Къумукъ тил
Kikumyk
Kituruki (Kipchak, Kipchak-Kuman)
Kikumyk (Къумукъ тил) ni lugha ya Kituruki ya Kikipchak inayozungumzwa hasa katika nyanda za chini za Daghestan kando ya pwani ya Bahari ya Kaspi na maeneo jirani ya Chechnya, Ossetia Kaskazini, na Stavropol Krai. Tangu kipindi cha enzi za kati hadi karne ya 19, Kikumyk kilitumika kama lugha ya mawasiliano (lingua franca) ya Kaukasia ya Kaskazini miongoni mwa watu mbalimbali wa milimani, sawa na Kituruki (Turki) katika Asia ya Kati. Kina uhusiano wa karibu na Kikarachay-Balkar (krc), Kitatari cha Crimea, na Kikaraim ndani ya kikundi-kidogo cha Kikipchak-Kuman. Ni mojawapo ya lugha 14 rasmi za Jamhuri ya Daghestan.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikumyk
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kituruki (Kipchak, Kipchak-Kuman)
| Maana | Kikumyk | Kinogai | Kikarachay-Balkar | Kitatar cha Krimea | Kikarakhanid | Kikarakalpak | Kikirigizi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | сув /suw/ | сув /suw/ | суу /suw/ | suv /suv/ | suw /suw/ | suw /suw/ | суу /suː/ |
| Moto | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ateş /ateʃ/ | ot /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ |
| Jua | гюн /ɡyn/ | куьн /kyn/ | кюн /kyn/ | küneş /kyneʃ/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | күн /kyn/ |
| Mwezi | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /ɑj/ |
| Nyota | юлдуз /julduz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | yulduz /julduz/ | juldız /ʒuldɯz/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ |
| Usiku | гече /ɡetʃe/ | кеше /keʃe/ | кече /ketʃe/ | gece /ɡedʒe/ | tün /tyn/ | tún /tyn/ | түн /tyn/ |
| Mvua | янгур /jaŋˈur/ | ямгыр /jamˈɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ | yağmur /jaːmur/ | yağmur /jaɣmur/ | jawın /ʒawɯn/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ |
| Theluji | къар /qar/ | кар /qar/ | къар /qar/ | qar /qɑr/ | qar /qar/ | qar /qɑr/ | кар /qɑr/ |
| Upepo | ел /jel/ | ел /jel/ | жел /ʒel/ | yel /jel/ | yel /jel/ | samal /samal/ | шамал /ʃaˈmal/ |
| Udongo | топуракъ /topuraq/ | ер /jer/ | топракъ /topraq/ | topraq /topɾaq/ | yer /jer/ | topıraq /topɯɾɑq/ | топурак /topuɾɑk/ |
| Jiwe | таш /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | taş /taʃ/ | taš /taʃ/ | tas /tas/ | таш /taʃ/ |
| Mlima | тав /taw/ | тав /taw/ | тау /tɑw/ | dağ /daɣ/ | tağ /taɣ/ | taw /tɑw/ | тоо /toː/ |
| Bahari | денгиз /deŋiz/ | тенъиз /teŋiz/ | тенгиз /teŋiz/ | deñiz /deˈŋiz/ | täŋiz /tæŋiz/ | teńiz /teˈŋiz/ | деңиз /deˈŋiz/ |
| Mama | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ |
| Baba | ата /ata/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | baba /baba/ | ata /ata/ | ata /ata/ | ата /ɑtɑ/ |
| Binti | къыз /qɯz/ | кыз /qɯz/ | къыз /qɯz/ | qız /qɯz/ | qız /qɯz/ | qız /qɯz/ | кыз /qɯz/ |
| Mimi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ |
| Wewe | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ |
| Sisi | биз /biz/ | биз /biz/ | биз /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | биз /biz/ |
| Jina | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | isim /iˈsim/ | at /at/ | at /ɑt/ | ат /ɑt/ |
| Mtu | адам /ɑˈdɑm/ | аьдем /ædem/ | адам /ɑˈdɑm/ | adam /aˈdam/ | kiši /kiʃi/ | adam /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ |
| Kichwa | баш /baʃ/ | бас /bas/ | баш /baʃ/ | baş /baʃ/ | baš /baʃ/ | bas /bas/ | баш /baʃ/ |
| Jicho | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | көз /køz/ |
| Sikio | къулакъ /qulaq/ | кулак /qulaq/ | къулакъ /qulaq/ | qulaq /qulɑq/ | qulqaq /qulqaq/ | qulaq /qulɑq/ | кулак /qulɑq/ |
| Pua | бурун /burun/ | бурын /burɯn/ | бурун /burun/ | burun /buˈɾun/ | burun /burun/ | murın /murɯn/ | мурун /muˈɾun/ |
| Mdomo | авуз /aˈwuz/ | авыз /aˈwɯz/ | ауз /awuz/ | ağız /aˈɣɯz/ | ağız /aɣɯz/ | awız /ɑwɯz/ | ооз /oːz/ |
| Jino | тиш /tiʃ/ | тис /tis/ | тиш /tiʃ/ | tiş /tiʃ/ | tiş /tiʃ/ | tis /tis/ | тиш /tiʃ/ |
| Ulimi | тил /til/ | тил /til/ | тил /til/ | til /til/ | til /til/ | til /til/ | тил /til/ |
| Mkono | къол /qol/ | кол /qol/ | къол /qol/ | el /el/ | elig /eliɡ/ | qol /qol/ | кол /kol/ |
| Mguu | аякъ /ajaq/ | аяк /ajaq/ | аякъ /ajaq/ | ayaq /ajaq/ | adhaq /aðaq/ | ayaq /ajaq/ | бут /but/ |
| Moyo | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ |
| Mfupa | сюек /syjek/ | суьек /syjek/ | сюек /syjek/ | süyek /syjek/ | süŋük /syŋyk/ | súyek /syˈjek/ | сөөк /søːk/ |
| Damu | къан /qan/ | кан /qan/ | къан /qan/ | qan /qan/ | qan /qan/ | qan /qan/ | кан /qan/ |
| Kinyesi | покъ /poq/ | — | бокъ /boq/ | bok /bok/ | bütgü /bytɡy/ | boq /boq/ | бок /bok/ |
| Upendo | сюйюв /syjyw/ | суьюв /syjyw/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgi /sevɡi/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | сүйүү /syjyː/ |
| Mti | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | terek /terek/ | yığač /jɯɣatʃ/ | aǵash /aʁaʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ |
| Mbwa | ит /it/ | ийт /ijt/ | ит /it/ | köpek /køpek/ | it /it/ | iyt /ijt/ | ит /it/ |
| Paka | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | mışıq /mɯʃɯq/ | čätük /tʃætyk/ | pıshıq /pɯʃɯq/ | мышык /mɯʃɯk/ |
| Samaki | балыкъ /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ | balıq /baˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | balıq /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ |
| Ndege | къуш /quʃ/ | кус /qus/ | къанатлы /qanatlɯ/ | quş /quʃ/ | quş /quʃ/ | qus /qus/ | куш /kuʃ/ |
| Kipepeo | гёбелек /ɡøbelek/ | куьпелек /kypelek/ | — | köbelek /købeˈlek/ | käpäli /kæpæli/ | gúbelek /ɡybelek/ | көпөлөк /køpøˈløk/ |
| Yai | йымырткъа /jɯmɯrtqa/ | юмыртка /jumɯrtqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ | yımırta /jɯmɯrta/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | máyek /mæjek/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ |
| Dubu | аюв /ajuw/ | аюв /ajuw/ | айыу /ajɯw/ | ayuv /ajuw/ | adhığ /aðɯɣ/ | ayıw /ajɯw/ | аюу /ajuː/ |
| Farasi | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | ат /ɑt/ |
| Nyumba | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | ev /ev/ | úy /yj/ | үй /yj/ |
| Maziwa | сют /syt/ | сют /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ | süt /syt/ | sút /syt/ | сүт /syt/ |
| Asali | бал /bal/ | бал /bal/ | бал /bal/ | bal /bal/ | bal /bal/ | pal /pal/ | бал /bal/ |
| Chumvi | туз /tuz/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ | tuz /tuz/ | duz /duz/ | туз /tuz/ |
| Mvinyo | чагъыр /tʃaʁɨr/ | шагыр /ʃaɡɨr/ | чагъыр /tʃaʁɯr/ | şarap /ʃaˈrap/ | bor /bor/ | sharap /ʃaˈrap/ | шарап /ʃarap/ |
| Mchele | дюгю /dyɡy/ | дуьги /dyɡi/ | принч /printʃ/ | pirinş /piˈrinʃ/ | tuturqan /tuturqan/ | gúrish /ɡyriʃ/ | күрүч /kyˈrytʃ/ |
| Chokoleti | шикалат /ʃikaˈlat/ | шоколад /ʃokolad/ | — | şokolad /ʃokoˈlad/ | — | shokolad /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ |
| Chuma | темир /temir/ | темир /temir/ | темир /temir/ | demir /demir/ | temür /temyr/ | temir /temir/ | темир /temir/ |
| Gurudumu | дёгерчик /døɡertʃik/ | тынъыршык /tɯŋɯrʃɯk/ | чарх /tʃarx/ | teker /teˈker/ | — | dóńgelek /døŋɡelek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ |
| Hariri | йибек /jibek/ | йибек /jibek/ | дарий /daˈrij/ | ipek /iˈpek/ | torqu /torqu/ | jipek /ʒipek/ | жибек /dʒiˈbek/ |
| Kitabu | китап /kitap/ | китап /kitap/ | китап /kiˈtap/ | kitap /kiˈtap/ | bitig /bitiɡ/ | kitap /kiˈtap/ | китеп /kiˈtep/ |
| Kula | ашамакъ /aʃamaq/ | ашав /aʃaw/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | aşamaq /aʃamaq/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | жеш /dʒeʃ/ |
| Kunywa | ичмек /itʃmek/ | ишуьв /iʃyw/ | ичерге /itʃerɡe/ | içmek /itʃmek/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | ичүү /itʃyː/ |
| Kulala | юхламакъ /juχlamaq/ | уйклав /ujqlaw/ | джукъларгъа /dʒuqlarʁa/ | yuqlamaq /juqlaˈmaq/ | uḏı- /uðɯ/ | uyqılaw /ujqɯlaw/ | уктоо /uqˈtoː/ |
| Moja | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ |
| Mbili | эки /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | eki /eˈci/ | iki /iki/ | eki /eki/ | эки /eˈki/ |
| Tatu | уьч /ytʃ/ | уьш /yʃ/ | юч /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üč /ytʃ/ | úsh /yʃ/ | үч /ytʃ/ |
| Nne | дёрт /dørt/ | доьрт /dørt/ | тёрт /tørt/ | dört /dørt/ | tört /tørt/ | tórt /tørt/ | төрт /tørt/ |
| Tano | беш /beʃ/ | бес /bes/ | беш /beʃ/ | beş /beʃ/ | beš /beʃ/ | bes /bes/ | беш /beʃ/ |
| Mia | юз /jyz/ | юз /juz/ | жюз /ʒyz/ | yüz /jyz/ | yüz /jyz/ | júz /ʒyz/ | жүз /dʒyz/ |
| Habari | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | selâm /seˈlʲam/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | салам /sɑlɑm/ |
| Asante | савбол /sawbol/ | сав бол /saw bol/ | сау бол /saw bol/ | sağ ol /saɣ ol/ | — /—/ | raxmet /ɾaχmet/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ |
| Nzuri | яхшы /jaχʃə/ | яхшы /jaxʃɯ/ | иги /iɡi/ | yahşı /jaχʃɯ/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsı /ʒaqsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ |
| Mpya | янгы /jaŋˈɯ/ | янъы /jaŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ | yañı /jaˈŋɯ/ | yaŋı /jaŋɯ/ | jańa /ʒaŋa/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ |
| Nyekundu | къызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | qırmızı /qɯrmɯˈzɯ/ | qızıl /qɯzɯl/ | qızıl /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ |
| Nyeupe | акъ /ɑq/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ | aq /ɑq/ | ürüŋ /yryŋ/ | aq /ɑq/ | ак /ɑq/ |
| Nyeusi | къара /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ | qara /qɑˈrɑ/ | qara /qara/ | qara /qɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ |
| Kijani | яшыл /jaˈʃɯl/ | ясыл /jasɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ | yeşil /jeˈʃil/ | yašıl /jaʃɯl/ | jasıl /ʒɑˈsɯl/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ |
| Buluu | гёк /ɡøk/ | коьк /køk/ | кёк /køk/ | mavı /mɑˈvɯ/ | — | kók /køk/ | көк /køk/ |
| Kekeo | атъёкъ /atˈjoq/ | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | kukuquş /kukuˈquʃ/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | күкүк /kyˈkyk/ |
| Kompyuta | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
| Chai | чай /tʃaj/ | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | çay /tʃaj/ | — | shay /ʃaj/ | чай /tʃaj/ |
| Kahawa | къагьва /qahva/ | — | кофе /ˈkofe/ | qave /qaˈve/ | — | kofe /kofe/ | кофе /ˈkofe/ |
| Sukari | шекер /ʃeker/ | секер /seker/ | шекер /ʃeˈker/ | şeker /ʃeˈker/ | — | qant /qant/ | кант /kant/ |
| Chungwa | апельсин /apelʲˈsin/ | — | апельсин | portaqal /poɾtaˈqal/ | — | apelsin /apelsin/ | апельсин /apelʲˈsin/ |
| 99 | токъсан тогъуз /toqsan toʁuz/ | токсан тогыз /toqsan toʁɯz/ | токъсан тогъуз /toqsan toʁuz/ | — | — | toqsan toǵız /toqsan toʁɯz/ | токсон тогуз /tokson toˈɡuz/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap