Oshikwanyama
Kikwanyama
familia ya Atlantiki-Kongo (Kibantu, Oshiwambo)
Kuanyama / Oshikwanyama ni aina kuu ya pili ya kawaida ya Oshiwambo (pamoja na Ndonga, ng), inayotumiwa na watu wa Ovakwanyama wa kaskazini-kati mwa Namibia na Mkoa wa Cunene nchini Angola. Inavuka mpaka wa enzi za ukoloni kati ya Namibia na Angola kwa sababu mpaka huo ulipasua maeneo ya jadi ya Ovakwanyama. Aina hizo mbili za Oshiwambo (Kuanyama + Ndonga) zinaeleweka kwa pande zote mbili lakini zilisanifishwa kivyake, ambapo Kuanyama ina uwepo mkubwa zaidi kusini mwa Angola na Ndonga inatawala nchini Namibia.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikwanyama
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: familia ya Atlantiki-Kongo (Kibantu, Oshiwambo)
| Maana | Kikwanyama | Kindonga | Kiherero | Kiumbundu | Kiluvale | Kinyankole | Kiganda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | omeva /omeva/ | omeya /omeja/ | omeva /omeva/ | ovava /ovava/ | meya /meja/ | amaizi /amaizi/ | amazzi /amaːzːi/ |
| Moto | omundilo /omundilo/ | omulilo /omulilo/ | omuriro /omuriro/ | ondalu /ondalu/ | kakahya /kakahja/ | omuriro /omuriro/ | omuliro /omuliɾo/ |
| Jua | etango /etaŋɡo/ | etango /etaŋɡo/ | eyuva /ejuva/ | ekumbi /ekumbi/ | likumbi /likumbi/ | eizooba /eizoːba/ | enjuba /eɲɟuba/ |
| Mwezi | omwedi /omwedi/ | omwedhi /omweði/ | omueze /omueze/ | osãi /osãi/ | kakweji /kakwedʒi/ | okwezi /okwezi/ | omwezi /omwezi/ |
| Nyota | onyofi /oɲofi/ | onyothi /oɲoθi/ | onyose /oˈɲose/ | olumbungululu /olumbuŋɡululu/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | enyonyoozi /eɲoɲoːzi/ | emmunyeenye /emːuɲeːɲe/ |
| Usiku | oufiku /oufiku/ | uusiku /uːsiku/ | ouṱuku /outuku/ | uteke /uteke/ | ufuku /ufuku/ | ekiro /ekiro/ | ekiro /etʃiro/ |
| Mvua | odula /odula/ | omvula /omvula/ | ombura /ombura/ | ombela /ombela/ | vula /vula/ | enjura /enˈdʒura/ | enkuba /eŋˈkuba/ |
| Theluji | eandu /eandu/ | olumi /olumi/ | ovitutukende /ovitutukende/ | oneve /oneve/ | mbundu /mbundu/ | — | omuzira /omuzira/ |
| Upepo | omhepo /om̥epo/ | ombepo /ombepo/ | ombepo /ombepo/ | ofela /ofela/ | peho /peho/ | omuyaga /omujaɡa/ | empewo /empeːwo/ |
| Udongo | edu /edu/ | evi /evi/ | ehi /ehi/ | eve /eve/ | mavu /mavu/ | eitaka /eitaka/ | ettaka /ettaka/ |
| Jiwe | emanya /emaɲa/ | emanya /emaɲa/ | ewe /ewe/ | ewe /ewe/ | lilolwa /lilolwa/ | eibaare /eiˈbaːre/ | ejjinja /edʒːiˈndʒa/ |
| Mlima | omhunda /om̥unda/ | ondundu /ondundu/ | ondundu /ondundu/ | omunda /omunda/ | pili /pili/ | orushozi /oruʃozi/ | olusozi /olusozi/ |
| Bahari | efuta /efuta/ | efuta /efuta/ | okuvare /okuvare/ | okalunga /okaluŋɡa/ | kalungalwiji /kaluŋɡalwidʒi/ | enyanja /eɲaɲdʒa/ | ennyanja /eɲːaɲdʒa/ |
| Mama | meme /meme/ | meme /meme/ | mama /mama/ | inã /inã/ | mama /mama/ | maawe /maːwe/ | maama /maːma/ |
| Baba | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tate /tate/ | tata /tata/ | tata /tata/ | taata /taːta/ |
| Binti | omona okakadona /omona okakadona/ | omwana omukadhona /omwana omukaðona/ | omukazona /omukazona/ | omõla ukãi /omõla ukãi/ | mwana wapwevo /mwana wapwevo/ | omuhara /omuhara/ | omuwala /omuwala/ |
| Mimi | ame /ame/ | ngame /ŋame/ | ami /ami/ | ame /ame/ | ami /ami/ | nyowe /ɲowe/ | nze /nze/ |
| Wewe | ove /ove/ | ngoye /ŋoje/ | ove /ove/ | ove /ove/ | ove /ove/ | iwe /iwe/ | ggwe /ɡːwe/ |
| Sisi | fye /fje/ | tse /tse/ | eṱe /ete/ | etu /etu/ | etu /etu/ | itwe /itwe/ | ffe /fːe/ |
| Jina | edina /edina/ | edhina /eðina/ | ena /ena/ | onduko /onduko/ | lijina /liˈʒina/ | eiziina /eiziːna/ | erinnya /eriɲːa/ |
| Mtu | omunhu /omun̥u/ | omuntu /omuntu/ | omundu /omundu/ | omunu /omunu/ | mutu /mutu/ | omuntu /omuntu/ | omuntu /omuntu/ |
| Kichwa | omutwe /omutwe/ | omutse /omutse/ | otjiuru /otʃiuru/ | utwe /utwe/ | mutwe /mutwe/ | omutwe /omutwe/ | omutwe /omutwe/ |
| Jicho | eisho /eiʃo/ | eho /eho/ | eho /eho/ | iso /iso/ | liso /liso/ | eriisho /eriːʃo/ | eriiso /eɾiːso/ |
| Sikio | okutwi /okutwi/ | okutsi /okutsi/ | okutwi /okutwi/ | etwi /etwi/ | litwitwi /litwitwi/ | okutu /okutu/ | okutu /okutu/ |
| Pua | edyulu /edjulu/ | eyulu /ejulu/ | eyuru /ejuru/ | enyulu /eɲulu/ | lizulu /lizulu/ | enyindo /eɲindo/ | ennyindo /eɲːindo/ |
| Mdomo | okanya /okaɲa/ | okana /okana/ | otjinyo /otʃiɲo/ | omẽla /omẽla/ | kanwa /kanwa/ | akanwa /akanwa/ | akamwa /akamwa/ |
| Jino | eyoo /ejoː/ | eyego /ejeɡo/ | eyo /ejo/ | eyo /ejo/ | lizo /lizo/ | eriino /eriːno/ | erinnyo /eriɲːo/ |
| Ulimi | elaka /elaka/ | elaka /elaka/ | eraka /eraka/ | elimi /elimi/ | limi /limi/ | orurimi /orurimi/ | olulimi /olulimi/ |
| Mkono | eke /eke/ | oshikaha /oʃikaha/ | eke /eke/ | eka /eka/ | livoko /livoko/ | omukono /omukono/ | omukono /omukono/ |
| Mguu | omhadi /om̥adi/ | ompadhi /om̥aði/ | ombaze /ombaze/ | omai /omai/ | lihinji /lihindʒi/ | ekigyere /ekiɡjere/ | ekigere /etʃiɡere/ |
| Moyo | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | utima /utima/ | mutima /mutima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ |
| Mfupa | ekipa /ekipa/ | esipa /esipa/ | eṱupa /etupa/ | ekepa /ekepa/ | lifuwa /lifuwa/ | eigufa /eiɡufa/ | eggumba /eɡːumba/ |
| Damu | ohonde /ohonde/ | ombinzi /ombinzi/ | ombinḓu /ombinɗu/ | osonde /osonde/ | manyinga /maɲiŋɡa/ | eshagama /eʃaɡama/ | omusaayi /omusaːji/ |
| Upendo | ohole /ohole/ | ohole /ohole/ | orusuvero /orusuvero/ | ocisola /otʃisola/ | zangi /zaŋɡi/ | rukundo /rukundo/ | okwagala /okwaːɡala/ |
| Mti | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | uti /uti/ | mutondo /mutondo/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ |
| Mbwa | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | kawa /kawa/ | embwa /embwa/ | embwa /embwa/ |
| Paka | okatufi /okatufi/ | okashima /okaʃima/ | okatjiru /okatʃiru/ | ocikangu /otʃikaŋɡu/ | katako /katako/ | enjangu /endʒaŋɡu/ | kkapa /kːapa/ |
| Samaki | oshi /oʃi/ | ohi /ohi/ | ohi /ohi/ | olusi /olusi/ | shi /ʃi/ | eky'enyanja /etʃeɲaɲdʒa/ | ekyennyanja /etʃeɲːaɲdʒa/ |
| Ndege | odila /odila/ | ondhila /onðila/ | onḓera /oɳɗera/ | onjila /ondʒila/ | kajila /kadʒila/ | enyonyi /eɲoɲi/ | ennyonyi /eɲːoˈɲi/ |
| Kipepeo | onghanga /oŋ̊aŋ̊a/ | okambilimbili /okambilimbili/ | otjikaiva /otʃikaiva/ | ocimbiambiulu /otʃimbiambiulu/ | kauyauya /kaujauja/ | ekihuguuhugu /ekihuɡuːhuɡu/ | ekiwojjolo /etʃiwodʒːolo/ |
| Yai | ei /ei/ | eyi /eji/ | ei /ei/ | esaila /esaila/ | liulu /liulu/ | eihuri /eihuri/ | eggi /ˈeɡːi/ |
| Farasi | onghambe /oŋ̊ambe/ | okakambe /okakambe/ | okakambe /okakambe/ | okavalu /okavalu/ | kavalu /kavalu/ | embaraasi /embaraːsi/ | embalaasi /embalaːsi/ |
| Nyumba | eumbo /eumbo/ | egumbo /eɡumbo/ | ondjuwo /ondʒuwo/ | onjo /ondʒo/ | zuvo /zuvo/ | enju /endʒu/ | ennyumba /eɲːumba/ |
| Maziwa | omashini /omaʃini/ | omahini /omahini/ | omaihi /omaihi/ | asenjele /asendʒele/ | mavele /mavele/ | amate /amate/ | amata /amata/ |
| Asali | omaadi eenyiki /omaːdi eːɲiki/ | omagadhi goonyushi /omaɡaði ɡoːɲuʃi/ | ouitji /ouitʃi/ | owiki /owiki/ | uchi /utʃi/ | obwoki /obwoki/ | omubisi gwʼenjuki /omubisi ɡweɲdʒuki/ |
| Chumvi | omongwa /omoŋɡwa/ | omongwa /omoŋɡwa/ | omongwa /omoŋɡwa/ | omongwa /omoŋɡwa/ | mungwa /muŋɡwa/ | omwonyo /omwoɲo/ | omunnyo /omuɲːo/ |
| Mvinyo | omaviinyu /omaviːɲu/ | omaviinu /omaviːnu/ | omavinu /omavinu/ | ovinyu /oviɲu/ | vinyo /viɲo/ | viino /viːno/ | wayini /wajini/ |
| Mchele | olwishi /olwiʃi/ | olwiishi /olwiːʃi/ | — | oluoso /oluoso/ | loso /loso/ | omukyeeri /omukjeːri/ | omuceere /omutʃeːre/ |
| Chuma | oshivela /oʃivela/ | oshiyela /oʃijela/ | otjitenda /otʃitenda/ | utale /utale/ | fwelu /fwelu/ | ekyoma /eˈkjoma/ | ekyuma /eˈtʃuːma/ |
| Gurudumu | okuulu /okuːlu/ | okugulutemba /okuɡulutemba/ | otjiryo /otʃirjo/ | elola /elola/ | lifumbo /lifumbo/ | enyamuziga /eɲamuziɡa/ | nnamuziga /nːamuˈziɡa/ |
| Hariri | osilki /osilki/ | ofeyi /ofeji/ | — | oseta /oseta/ | shiliki /ʃiliki/ | riiri /riːri/ | liiri /liːri/ |
| Kitabu | embo /embo/ | embo /embo/ | embo /ˈembo/ | elivulu /elivulu/ | mukanda /mukanda/ | ekitabo /ekitabo/ | ekitabo /etʃitabo/ |
| Kula | okulya /okuʎa/ | okulya /okuʎa/ | okurya /okurja/ | okulya /okulja/ | kulya /kuʎa/ | kurya /kurja/ | okulya /okulja/ |
| Kunywa | okunwa /okunwa/ | okunwa /okunwa/ | kunwa /kunwa/ | okunywa /okuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | okunywa /okuɲʷa/ |
| Kulala | okukofa /okukofa/ | okukotha /okukoθa/ | kurara /kurara/ | okupekela /okupekela/ | kusavala /kusavala/ | kubyama /kubjama/ | okwebaka /okweβaka/ |
| Moja | mwe /mwe/ | mwe /mwe/ | mwe /mwe/ | mosi /mosi/ | mwe /mwe/ | emwe /emwe/ | emu /emu/ |
| Mbili | vali /vali/ | mbali /mbali/ | vari /vari/ | vali /vali/ | vali /vali/ | ibiri /iβiri/ | bbiri /bːiri/ |
| Tatu | nhatu /n̥atu/ | ndatu /ndatu/ | ndatu /ndatu/ | tatu /tatu/ | tatu /tatu/ | ishatu /iʃatu/ | ssatu /sːatu/ |
| Nne | nhee /n̥eː/ | ne /ne/ | ine /ine/ | kwãla /kwãla/ | wana /wana/ | eina /eina/ | nnya /ɲːa/ |
| Tano | nhano /n̥ano/ | ntano /n̥tano/ | ndano /ndano/ | tãlo /tãlo/ | tanu /tanu/ | itaano /itaːno/ | ttaano /tːaːno/ |
| Mia | efele /efele/ | ethele /eθele/ | esere /esere/ | ocita /otʃita/ | likulukaji /likulukadʒi/ | igana /iɡana/ | kikumi /tʃikumi/ |
| Habari | wa hala po /wa hala po/ | wa lalapo /wa lalapo/ | wa penduka /wa penduka/ | wakolapo /wakolapo/ | mwane /mwane/ | agandi /aɡandi/ | oli otya /oli otja/ |
| Asante | pandula /pandula/ | tangi /taŋɡi/ | okuhepa /okuhepa/ | ndapandula /ndapandula/ | nasakwilila /nasakwilila/ | webare /webare/ | webale /weːbale/ |
| Nzuri | wa /wa/ | nawa /nawa/ | wa /wa/ | uwa /uwa/ | mwaza /mwaza/ | kirungi /kiruŋɡi/ | kirungi /tʃiruŋɡi/ |
| Mpya | pe /pe/ | pe /pe/ | pe /pe/ | okaliye /okalije/ | chihya /tʃihja/ | ekisya /ekisja/ | mpya /mpja/ |
| Nyekundu | tilyana /tiʎana/ | tiligane /tiliɡane/ | serandu /serandu/ | kusuka /kusuka/ | chikuhwa /tʃikuhwa/ | kutukura /kutukura/ | myufu /mjufu/ |
| Nyeupe | toka /toka/ | tokele /tokele/ | vapa /vapa/ | kuyela /kujela/ | chitoma /tʃitoma/ | kwera /kwera/ | eru /eːru/ |
| Nyeusi | laula /laula/ | luudhe /luːðe/ | zorondu /zorondu/ | kutekava /kutekava/ | chilava /tʃilava/ | kwiragura /kwiraɡura/ | ddugavu /dduɡavu/ |
| Kompyuta | okombiyuta /okombijuta/ | okompiuta /okompiuta/ | okombiuta /okombiuta/ | kombutador | kopyuta /kopjuta/ | kompyuta /kompjuta/ | kompyuta /kompjuta/ |
| Chai | otee /oteː/ | otee /oteː/ | otee /otee/ | osia /osia/ | tiyi /tiji/ | chai /tʃai/ | caayi /tʃaːji/ |
| Kahawa | okoofi /okoːfi/ | okoothiwa /okoːθiwa/ | okosiva /okosiva/ | okafe /okafe/ | kofi /kofi/ | kaawa /kaːwa/ | kaawa /kaːwa/ |
| Sukari | osuuka /osuːka/ | osuuka /osuːka/ | osukuri /osukuri/ | osuka /osuka/ | shuka /ʃuka/ | shukaari /ʃukaːri/ | ssukaali /sːukaːli/ |
| 99 | omilongo omugoi nomugoi /omiloŋɡo omuɡoi nomuɡoi/ | omilongo omugoyi nomugoyi /omiloŋɡo omuɡoji nomuɡoji/ | omirongo muvyu na muvyu /omiroŋɡo muvju na muvju/ | akwi ecea lecea /akwi etʃea letʃea/ | makumi atanu naawana navatanu navawana /makumi atanu naːwana navatanu navawana/ | makumi mwenda na mwenda /makumi mwenda na mwenda/ | kyenda mu mwenda /tʃenda mu mwenda/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap