Lisu
Kilisu
Kichina-Kitibeti (Kilolo)
Kilisu ni lugha ya Kitibeto-Burman ya tawi la Loloish yenye mifumo kadhaa shindani ya maandishi. Hati ya Fraser iliyoundwa na mhubiri mwaka 1915 hutumia herufi za Kilatini zilizozunguka na kupinduliwa, na kwa sasa imeingizwa katika Unicode (U+A4D0–A4FF).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kilisu
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (Kilolo)
| Maana | Kilisu | Kiyi | Kihani | Kijino | Kiazhe | Kiersu | Kiachang |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | yi /ji/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | wulquvq /u˥˥tɕʰu˧˩/ | ji31tʃho55 /ji˧˩tʃʰo˥˥/ | ʐitɕɪ /ʐi˨˨tɕɪ˧˧/ | dʒo /dʒo˥˥/ | ti55 /ti˥˥/ |
| Moto | a-to /ɑ˥˥to˥˥/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | miqzaq /mi˧˩dza˧˩/ | mi33 /mi˧˧/ | mɯtɯ /mɯ˥˥tɯ˥˥/ | mɛ /mɛ˥˥/ | poi31 /poi˧˩/ |
| Jua | mei-lo /mejlo/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | naolma /nɔ˥˥ma˧˧/ | ȵɔ35 /ɲɔ˧˥/ | lodʐi /lo˨˩dʐi˨˨/ | ȵoma /ɲo˥˥ma˥˥/ | ni31 mɔ31 /ni˧˩ mɔ˧˩/ |
| Mwezi | ha-ba /haba/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | bala /ba˧˧la˧˧/ | pu33ɬa44 /pu˧˧ɬa˦˦/ | lobo /lo˨˨bo˨˨/ | ɬɑpʰɛ /ɬɑ˥˥pʰɛ˥˥/ | pʰă31 lɔʔ31 /pʰă˧˩ lɔʔ˧˩/ |
| Nyota | akw /a˧˧ kwɿ˧˧/ | ꃅꏸ /mu˧˧tɕɿ˧˧/ | aqgeel /a˧˩ɡɯ˥˥/ | pu33ke33 /pu˧˧ke˧˧/ | kɛzo /kɛ˧˧zo˨˩/ | tʂɿ /tʂɿ˥˥/ | kʰʐə55 /kʰʐə˥˥/ |
| Usiku | sakhua /sa˦˦kʰua˧˧/ | ꃅꌋ /mu˧˧si˧˧/ | aoqqivq /ɔ˧˩tɕi˧˩/ | mi33tɕhø33 /mi˧˧tɕʰø˧˧/ | kumo /kʰu˧˧mo˧˧/ | nkhuaʴ /nkʰuaʴ˥˥/ | ni31 tɕʰot35 /ni˧˩ tɕʰot˧˥/ |
| Mvua | muha /mɯ˧˩hɑ˧˧/ | ꂷꉐ /ma˧˧ha˧˧/ | aoqsseil /ɔ˧˩ze˥˥/ | mi31tha55 /mi˧˩tʰa˥˥/ | muxoʐi /mu˨˩xo˨˨ʐi˨˨/ | guɑ /ɡuɑ˧˧/ | mau31 ʐo55 /mau˧˩ ʐo˥˥/ |
| Theluji | wa /wɑ˧˩/ | ꃰ /vo˧˧/ | haqju /xa˧˩dʑu˧˧/ | njɛ33ji44 /ɲɛ˧˧ji˦˦/ | ɣo /ɣo˨˩/ | zɿ /zɿ˥˥/ | xan31 ʑai55 /xan˧˩ ʑai˥˥/ |
| Upepo | mihi /mi˧˩hi˧˧/ | ꃅꆳ /mu˧˧ɬɿ˧˧/ | jaqleil /dʑa˧˩le˥˥/ | li31phjɐ33 /li˧˩pʰjɐ˧˧/ | muɬi /mu˨˩ɬi˨˨/ | mɛəʴ /mɛ˥˥əʴ˥˥/ | l̥i55 /l̥i˥˥/ |
| Udongo | mi-nae /mi˦˦nɛ˦˦/ | ꊖ /tsa˧˧/ | mil caq /mi˥˥tsʰa˧˩/ | mi31tsha33 /mi˧˩tsʰa˧˧/ | mɪ /mɪ˧˧/ | mɛli /mɛ˧˧li˥˥/ | mi55 /mi˥˥/ |
| Jiwe | lo-tshi /lo˦˦tsʰɿ˧˥/ | ꇓ /lu˧˧/ | haqluv /xa˧˩lu˧˧/ | lo42mɔ44 /lo˦˨mɔ˦˦/ | lumɯ /lu˧˧mɯ˨˨/ | əʴkhuɑ /əʴ˥˥kʰuɑ˥˥/ | laŋ31kɔʔ55 /laŋ˧˩kɔʔ˥˥/ |
| Mlima | ko /ko˦˦/ | ꁧ /bo˧˧/ | haolgaoq /xɔ˥˥ɡɔ˧˩/ | ɣɯ31tha55 /ɣɯ˧˩tʰa˥˥/ | bɯ /bɯ˨˨/ | nbi /nbi˥˥/ | pum55 /pum˥˥/ |
| Bahari | e-lu-be /e˦˦lu˧˩be˧˧/ | — | lao'laoma /lɔ˧˧lɔ˧˧ma˧˧/ | lɐ31mɔ33 /lɐ˧˩mɔ˧˧/ | — | ŋkhuɑ /ŋkʰuɑ˥˥/ | nam31 tɕu31 /nam˧˩ tɕu˧˩/ |
| Mama | ma /ma/ | ꀉꂿ /a˧˦mo˧˧/ | aqma /a˧˩ma˧˧/ | a33mɔ44 /a˧˧mɔ˦˦/ | amo /a˧˧mo˨˨/ | ama /a˥˥ma˥˥/ | mauʔ51 /mauʔ˥˩/ |
| Baba | a-pa /apa/ | ꀉꄉ /a˧˦ta˧˧/ | aqda /a˧˩da˧˧/ | a33pu33 /a˧˧pu˧˧/ | atɪ /a˧˧tɪ˨˨/ | aba /a˥˥ba˥˥/ | teʔ55 /teʔ˥˥/ |
| Binti | zamu /zɑ˧˩mɯ˧˩/ | ꀋꃋ /a˨˩mɿ˧˧/ | ssaqmiq /za˧˩mi˧˩/ | zɔ33mi33 /zɔ˧˧mi˧˧/ | nɯ /nɯ˧˧/ | ziji /zi˧˧ji˥˥/ | tsaŋ31 ʑi31 /tsaŋ˧˩ ʑi˧˩/ |
| Mimi | ngua /ŋwa/ | ꉢ /ŋa˧˧/ | ngal /ŋa˥˥/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ | ŋo /ŋo˨˨/ | ɑ /ɑ˥˥/ | ŋɔ55 /ŋɔ˥˥/ |
| Wewe | nu /nu˧˧/ | ꆏ /nɯ˧˧/ | nol /no˥˥/ | nɐ31 /nɐ˧˩/ | nɯ /nɯ˨˨/ | nɛ /nɛ˥˥/ | nuaŋ55 /nuaŋ˥˥/ |
| Sisi | ngua nu /ŋwa˧˧nu˧˩/ | ꉪꊇ /ŋo˨˩ɣo˧˦/ | ngaldu / ngalya /ŋa˥˥du˧˧ / ŋa˥˥ja˧˧/ | a33ŋ̊o33 / ŋa33jo31 /a˧˧ŋ̊o˧˧ / ŋa˧˧jo˧˩/ | — /—/ | jorɿ / ɑrɿ /jo˥˥rɿ˥˥ / ɑ˥˥rɿ˥˥/ | ŋɔ55 tuʔ31 /ŋɔ˥˥ tuʔ˧˩/ |
| Jina | myi /mi˧˧/ | ꂓ /m̥i˧˧/ | milq /mi˥˥/ | a33mi33 /a˧˧mi˧˧/ | mo /mo˧˧/ | mi /mi˥˥/ | a31 nʲiŋ55 /a˧˩ nʲiŋ˥˥/ |
| Mtu | tsho-za /tsʰo˦˦zɑ˧˩/ | ꊿ /tsʰo˧˧/ | col /tsʰo˥˥/ | tshɐ35 /tsʰɐ˧˥/ | tsʰɯ /tsʰɯ˨˨/ | su /su˥˥/ | tʂo55 /tʂo˥˥/ |
| Kichwa | o-du /o˥˥du˧˧/ | ꀂꏾ /i˧˧tɕʰi˧˧/ | wuqduq /u˧˩du˧˩/ | vu33khɛ33 /vu˧˧kʰɛ˧˧/ | ɪkɯ /ɪ˥˥kɯ˧˧/ | vili /vi˧˧li˥˥/ | nă31kuaŋ31 /nă˧˩kuaŋ˧˩/ |
| Jicho | mya /mʲa/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | miav /mja˧˧/ | mja42tsi44 /mja˦˨tsi˦˦/ | ȵɪdu /ȵɪ˧˧du˨˩/ | miɑ /miɑ˥˥/ | nʲɔʔ55 tsiʔ31 /nʲɔʔ˥˥ tsiʔ˧˩/ |
| Sikio | na-po /nɑ˦˦po˦˦/ | ꅻ /n̥ɯ˨˩/ | naqbol /na˧˩bo˥˥/ | na33kho55 /na˧˧kʰo˥˥/ | nopɯ /no˥˥pɯ˧˧/ | nɑku /nɑ˥˥ku˥˥/ | ni31 ʈʂʰua31 /ni˧˩ ʈʂʰua˧˩/ |
| Pua | na-khu /nɑ˦˦kʰu˦˦/ | ꅲ /n̥a˧˧/ | nalmeil /na˥˥me˥˥/ | nɔ33to44 /nɔ˧˧to˦˦/ | nɯbɯ /nɯ˧˧bɯ˨˩/ | sɿnbu /sɿ˥˥nbu˥˥/ | n̥ʲɔŋ55 /n̥ʲɔŋ˥˥/ |
| Jino | sichi /sɿ˧˩tɕʰi˧˧/ | ꎐꂷ /dʐɿ˧˧ma˧˧/ | seq /sɤ˧˩/ | a33tʃɯ33 /a˧˧tʃɯ˧˧/ | dzɛ /dzɛ˨˨/ | ʂɿma /ʂɿ˥˥ma˥˥/ | tɕoi55 /tɕoi˥˥/ |
| Ulimi | lachi /la˧˧tɕʰɯ˧˧/ | ꉐꆂ /ha˧˧nɛ˧˧/ | lalma /la˥˥ma˧˧/ | mø33khɹa33 /mø˧˧kʰɹa˧˧/ | lapi /la˧˧pi˨˩/ | htsɿpsɿ /htsɿ˧˧psɿ˥˥/ | ɕɔ55 /ɕɔ˥˥/ |
| Mkono | la /la/ | ꇇ /lo˥/ | aqlavq /a˧˩la˧˩/ | la33pu33 /la˧˧pu˧˧/ | ɭɪ /ɭɪ˨˩/ | lɛpʰɛ /lɛ˧˧pʰɛ˥˥/ | lɔʔ55 /lɔʔ˥˥/ |
| Mguu | hchi-hpa /tɕʰi˧˧pʰɛ˧˥/ | ꏸꑭ /tɕɿ˧˧ɕɿ˧˧/ | aqkeel /a˧˩kʰɯ˥˥/ | ʃɔ33khi33 /ʃɔ˧˧kʰi˧˧/ | — | əʴpʰɛ /əʴ˥˥pʰɛ˥˥/ | tɕʰi55 /tɕʰi˥˥/ |
| Moyo | ni-ma /nima/ | ꉌꂵ /hɛ˧˧ma˥/ | neema /nɯ˧˧ma˧˧/ | pe33sɯ33 /pe˧˧sɯ˧˧/ | nimo /ni˧˧mo˨˨/ | sɿȵi /sɿ˥˥ɲi˥˥/ | n̥ʲa55 lum31 /n̥ʲa˥˥ lum˧˩/ |
| Mfupa | o-to /oto/ | ꃷꅍ /vu˨˩du˧˧/ | saqyyuq /sa˧˩jø˧˩/ | — /—/ | vuka /vu˨˩ka˥˥/ | — /—/ | a31ʐau31 /a˧˩ʐau˧˩/ |
| Damu | si /sɿ˧˩/ | ꌦ /sɿ˧˧/ | sivq /si˧˩/ | a33ɕi44 /a˧˧ɕi˦˦/ | su /su˨˩/ | ʂo /ʂo˥˥/ | sui31 /sui˧˩/ |
| Kinyesi | chi /tɕʰi˧˩/ | — | xiq /ɕi˧˩/ | ɑ33khɹi33 /ɑ˧˧kʰɹi˧˧/ | — | htʃo /htʃo˥˥/ | tɕʰi31 /tɕʰi˧˩/ |
| Upendo | gu-hpa /ɡupʰa/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | gaq /ɡa˧˩/ | mo44e33 /mo˦˦e˧˧/ | — /—/ | ɡɑ /ɡɑ˥˥/ | — /—/ |
| Mti | shi-pa /ʃipa/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | albol /a˥˥bo˥˥/ | a33tsɯ33 /a˧˧tsɯ˧˧/ | sidzɛ /si˧˧dzɛ˨˨/ | sipu /si˥˥pu˥˥/ | saŋ31 tseŋ55 /saŋ˧˩ tseŋ˥˥/ |
| Mbwa | kwe /kwɛ/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | aqkeeq /a˧˩kʰɯ˧˩/ | khɯ33jo33 /kʰɯ˧˧jo˧˧/ | tʂʰi /tʂʰi˨˩/ | tʂʰo /tʂʰo˥˥/ | xui31 /xui˧˩/ |
| Paka | a-nyi /aɲi/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | almil /a˥˥mi˥˥/ | jɔ31mɛ44 /jɔ˧˩mɛ˦˦/ | anɛ /a˥˥nɛ˧˧/ | m̩tsɿ /m̩˧˧tsɿ˥˥/ | — /—/ |
| Samaki | ngua /ŋua/ | ꉛ /hɯ˧˧/ | ngaqdeil /ŋa˧˩de˥˥/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | aŋo /a˥˥ŋo˨˩/ | zu /zu˥˥/ | ŋa31 ʂua31 /ŋa˧˩ ʂua˧˩/ |
| Ndege | nyae /ɲɛ˧˥/ | — | alzil /a˥˥dzi˥˥/ | ŋɑ33zɔ33 /ŋɑ˧˧zɔ˧˧/ | ȵɪzo /ȵɪ˧˧zo˨˩/ | xuɑi /xuɑi˥˥/ | m̥ɔʔ55 /m̥ɔʔ˥˥/ |
| Kipepeo | bo-lo-na-gua /bo˦˩lo˦˦nɑ˥˥ɡuɑ˧˧/ | — | allu /a˥˥lu˧˧/ | pu33ɬo33pu33tʃɯ33 /pu˧˧ɬo˧˧pu˧˧tʃɯ˧˧/ | — | nomɑkɑlɛ /no˧˧mɑ˥˥kɑ˥˥lɛ˥˥/ | phă31ʐam35tʂam55 /pʰă˧˩ʐam˧˥tʂam˥˥/ |
| Yai | e-fu /e˥˥fu˦˦/ | ꏿ /tɕʰi˨˩/ | alwuv /a˥˥u˧˧/ | ɑ33vu33 /ɑ˧˧vu˧˧/ | ɬo /ɬo˨˨/ | tsɛ /tsɛ˥˥/ | uʔ31 /uʔ˧˩/ |
| Dubu | wo /wo˦˦/ | ꊈ /ɣo˧˧/ | haq'aol /xa˧˩ɔ˥˥/ | a33ø44 /a˧˧ø˦˦/ | — | xaʴ /xaʴ˥˥/ | ɔm55 /ɔm˥˥/ |
| Farasi | a-mo /ɑ˥˥mo˧˩/ | ꃅ /mu˧˧/ | moq /mo˧˩/ | mjo33 /mjo˧˧/ | — | nbo /nbo˧˧/ | m̥ʐaŋ31 /m̥ʐaŋ˧˩/ |
| Nyumba | hi /hi˧˧/ | ꑳ /ʑi˧˧/ | laqhyul /la˧˩xø˥˥/ | tso31 /tso˧˩/ | xɛ /xɛ˨˨/ | ji /ji˥˥/ | in55 /in˥˥/ |
| Maziwa | achi /ɑ˥˥tʃɿ˧˥/ | — | aqqul /a˧˩tɕʰu˥˥/ | mɛ44ji33 /mɛ˦˦ji˧˧/ | — | ȵoȵo /ɲo˥˥ɲo˥˥/ | nau35 /nau˧˥/ |
| Chumvi | tsha-bo /tsʰɑ˧˩bo˧˧/ | ꋂ /tsʰɯ˧˧/ | caqdevq /tsʰa˧˩dɤ˧˩/ | tsha55kha31 /tsʰa˥˥kʰa˧˩/ | tsʰo /tsʰo˨˩/ | tshɿ /tsʰɿ˧˧/ | tɕʰɔ31 /tɕʰɔ˧˩/ |
| Mchele | dza-phu /dzɑ˧˧pʰu˧˧/ | ꍯ /tʂʰɯ˧˧/ | ceil /tsʰe˥˥/ | tɕhe31 /tɕʰe˧˩/ | — | ntʃhɛ /ntʃʰɛ˥˥/ | tsʰen55 /tsʰen˥˥/ |
| Chuma | xo /xo˦˦/ | — | saol /sɔ˥˥/ | ɕɛ42 /ɕɛ˦˨/ | xɯ /xɯ˨˨/ | ʂɛ /ʂɛ˥˥/ | ʂam55 /ʂam˥˥/ |
| Kitabu | tho-uh /tʰo˧˩ɣɯ˧˩/ | ꄯꒉ /tʰɯ˨˩ʑɿ˧˧/ | soqhhaq /so˧˩ɣa˧˩/ | a33pjo33 /a˧˧pjo˧˧/ | — | ndʒondzɿpu /ndʒo˥˥ndzɿ˥˥pu˧˧/ | a31pʐo55 /a˧˩pʐo˥˥/ |
| Kula | dza /dza˨˩/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | zaq /dza˧˩/ | tsɔ33 /tsɔ˧˧/ | dzo /dzo˨˩/ | dzɿ /dzɿ˧˧/ | tɕɔ31 /tɕɔ˧˩/ |
| Kunywa | do /do˧˧/ | ꅝ /ndo˧˧/ | dol /do˥˥/ | tɐ42 /tɐ˦˨/ | dʉ /dʉ˨˨/ | tsʰɛ /tsʰɛ˥˥/ | ʂoʔ55 /ʂoʔ˥˥/ |
| Kulala | e-ta /e˧˩tɑ˥˥/ | ꀀ /i˥/ | yiuvq /ju˧˩/ | ji44 /ji˦˦/ | ʑi /ʑi˨˩/ | maʴ /maʴ˥˥/ | e31 /e˧˩/ |
| Moja | ti /ti/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | qiq /tɕʰi˧˩/ | thi33 /tʰi˧˧/ | tsʰi /tsʰi˨˩/ | tɛ /tɛ˥˥/ | ta31 /ta˧˩/ |
| Mbili | nyi /ɲi˧˧/ | ꑍ /ɲi˨˩/ | niq /ȵi˧˩/ | ni55 /ni˥˥/ | ni /ni˨˩/ | nɛ /nɛ˥˥/ | sək55 /sək˥˥/ |
| Tatu | sa /sa˧˧/ | ꌕ /sɔ˧˧/ | saol /sɔ˥˥/ | sø33 /sø˧˧/ | sɯ /sɯ˧˧/ | si /si˥˥/ | sum31 /sum˧˩/ |
| Nne | li /li˧˧/ | ꇖ /lɿ˧˧/ | yuvq /ø˧˩/ | li33 /li˧˧/ | ɬi /ɬi˧˧/ | ʐo /ʐo˧˧/ | mi31 /mi˧˩/ |
| Tano | ngua /ŋua/ | ꉬ /ŋɯ˧˧/ | ngavq /ŋa˧˩/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | ŋo /ŋo˨˩/ | ŋuaʴ /ŋuaʴ˧˧/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ |
| Mia | hya /hɛ˧˧/ | ꉐ /ha˧˧/ | yal /ja˥˥/ | ɕɔ33 /ɕɔ˧˧/ | xo /xo˨˨/ | zɑ /zɑ˥˥/ | pak35 /pak˧˥/ |
| Habari | ngo-lan /ŋolan/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | niahuq mahuq /nia˧˧xu˧˩ ma˧˧xu˧˩/ | — /—/ | — /—/ | ni /ni/ | — /—/ |
| Asante | ti-tu /titu/ | ꈀꎭꀕ /kʰa˧˦ʂa˧˧ʂa˧˧/ | gaq sai /ɡa˧˩ sai/ | — /—/ | — /—/ | kʰadʑi /kʰadʑi/ | — /—/ |
| Nzuri | ji /dʑi/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | xa /xa˧˧/ | mɯ33 /mɯ˧˧/ | mu /mu˧˧/ | jɑli /jɑ˧˧li˥˥/ | tɕi55 /tɕi˥˥/ |
| Mpya | shi /ʃi˧˩/ | ꀊꏀ /a˧˧ʂɿ˥/ | siivq /sɿ˧˩/ | a33ɕi55 /a˧˧ɕi˥˥/ | ɕi /ɕi˨˩/ | sɿ /sɿ˥˥/ | ʂək55 /ʂək˥˥/ |
| Nyekundu | si /sɿ˧˩/ | ꀊꅪ /a˧˧n̥i˧˧/ | nil /ȵi˥˥/ | a33nɯ44 /a˧˧nɯ˦˦/ | ȵɪ /ȵɪ˧˧/ | ȵi /ɲi˥˥/ | na55 /na˥˥/ |
| Nyeupe | phu /pʰu˦˦/ | ꀊꐎ /a˧˧tɕʰu˧˧/ | piul /pʰju˥˥/ | a33phɹo33 /a˧˧pʰɹo˧˧/ | ɬo /ɬo˨˨/ | əʴ /əʴ˥˥/ | pʰʐo55 /pʰʐo˥˥/ |
| Nyeusi | nae /nɛ˦˦/ | ꀉꆈ /a˧˦nɔ˧˧/ | nav /na˧˧/ | a33na42 /a˧˧na˦˨/ | — | nuɑ /nuɑ˥˥/ | lɔk55 /lɔk˥˥/ |
| Kijani | ni-chi /ni˧˥tʃʰɿ˦˩/ | ꀈꆧ /a˥ɬo˨˩/ | niul /ɲu˥˥/ | a33ny55 /a˧˧ny˥˥/ | — | zizɑ /zi˥˥zɑ˥˥/ | nʲau55 /nʲau˥˥/ |
| Kekeo | kwá py̱ /kʷá py̰/ | — | — /—/ | — | — | — | — |
Ukurasa 1/9
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap