कुड़ुख
Kikurukh
Kidravidi (kaskazini)
Kurukh (pia Oraon) ndiyo lugha kubwa zaidi ya Kidravidi cha Kaskazini na mojawapo ya lugha chache za Kidravidi zinazozungumzwa nje ya Kusini mwa India. Watu wa Oraon wanaozungumza Kurukh ni kundi la Adivasi (la kikabila) la mashariki-kati mwa India na eneo la Terai la Bangladesh-Nepal. Ni ya umuhimu wa kiisimu kama ushahidi kwamba Kidravidi kiliwahi kuenea zaidi kuelekea kaskazini — Kurukh na Brahui (nchini Pakistan) huhifadhi sifa kongwe za Kidravidi cha Kaskazini ambazo zimepotea katika lugha za kusini.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikurukh
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kidravidi (kaskazini)
| Maana | Kikurukh | Kimagahi | Kiharyanvi | Kiurdu | Kihindi | Kiawadhi | Kiangika |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | अम्म /amm/ | पानी /paːni/ | पाणी /paːɳiː/ | پانی /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | चिच /tʃitʃ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | آگ /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | बेरी /beɾiː/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | سورج /suːɾədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चांदो /tʃaːndoː/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | چاند /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ |
| Nyota | बिनको /binkoː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | ستارہ /sɪtaːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ |
| Usiku | माखा /maːkʰaː/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ | رات /raːt/ | रात /raːt/ | राति /raːti/ | रात /raːt/ |
| Mvua | चेप /tʃeːp/ | बरखा /bərkʰaː/ | मींह /mĩː/ | بارش /ˈbaːrɪʃ/ | बारिश /ˈbaːrɪʃ/ | बरखा /bərkʰaː/ | बरखा /bərkʰaː/ |
| Theluji | कीबा /kiːbaː/ | बरफ /bərəf/ | बरफ /bəɾəf/ | برف /bərf/ | बर्फ़ /bərf/ | बरफ /bəɾəf/ | बरफ /bərəf/ |
| Upepo | ताका /taːkaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | ہوا /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ |
| Udongo | ख़ेख़ेल /xeːxel/ | माटी /maːʈiː/ | माट्टी /maːʈːiː/ | مٹی /mɪʈːiː/ | मिट्टी /mɪʈːiː/ | माटी /maːʈiː/ | माटी /maːʈiː/ |
| Jiwe | पख्ना /pakʰnaː/ | पत्थल /pətːʰəl/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | پتھر /ˈpətʰər/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ | पाथर /ˈpaːtʰər/ |
| Mlima | पर्ते /paɾteː/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | پہاڑ /pəˈɦaːɽ/ | पहाड़ /pəˈɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ |
| Bahari | दरियाउ /daɾijaːu/ | समुन्दर /səmundər/ | समुंदर /səmundəɾ/ | سمندر /səˈmʊndər/ | समुद्र /səˈmʊdɾə/ | समुन्द्र /səmundər/ | समुन्दर /səmundər/ |
| Mama | अयो /ajoː/ | माय /maːj/ | माई /maːiː/ | ماں /mãː/ | माँ /mãː/ | मइया /məjjaː/ | माय /maːj/ |
| Baba | बाबा /baːbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बापू /baːpuː/ | والد /ʋaːlɪd/ | पिता /pɪtaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ |
| Binti | तंग्दा /taŋdaː/ | बेटी /beʈiː/ | छोरी /tʃʰoɾiː/ | بیٹی /beːʈiː/ | बेटी /beːʈiː/ | बेटी /beʈiː/ | बेटी /beʈiː/ |
| Mimi | एन /eːn/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | میں /mɛ̃ː/ | मैं /mɛ̃ː/ | मइँ /məĩ/ | हम /ɦəm/ |
| Wewe | नीन /niːn/ | तूँ /tũː/ | तू /tuː/ | تم /tʊm/ | तुम /tʊm/ | तू /tuː/ | तों /tõː/ |
| Sisi | नम / एम /nam / eːm/ | हमनी /ɦəmniː/ | हम /ɦəm/ | ہم /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हमनी /ɦəmniː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | نام /naːm/ | नाम /naːm/ | नाउँ /naːũ/ | नाँव /nãːw/ |
| Mtu | आल /aːl/ | मानुख /maːnukʰ/ | माणस /maːɳəs/ | انسان /ɪnˈsaːn/ | व्यक्ति /ˈʋjəkti/ | मनई /mənai/ | आदमी /aːdmiː/ |
| Kichwa | कुक्क /kukː/ | माथा /maːtʰaː/ | सिर /sɪɾ/ | سر /sər/ | सिर /sɪr/ | मूँड़ /mũːɽ/ | माथा /maːtʰaː/ |
| Jicho | ख़न्न /xanː/ | आँख /ãːkʰ/ | आख /aːkʰ/ | آنکھ /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आँखी /ãːkʰiː/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Sikio | खेब्दा /kʰebdaː/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | کان /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ |
| Pua | मुई /mui/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | ناک /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ |
| Mdomo | बाई /bai/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | منہ /mʊ̃ː/ | मुँह /mʊ̃ɦ/ | मुँह /mũːɦ/ | मुँह /mũːɦ/ |
| Jino | पल्ल /palː/ | दाँत /dãːt/ | दांत /dãːt/ | دانت /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ | दाँत /dãːt/ |
| Ulimi | तत्खा /tatkʰaː/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | زبان /zəbaːn/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीह /dʒiːh/ |
| Mkono | खेखा /xekːʰaː/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | ہاتھ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Mguu | ख़ेड्ड /xeɖː/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | पैर /pɛːr/ | پاؤں /paːõː/ | पैर /pɛːɾ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ | गोड़ /ɡoːɽ/ |
| Moyo | ठांगरा /tʰaːŋɡɾaː/ | मन /mən/ | दिल /dɪl/ | دل /dɪl/ | दिल /dɪl/ | हियाँ /hijãː/ | मन /man/ |
| Mfupa | खोचोल /kʰotʃol/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड्डी /haːɖːiː/ | ہڈی /həɖːiː/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड़ /haːɽ/ | हाड़ /haːɽ/ |
| Damu | खेस /kʰes/ | खून /kʰuːn/ | खून /xuːn/ | خون /xuːn/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ |
| Kinyesi | पीक /piːk/ | — | टट्टी /ʈəʈːiː/ | ٹٹی /ʈəʈːiː/ | टट्टी /ʈəʈːiː/ | — | पखाना /pəkʰaːnaː/ |
| Upendo | मरटी /maɾʈiː/ | प्रेम /preːm/ | मोहब्बत /mohabːət/ | محبت /mʊhəbːət/ | प्यार /pjaːɾ/ | पिरेम /pirem/ | मया /majaː/ |
| Mti | मन्ना /manːaː/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | दरखत /dəɾkʰət/ | درخت /dəɾəxt/ | पेड़ /peːɽ/ | रूख /ruːkʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ |
| Mbwa | अल्ला /alːaː/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुत्ता /kutːaː/ | کتا /kʊtːaː/ | कुत्ता /kʊtːaː/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुक्कर /kukːər/ |
| Paka | बिल्ली /bilːiː/ | बिलाई /bilaːi/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | بلی /bɪlːiː/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलार /bilaːr/ |
| Samaki | इंजो /indʒo/ | मछरी /mətʃʰəriː/ | मच्छी /mətʃʰiː/ | مچھلی /mətʃʰliː/ | मछली /mətʃʰliː/ | मछरी /mətʃʰriː/ | माछ /maːtʃʰ/ |
| Ndege | ओरा /oɾaː/ | चिरई /tʃirəi/ | चिड़िया /tʃiɽija/ | پرندہ /pəɾɪndaː/ | पक्षी /pəkʂiː/ | चिरई /tʃirai/ | चिरई /tʃirəi/ |
| Kipepeo | पापला /paːplaː/ | — | — | تتلی /tɪtliː/ | तितली /tɪtliː/ | तितली /titliː/ | — |
| Yai | बी /biː/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | انڈا /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | अंडा /əɳɖa/ |
| Farasi | घोड़ो /ɡʱoɽoː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | گھوڑا /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ |
| Nyumba | एरपा /eɾpaː/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | گھر /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ |
| Maziwa | दूधी /duːdʱiː/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | دودھ /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ |
| Asali | तिनी रसी /tiniː ɾasiː/ | — | शहद /ʃəɦəd/ | شہد /ʃəɦəd/ | शहद /ʃəɦəd/ | सहद /səɦəd/ | शहद /ʃəɦəd/ |
| Chumvi | बेक /beːk/ | नून /nuːn/ | लूण /luːɳ/ | نمک /nəmək/ | नमक /nəmək/ | नून /nuːn/ | नून /nuːn/ |
| Mvinyo | अंगुर रासी /aŋɡuɾ raːsiː/ | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | شراب /ʃəraːb/ | वाइन /ʋaːɪn/ | शराब /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ |
| Mchele | तिखिल /tikʰil/ | चाउर /tʃaːur/ | — | چاول /ˈtʃaːʋəl/ | चावल /ˈtʃaːʋəl/ | चाउर /tʃaːur/ | चॉर /tʃɔːr/ |
| Chuma | पन्ना /panːaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | لوہا /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ |
| Gurudumu | चाका /tʃaːkaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | پہیہ /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | पहिया /pəɦijaː/ |
| Kitabu | किताब /kitaːb/ | केताब /keːtaːb/ | किताब /kitaːb/ | کتاب /kɪˈtaːb/ | किताब /kɪˈtaːb/ | किताब /kitaːb/ | किताब /kitaːb/ |
| Kula | ओनना /onːaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | کھانا /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाएक /kʰaːek/ |
| Kunywa | ओंकना /oŋkːnaː/ | पीना /piːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | پینا /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पीयक /piːjak/ |
| Kulala | खंद्रना /kʰandɾnaː/ | सुतना /sutnaː/ | सोणा /soːɳaː/ | سونا /soːnaː/ | सोना /soːnaː/ | — | सुतक /sutək/ |
| Moja | ओंटा /oːnʈaː/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | ایک /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Mbili | एण्ड /eːɳɖ/ | दू /duː/ | दो /do/ | دو /doː/ | दो /doː/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ |
| Tatu | मूंद /muːnd/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | تین /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ |
| Nne | नाख /naːx/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | چار /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चारि /tʃaːri/ | चार /tʃaːr/ |
| Tano | पंचे /pãtʃeː/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | پانچ /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पाँच /pãːtʃ/ |
| Mia | सौ /sau/ | सौ /so/ | सौ /sɔː/ | سو /sɔː/ | सौ /sɔː/ | सौ /səu/ | सौ /sɔː/ |
| Habari | खद्दी /kʰadːiː/ | परणाम /pərəɳaːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | السلام علیکم /əsːalaːm əlaɪkʊm/ | नमस्ते /nəməsteː/ | राम राम /raːm raːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ |
| Asante | धोन्नोबाद /dʱonːobaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjaː/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | होय /hoːj/ | नीक /niːk/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | اچھا /ətʃːʰaː/ | अच्छा /ətʃːʰaː/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ |
| Mpya | पुना /punaː/ | नावा /naːʋaː/ | नया /nəjaː/ | نیا /nəjaː/ | नया /nəjaː/ | नवा /nəʋaː/ | नया /nəjaː/ |
| Nyekundu | खेसो /kʰesoː/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | لال /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ |
| Nyeupe | पंड्रू /paɳɖɾuː/ | उज्जर /udʒːar/ | सफेद /səfeːd/ | سفید /səˈfeːd/ | सफ़ेद /səˈfeːd/ | सपेत /səpet/ | उज्जर /udʒdʒər/ |
| Nyeusi | मोखरो /mokʰaɾoː/ | करिया /kərijaː/ | काळा /kaːɭaː/ | کالا /kaːlaː/ | काला /kaːlaː/ | करिया /kərijaː/ | करिया /kərijaː/ |
| Kijani | हरियर /haɾijaɾ/ | हरियर /ɦərijər/ | हरा /ɦəraː/ | ہرا /ɦəˈraː/ | हरा /ɦəˈraː/ | हरिअर /həriər/ | हरियर /ɦərijər/ |
| Chai | चाह /tʃaːɦ/ | चाह /tʃaːɦ/ | — | چائے /tʃaːeː/ | चाय /tʃaːj/ | चाह /tʃaːɦ/ | चाय /tʃaːj/ |
| Sukari | चीनी /tʃiːniː/ | — | — | چینی /tʃiːniː/ | चीनी /tʃiːniː/ | चीनी | — |
| 99 | नायदोय नाय /naːjdoj naːj/ | निनानवे /ninaːnʋe/ | निन्यानवे /nɪnjaːnʋeː/ | ننانوے /nənaːnəʋeː/ | निन्यानवे /ninjaːnəʋeː/ | निन्नानबे /ninːaːnbe/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap