Nusu

Kinusu

Kichina-Kitibeti (lugha za Nung / Loloish, branch debated)

FamiliaKichina-Kitibeti (lugha za Nung / Loloish, branch debated) Wasemaji~9K (Nu nationality ~37K) Hatihaina maandishi NchiChina (Yunnan: Nujiang) Lugha rasmiHapana (recognized minority nationality; language unwritten) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3nuf

Kinusu ni lugha ya Kisino-Tibeti ya bonde la Nujiang kaskazini-magharibi mwa Yunnan, Uchina, yenye wazungumzaji wapatao 9,000; kama ni ya tawi la Kiloloi au la Kinungi bado kunabishaniwa. Ramani inaonyesha lahaja ya Bijiang, nayo wilaya ya Bijiang ilivunjwa mwaka 1986 na eneo lake kugawanywa kati ya Fugong na Lushui, hivyo mahali panapotajwa na orodha ya maneno hapapo tena kama wilaya. Kinusu ni mojawapo ya lugha nne zisizoeleweana za kabila la Wanu, watu wapatao 37,000 kwa sensa ya 2010: Kinusu, Kianong kilichokaribia kutoweka chenye wazungumzaji mia chache, Kizauzou, na lahaja inayofanana na Kiderung. Kabila hili ni jamii moja ya kiutawala tu inayojumuisha lugha zisizo ndugu wa karibu: Kinusu na Kizauzou vyote vinaegemea Kiloloi — kwa kweli ndivyo ndugu wa karibu zaidi kwa kila kimoja — ilhali Kianong na ile lahaja inayofanana na Kiderung ni za Kinungi. Chenye toni na kisicho na maandishi, Kinusu kinasemwa kando ya Kilisu, lugha ya mawasiliano ya bonde hilo, na Kichina, kando ya korongo la Salween ya juu, mojawapo ya makorongo yenye kina kirefu zaidi duniani, ambako vijiji vilifikiwa tangu zamani kwa madaraja ya kamba juu ya mto.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kinusu →

Maneno 87 ya msingi katika Kinusu

Maji

ɹi31gɹɑ53

ɹi˧˩ɡɹɑ˥˧

Moto

mi55

mi˥˥

Jua

ȵi35ɑ55

ɲi˧˥ɑ˥˥

Mwezi

ɬɑ31

ɬɑ˧˩

Nyota

kɹe31lɔ35

kɹe˧˩lɔ˧˥

Usiku

suɑʴ35nɑ35

suɑ˞˧˥nɑ˧˥

Mvua

mɯ55ɑ31ɹuɑ55

mɯ˥˥ɑ˧˩ɹuɑ˥˥

Theluji

vɑ55

vɑ˥˥

Upepo

mɯ55ɑ31ɬi35

mɯ˥˥ɑ˧˩ɬi˧˥

Udongo

mɹi35ɑ55

mɹi˧˥ɑ˥˥

Jiwe

lu̱53

lu˥˧

Mlima

ŋu35ɑ55

ŋu˧˥ɑ˥˥

Bahari

shuɑ35

sʰuɑ˧˥

Mama

iɑ55m̩31

iɑ˥˥m̩˧˩

Baba

iɑ55bɑ31

iɑ˥˥bɑ˧˩

Binti

mi31ɑ31zɑ55

mi˧˩ɑ˧˩zɑ˥˥

Mimi

ŋɑ35

ŋɑ˧˥

Wewe

ȵo55

ɲo˥˥

Sisi

ɑ55iɯ31 / ŋɑ35dɯ31

ɑ˥˥iɯ˧˩ / ŋɑ˧˥dɯ˧˩

Jina

m̥ə̃ʴ35

m̥ə̃˞˧˥

Mtu

su35

su˧˥

Kichwa

u31phu55

u˧˩pʰu˥˥

Jicho

miɑ53dʑi31

miɑ˥˧dʑi˧˩

Sikio

n̥ɑ55shə̃ɹ35

n̥ɑ˥˥sʰə̃ɹ˧˥

Pua

n̥ɑ55kɑ̃35

n̥ɑ˥˥kɑ̃˧˥

Mdomo

n̥ɑ55khɔ̃35

n̥ɑ˥˥kʰɔ̃˧˥

Jino

shua55

sʰua˥˥

Ulimi

fɹɑ35

fɹɑ˧˥

Mkono

ʔlɑ53

ʔlɑ˥˧

Mguu

khɹi35

kʰɹi˧˥

Moyo

ʔĩ31lɔ55

ʔĩ˧˩lɔ˥˥

Mfupa

—

—

Damu

sui55

sui˥˥

Kinyesi

khji55i55

kʰji˥˥i˥˥

Upendo

mi35

mi˧˥

Mti

si53dzə̃ʴ35

si˥˧dzə̃˞˧˥

Mbwa

khui55

kʰui˥˥

Paka

mɯ35ȵɛ31

mɯ˧˥ɲɛ˧˩

Samaki

ŋɑ55

ŋɑ˥˥

Ndege

hɑ̃53

hɑ̃˥˧

Kipepeo

phɑ53ɬɑ55

pʰɑ˥˧ɬɑ˥˥

Yai

ɹɑ31ʔu31

ɹɑ˧˩ʔu˧˩

Dubu

khui55uɑ35

kʰui˥˥uɑ˧˥

Farasi

mɹɯ31lɑ55

mɹɯ˧˩lɑ˥˥

Nyumba

iɔ35kɑʴ35

iɔ˧˥kɑ˞˧˥

Maziwa

nɯ55nɯ31

nɯ˥˥nɯ˧˩

Chumvi

tshɑ55

tsʰɑ˥˥

Mchele

mɛ35mɛ31

mɛ˧˥mɛ˧˩

Chuma

ɕɑ35

ɕɑ˧˥

Hariri

ɑ55ɕi31tɕhe53ɑ31

ɑ˥˥ɕi˧˩tɕʰe˥˧ɑ˧˩

Kitabu

uɔʴ55su35ɑ55

uɔ˞˥˥su˧˥ɑ˥˥

Kula

dzɑ55

dzɑ˥˥

Kunywa

ɕhu̱55

ɕʰu˥˥

Kulala

iɔ̱53ɔ31

iɔ˥˧ɔ˧˩

Moja

thi53

tʰi˥˧

Mbili

m̩55

m̩˥˥

Tatu

sɔ35

sɔ˧˥

Nne

vɹi35

vɹi˧˥

Tano

ŋɑ53

ŋɑ˥˧

Mia

ɕhɑ35

ɕʰɑ˧˥

Habari

—

—

Asante

—

—

Nzuri

ge35ɑ55

ɡe˧˥ɑ˥˥

Mpya

dʑɔ53

dʑɔ˥˧

Nyekundu

xɹi35ɑ55

xɹi˧˥ɑ˥˥

Nyeupe

bɑ55bɑ31

bɑ˥˥bɑ˧˩

Nyeusi

nɑ35nɑ53

nɑ˧˥nɑ˥˧

Kijani

ȵɯ35ȵɯ31

ɲɯ˧˥ɲɯ˧˩

Buluu

ȵɯ35ȵɯ31

ɲɯ˧˥ɲɯ˧˩

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (lugha za Nung / Loloish, branch debated)

Maana KinusuKipumi cha KaskaziniKiidu MishmiKijinoKichiang cha KusiniKiyiKiazhe
Maji ɹi31gɹɑ53 /ɹi˧˩ɡɹɑ˥˧/ tɕɨ53 /tɕɨ˥˧/ mɑ55tɕi55 /mɑ˥˥tɕi˥˥/ ji31tʃho55 /ji˧˩tʃʰo˥˥/ tsuə /tsuə˧˧/ ꒉ /ʑɿ˧˧/ ʐitɕɪ /ʐi˨˨tɕɪ˧˧/
Moto mi55 /mi˥˥/ mɐ35 /mɐ˧˥/ mɑ55mɹu55 /mɑ˥˥mɹu˥˥/ mi33 /mi˧˧/ mi /mi˧˧/ ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ mɯtɯ /mɯ˥˥tɯ˥˥/
Jua ȵi35ɑ55 /ɲi˧˥ɑ˥˥/ bu̵53 /bʉ˥˧/ i55ȵi55 /i˥˥ɲi˥˥/ ȵɔ35 /ɲɔ˧˥/ masɿ /ma˧˧sɿ˥˥/ ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ lodʐi /lo˨˩dʐi˨˨/
Mwezi ɬɑ31 /ɬɑ˧˩/ ɬi55 /ɬi˥˥/ e55lɑ55 /e˥˥lɑ˥˥/ pu33ɬa44 /pu˧˧ɬa˦˦/ ɕyɕya /ɕy˧˧ɕya˥˥/ ꆪ /ɬɯ˨˩/ lobo /lo˨˨bo˨˨/
Nyota kɹe31lɔ35 /kɹe˧˩lɔ˧˥/ dʐə35 /ɖʐə˧˥/ ɑ55nde55kɹu55 /ɑ˥˥ⁿde˥˥kɹu˥˥/ pu33ke33 /pu˧˧ke˧˧/ χdʐepe /χdʐe˧˧pe˥˥/ ꃅꏸ /mu˧˧tɕɿ˧˧/ kɛzo /kɛ˧˧zo˨˩/
Usiku suɑʴ35nɑ35 /suɑ˞˧˥nɑ˧˥/ ɕyɛ55 /ɕyɛ˥˥/ ɑ31boŋ55tioŋ55 /ɑ˧˩boŋ˥˥tioŋ˥˥/ mi33tɕhø33 /mi˧˧tɕʰø˧˧/ mudʑo /mu˧˧dʑo˨˦˩/ ꃅꌋ /mu˧˧si˧˧/ kumo /kʰu˧˧mo˧˧/
Mvua mɯ55ɑ31ɹuɑ55 /mɯ˥˥ɑ˧˩ɹuɑ˥˥/ gui53 /ɡui˥˧/ ɑ31ɹɑ55 /ɑ˧˩ɹɑ˥˥/ mi31tha55 /mi˧˩tʰa˥˥/ maʐi /ma˧˩ʐi˥˥/ ꂷꉐ /ma˧˧ha˧˧/ muxoʐi /mu˨˩xo˨˨ʐi˨˨/
Theluji vɑ55 /vɑ˥˥/ pu̵53 /pʉ˥˧/ poŋ35 /poŋ˧˥/ njɛ33ji44 /ɲɛ˧˧ji˦˦/ məpɑ /mə˧˩pɑ˥˥/ ꃰ /vo˧˧/ ɣo /ɣo˨˩/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap