kväänin kieli
Kifini cha Kven
Kiurali (Kifini)
Kifini cha Kven ni lugha ya Kifinniki ya watu wa Kven, wazawa wa wakulima na wavuvi waliozungumza Kifini waliohamia pwani ya Aktiki ya Norwei kutoka mabonde ya Torne na Kemi hasa katika karne ya 18 na 19. Kimuundo huendeleza lahaja za Peräpohjola na ni karibu sana na Meänkieli, lakini karne mbili za kutengana zimeiacha na mikopo mingi ya Kinorwei (daattamasiini 'kompyuta', faari 'baba') na kanuni yake yenyewe ya maandishi, iliyosanifishwa tangu mwaka 2007 na Taasisi ya Kven iliyoko Børselv. Sifa yake ya tahajia inayoonekana zaidi ni đ [ð] mahali ambapo Kifini sanifu huandika d (syđän 'moyo', syöđä 'kula'), pamoja na h ya nyongeza (epenthesis) katika maumbo kama rakkhaus 'upendo' na juoputella 'kunywa kupita kiasi'. Sera kali ya Norwei ya kuwafanya watu kuwa Wanorwei ilikatiza urithishaji kwa watoto karibu na katikati ya karne ya 20, hivyo takriban wasemaji wote fasaha sasa ni wazee, ingawa kuna vifaa vya kufundishia, gazeti (Ruijan Kaiku) na kichanganuzi cha mofolojia pamoja na kamusi kutoka kikundi cha Giellatekno cha chuo kikuu cha UiT.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kifini cha Kven
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiurali (Kifini)
| Maana | Kifini cha Kven | Meänkieli | Kifinlandi | Kikarelia | Kivoti | Kikarjala cha Livvi | Kiestonia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ʋesi/ | vesi /ˈvesʲi/ | vesi /ˈvesi/ | vezi /ˈvezi/ | vesi /vesi/ |
| Moto | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /tuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /tuli/ |
| Jua | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ɑuriŋko/ | päivä /ˈpæivæ/ | päivä /ˈpæivæ/ | päivy /ˈpæivy/ | päike /pæike/ |
| Mwezi | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuudam /ˈkuːdam/ | kuu /kuː/ |
| Nyota | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtʲæhtʲi/ | tähti /ˈtæhti/ | tiähti /ˈtiæxti/ | täht /tæht/ |
| Usiku | yö /yø/ | yö /yø/ | yö /yø/ | yö /yø/ | öö /øː/ | yö /yø/ | öö /øː/ |
| Mvua | sađet /ˈsɑðet/ | sae /sae/ | sade /ˈsɑde/ | vihma /ˈvihmɑ/ | vihma /ˈvihma/ | vihmu /ˈvihmu/ | vihm /ʋihm/ |
| Theluji | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /lumi/ | lumi /lumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /lumi/ |
| Upepo | tuuli /tuːli/ | tuuli /tuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /ˈtuːlʲi/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuul /tuːl/ |
| Udongo | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | mua /mua/ | maa /maː/ | mua /mua/ | maa /mɑː/ |
| Jiwe | kivi /ˈkiʋi/ | kivi /ˈkiʋi/ | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkivi/ | tšivi /ˈtʃivi/ | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkivi/ |
| Mlima | vuori /ˈʋuori/ | — | vuori /ˈvuori/ | vuara /ˈvuara/ | mätši /ˈmætʃi/ | mägi /ˈmæɡi/ | mägi /ˈmæɡi/ |
| Bahari | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ |
| Mama | äiti /ˈæiti/ | äiti /ˈæiti/ | äiti /æiti/ | muamo /ˈmuamo/ | emä /ˈemæ/ | muamo /ˈmuamo/ | ema /emɑ/ |
| Baba | isä /ˈisæ/ | isä /ˈisæ/ | isä /isæ/ | tuatto /ˈtuatto/ | izä /ˈizæ/ | tuatto /ˈtuatto/ | isa /isɑ/ |
| Binti | tytär /ˈtytær/ | tyär /ˈtyær/ | tytär /ˈtytær/ | tytär /ˈtʲytʲær/ | tütär /ˈtytær/ | tytär /ˈtytær/ | tütar /ˈtytar/ |
| Mimi | mie /mie/ | mie /mie/ | minä /ˈminæ/ | mie /mie/ | miä /miæ/ | minä /ˈminæ/ | mina /ˈminɑ/ |
| Wewe | sie /sie/ | sie /sie/ | sinä /ˈsinæ/ | sie /sie/ | siä /siæ/ | sinä /ˈsinæ/ | sina /ˈsinɑ/ |
| Sisi | met /met/ | met /met/ | me /me/ | myö /myø/ | müü /myː/ | myö /myø/ | meie /ˈmeie/ |
| Jina | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnʲimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ |
| Mtu | ihminen /ˈihminen/ | ihminen /ˈihminen/ | ihminen /ˈihminen/ | ihmini /ˈihminʲi/ | inimin /ˈinimin/ | ristikanzu /ˈristikanzu/ | inimene /ˈinimene/ |
| Kichwa | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | piä /piæ/ | pää /pæː/ | piä /piæ/ | pea /peɑ/ |
| Jicho | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /silmæ/ | šilmä /ˈʃilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmy /ˈsilmy/ | silm /silm/ |
| Sikio | korva /ˈkorʋɑ/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korva /ˈkorva/ | kõrva /kɤrʋa/ | korvu /ˈkorvu/ | kõrv /kɤrv/ |
| Pua | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nena /ˈnena/ | nenä /ˈnenæ/ | nina /ˈninɑ/ |
| Mdomo | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | šuu /ʃuː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ |
| Jino | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammaš /ˈhɑmːɑʃ/ | ammaz /ˈammaz/ | hammas /ˈhamːas/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ |
| Ulimi | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkie̯lʲi/ | tšeeli /ˈtʃeːli/ | kieli /ˈkieli/ | keel /keːl/ |
| Mkono | käsi /ˈkæsi/ | käsi /ˈkæsi/ | käsi /kæsi/ | käsi /ˈkæsʲi/ | tšäsi /ˈtʃæsi/ | käzi /ˈkæzi/ | käsi /kæsi/ |
| Mguu | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalka /jɑlkɑ/ | jalka /jɑlkɑ/ | jalka /ˈjalka/ | jalgu /ˈjalɡu/ | jalg /jalɡ/ |
| Moyo | syđän /ˈsyðæn/ | syän /ˈsyæn/ | sydän /sydæn/ | syväin /ˈsyvæin/ | süä /ˈsyæ/ | syväin /ˈsyvæin/ | süda /sydɑ/ |
| Mfupa | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ |
| Damu | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈverʲi/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ |
| Kinyesi | kaakka /ˈkɑːkːɑ/ | kakka /ˈkɑkːɑ/ | kakka /ˈkakːɑ/ | šitta /ˈʃitta/ | sittõ /ˈsitːɤ/ | šittu /ˈʃittu/ | kaka /ˈkɑkɑ/ |
| Upendo | rakkhaus /ˈrɑkːhɑus/ | rakhaus /ˈrɑkhɑus/ | rakkaus /rɑkkɑus/ | tykätä /ˈtykætæ/ | suvata /ˈsuvata/ | armastua /ˈarmastua/ | armastus /ɑrmɑstus/ |
| Mti | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ |
| Mbwa | koira /ˈkoirɑ/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /koirɑ/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /ˈkoira/ | koiru /ˈkoiru/ | koer /koer/ |
| Paka | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /kissɑ/ | kišša /ˈkiʃːɑ/ | kassi /ˈkasːi/ | kaži /ˈkaʒi/ | kass /kɑsː/ |
| Samaki | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkala/ | kala /ˈkala/ | kala /ˈkɑlɑ/ |
| Ndege | lintu /lintu/ | lintu /lintu/ | lintu /ˈlintu/ | lintu /ˈlʲintu/ | lintu /ˈlintu/ | lindu /ˈlindu/ | lind /linˑd/ |
| Kipepeo | päivälintu /ˈpæiʋæˌlintu/ | — | perhonen /ˈperhonen/ | liipukkaini /ˈliːpukːɑini/ | unilintu /ˈunilintu/ | liipukku /ˈliːpukːu/ | liblikas /ˈliblikɑs/ |
| Yai | muna /muna/ | muna /muna/ | muna /ˈmunɑ/ | muna /muna/ | muna /muna/ | jäiččy /ˈjæitʃːy/ | muna /ˈmunɑ/ |
| Dubu | karhu /ˈkɑrhu/ | karhuu /ˈkɑrhuː/ | karhu /ˈkɑrhu/ | kontie /ˈkontie̯/ | karu /ˈkaru/ | kondii /ˈkondiː/ | karu /ˈkɑru/ |
| Farasi | hevonen /ˈheʋonen/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hepo /ˈhepo/ | opo /ˈopo/ | hebo /ˈhebo/ | hobune /ˈhobune/ |
| Nyumba | talo /ˈtɑlo/ | talo /ˈtɑlo/ | talo /tɑlo/ | koti /ˈkoti/ | kotto /ˈkotːo/ | kodi /ˈkodi/ | maja /mɑjɑ/ |
| Maziwa | maito /ˈmaito/ | maito /ˈmaito/ | maito /ˈmaito/ | maito /ˈmaito/ | piime /ˈpiːmæ/ | maido /ˈmaido/ | piim /piːm/ |
| Asali | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | mesi /ˈmesi/ | mesi /ˈmesi/ | mezi /ˈmezi/ | mesi /ˈmesi/ |
| Chumvi | suola /ˈsuolɑ/ | suola /ˈsuolɑ/ | suola /ˈsuola/ | šuola /ˈʃuola/ | soolõ /ˈsoːlɤ/ | suolu /ˈsuolu/ | sool /soːl/ |
| Mvinyo | viini /ˈʋiːni/ | viini /ˈʋiːni/ | viini /ˈʋiːni/ | viina /ˈviːna/ | — | viinu /ˈviːnu/ | vein /ʋein/ |
| Mchele | riisi /ˈriːsi/ | riisi /ˈriːsi/ | riisi /ˈriːsi/ | risu /ˈrisu/ | — | riissu /ˈriːssu/ | riis /riːs/ |
| Chokoleti | sukulaati /ˈsukulɑːti/ | — | suklaa /ˈsuklɑː/ | šokolada /ˈʃokolada/ | šokolaadi /ʃokoˈlaːdi/ | šokoluadu /ˈʃokoluadu/ | šokolaad /ˈʃokolaːd/ |
| Chuma | rauta /ˈrauta/ | rauta /ˈrauta/ | rauta /ˈrauta/ | rauta /ˈrauta/ | rautõ /ˈrautɤ/ | raudu /ˈraudu/ | raud /raud/ |
| Gurudumu | pyörä /ˈpyøræ/ | pyörä /ˈpyøræ/ | pyörä /ˈpyøræ/ | pyörä /ˈpyøræ/ | veero /ˈveːro/ | ratas /ˈratas/ | ratas /ˈratas/ |
| Hariri | silkki /ˈsilkːi/ | silkki /ˈsilkːi/ | silkki /ˈsilkːi/ | šulku /ˈʃulku/ | šolkkõ /ˈʃolkːɤ/ | šulku /ˈʃulku/ | siid /siːd/ |
| Kitabu | kirja /ˈkirjɑ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirja /ˈkirja/ | tširjõ /ˈtʃirjɤ/ | kirju /ˈkirju/ | raamat /ˈrɑːmɑt/ |
| Kula | syöđä /ˈsyøðæ/ | syä /ˈsyæ/ | syödä /syødæ/ | šyyvvä /ˈʃyːvːæ/ | süüvvä /ˈsyːvːæ/ | syvvä /ˈsyvvæ/ | sööma /søːmɑ/ |
| Kunywa | juođa /ˈjuoðɑ/ | jua /ˈjuɑ/ | juoda /juodɑ/ | juuvva /ˈjuːvːa/ | jooda /ˈjoːda/ | juvva /ˈjuvva/ | jooma /joːmɑ/ |
| Kulala | nukkuut /ˈnukːuːt/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | muata /ˈmuɑtɑ/ | magatõ /ˈmaɡatɤ/ | muata /ˈmuata/ | magama /ˈmɑɡɑmɑ/ |
| Moja | yksi /ˈyksi/ | yks /yks/ | yksi /yksi/ | yksi /ˈyksʲi/ | ühte /ˈyhte/ | yksi /ˈyksi/ | üks /yks/ |
| Mbili | kaksi /ˈkɑksi/ | kaks /kɑks/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kakši /ˈkakʃi/ | kahsi /ˈkahsi/ | kaksi /ˈkaksi/ | kaks /kɑks/ |
| Tatu | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kõlmõd /ˈkɤlmɤd/ | kolme /ˈkolme/ | kolm /kolm/ |
| Nne | neljä /ˈneljæ/ | neljä /ˈneljæ/ | neljä /ˈneljæ/ | nellä /ˈnʲelʲːæ/ | nellä /ˈnelːæ/ | nelli /ˈnelːi/ | neli /ˈneli/ |
| Tano | viisi /ʋiːsi/ | viis /ʋiːs/ | viisi /ˈʋiːsi/ | viisi /ˈviːsʲi/ | viiz /viːz/ | viizi /ˈviːzi/ | viis /ʋiːs/ |
| Mia | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | šata /ˈʃata/ | sata /ˈsata/ | sada /ˈsada/ | sada /ˈsɑdɑ/ |
| Habari | hei /hei/ | hei /hei/ | hei /hei/ | terveh /ˈterveh/ | tervetä /ˈtervetæ/ | terveh /ˈterveh/ | tere /tere/ |
| Asante | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /kiːtos/ | passibo /ˈpassibo/ | passibo /ˈpasːibo/ | passibo /ˈpassibo/ | tänan /tænɑn/ |
| Nzuri | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /hyʋæ/ | hyvä /ˈhyvæ/ | üvä /ˈyvæ/ | hyvä /ˈhyvæ/ | hea /heɑ/ |
| Mpya | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uuši /ˈuːʃi/ | uusi /ˈuːsi/ | uuzi /ˈuːzi/ | uus /uːs/ |
| Nyekundu | punainen /ˈpunɑinen/ | punanen /ˈpunɑnen/ | punainen /ˈpunɑinen/ | ruškie /ˈruʃkie̯/ | rusõa /ˈrusɤa/ | ruskei /ˈruskei/ | punane /ˈpunɑne/ |
| Nyeupe | valkkee /ˈvɑlkːeː/ | valkia /ˈʋɑlkia/ | valkoinen /ˈʋɑlkoinen/ | valkie /ˈvɑlkie/ | valkõa /ˈvalkɤa/ | valgei /ˈvalɡei/ | valge /ˈvɑlɡe/ |
| Nyeusi | musta /ˈmustɑ/ | musta /ˈmustɑ/ | musta /ˈmustɑ/ | mušta /ˈmuʃta/ | mussõ /ˈmusːɤ/ | mustu /ˈmustu/ | must /must/ |
| Kijani | vihree /ˈʋihreː/ | — | vihreä /ˈʋihreæ/ | vihanta /ˈvihanta/ | rohoin /ˈrohoin/ | vihandu /ˈvihandu/ | roheline /ˈroheline/ |
| Buluu | sininen /ˈsininen/ | sininen /ˈsininen/ | sininen /ˈsininen/ | sinini /ˈsinini/ | sinin /ˈsinin/ | sinine /ˈsinine/ | sinine /ˈsinine/ |
| Kekeo | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | tšäko /ˈtʃæko/ | kägöi /ˈkæɡøi/ | kägu /ˈkæɡu/ |
| Kompyuta | daattamasiini /ˈdɑːtːɑmɑˌsiːni/ | taattori /ˈtɑːtːori/ | tietokone /ˈtie̯toˌkoneˣ/ | tiedokoneh /ˈtie̯dokoneh/ | — | tiedokoneh /ˈtiedokoneh/ | arvuti /ˈɑrʋuti/ |
| Chai | tee /teː/ | tee /teː/ | tee /teː/ | čuaju /ˈtʃuaju/ | čaaju /ˈtʃaːju/ | čuaju /ˈtʃuaju/ | tee /teː/ |
| Kahawa | kaffi /ˈkɑfːi/ | — | kahvi /ˈkɑhʋi/ | kahvi /ˈkahvi/ | koffi /ˈkofːi/ | koufei /ˈkoufei/ | kohv /kohʋ/ |
| Sukari | sokkeri /ˈsokːeri/ | — | sokeri /ˈsokeri/ | šokeri /ˈʃokeri/ | suukkuri /ˈsuːkːuri/ | zuahari /ˈzuahari/ | suhkur /ˈsuhkur/ |
| Chungwa | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | apelʼsiini /ˈɑpelʲsiːni/ | — | apel'siini /ˈapelʲsiːni/ | apelsin /ˈɑpelsin/ |
Ukurasa 1/10
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap