Ӈаасан

Kinganasan

Urali (Samoyedic, kaskazini)

FamiliaUrali (Samoyedic, kaskazini) Wasemaji~125 (UNESCO: critically endangered) HatiKisirili (Tereshchenko 1979 alfabeti, yenye ӈ ӧ ӱ ʼ ˮ) NchiUrusi Lugha rasmiHapana (wachache asilia wanaotambuliwa wa Kaskazini) Uhai wa lughahatari kubwa sana ISO 639-3nio

Kinganasan (Ӈаасан, pia Tavgi) ni lugha ya Kiuralic ya tawi la Kisamoyedi inayozungumzwa katika Rasi ya Taymyr kwenye ukingo wa mbali kabisa wa kaskazini wa Eurasia (lugha ya kaskazini zaidi duniani kwa eneo). Ina uhusiano wa karibu na Kienets ndani ya tawi la Kisamoyedi cha Kaskazini. Maarufu katika fasihi ya isimu kwa mofolojia yake ya ujumlishaji (agglutinative) iliyo karibu kamilifu, ulinganifu wa vokali, na mfumo wa upangiliaji wa konsonanti — vilivyoelezwa kwa kina na Tereshchenko (1979), Helimski (1998), na Wagner-Nagy (2018). Iko hatarini sana ya kutoweka: wamebaki wazungumzaji fasaha ~125 tu, wote wazee. Wanganasan ni wafugaji wa kienyeji wa kulungu (reindeer) na kundi la mwisho Eurasia kudumisha desturi za kidini za kishamani hadi karne ya 20.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kinganasan →

Maneno 87 ya msingi katika Kinganasan

Maji

быˮ

bɨʔ

Moto

туй

tuj

Jua

коу

kou

Mwezi

кичез̌әә

kitʃeðəː

Nyota

хотəдиə

xotəˈdʲiə

Usiku

хии

xiː

Mvua

соруа

sorʷa

Theluji

сирү

sʲiry

Upepo

биә

bʲiə

Udongo

моу

mou

Jiwe

хуалә

xʷalə

Mlima

дикә

dʲikə

Bahari

дям

dʲɐm

Mama

ниӈӈы

niŋːɨ

Baba

десы

desɨ

Binti

ны нюо

nɨ ɲuo

Mimi

мəнə

məˈnə

Wewe

тəнə

təˈnə

Sisi

мəӈ

məŋ

Jina

ним

ɲim

Mtu

ӈанаˮса

ŋɐnɐʔsɐ

Kichwa

ӈойбуо

ŋojbʷo

Jicho

сейми

sejmi

Sikio

коу

kou̯

Pua

ӈүнкә

ŋynkə

Mdomo

ӈаӈ

ŋɐŋ

Jino

чими

tʃimi

Ulimi

сиәде

sʲiədʲe

Mkono

дютү

dʲyty

Mguu

ӈой

ŋoj

Moyo

сәә

səə

Mfupa

латәә

latəː

Damu

кам

kam

Upendo

тонды

tondɨ

Mti

та

ta

Mbwa

баӈка

baŋka

Paka

кокса

koksa

Samaki

колы

kolɨ

Ndege

тәибәә

təibəː

Kipepeo

кәуз̌иай

kəuðʲiɐj

Yai

мәну

mənu

Dubu

ӈарка

ŋarka

Farasi

дюндүа

dʲundyɐ

Nyumba

маˮ

maːʔ

Maziwa

ними

nimi

Chuma

баса

basa

Kitabu

книга

kɲiɡa

Kula

нягү

ɲaɡu

Kunywa

быр

bɨr

Kulala

кундуаса

kunduasa

Moja

ӈуо

ŋuo

Mbili

сити

sʲiˈti

Tatu

нагүр

naɡyr

Nne

четэ

tʃetə

Tano

сәӈхәляӈкә

səŋxəʎaŋkə

Mia

дир

dʲir

Habari

нерум

nerum

Asante

нюәдыра

ɲuədɨra

Nzuri

ӈуойнюй

ŋuojɲuj

Mpya

меньдяде

mʲeɲdʲɐdʲe

Nyekundu

дябакуо

dʲɐbɐkʷo

Nyeupe

сыр

sɨr

Nyeusi

куларәку

kulɐrəku

Kijani

нөтәрәку

nʷatərəku

Buluu

ӈиндіаˮсыә

ŋindiɐʔˈsɨə

Chai

чаи

tʃɐi

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Urali (Samoyedic, kaskazini)

Maana KinganasanKienets cha MsituKiselkupKinenetsKimagahiKimaithiliKikhanty
Maji быˮ /bɨʔ/ bi /bi/ ӱт /yt/ иˮ /iʔ/ पानी /paːni/ पानि /paːni/ йиңк /jiŋk/
Moto туй /tuj/ tu /tu/ тӱ /ty/ ту /tu/ आग /aːɡ/ आगि /aːɡi/ тут /tut/
Jua коу /kou/ kaya /kaja/ чэлы /tɕeːlɨ/ хаер /xajer/ सूरज /suːrədʒ/ सूरज /suːrədʒ/ хатәл /xatəl/
Mwezi кичез̌әә /kitʃeðəː/ diri /diri/ ариаа /ariaː/ ирий /irij/ चान /tʃaːn/ चान /tʃaːn/ тылащ /tɯlaɕ/
Nyota хотəдиə /xotəˈdʲiə/ pozsey /pɔzsɛj/ кыска /ˈkɨska/ нумгы /ˈnumɡɨ/ तारा /taːraː/ तारा /taːraː/ хус /xus/
Usiku хии /xiː/ pi /pi/ пи /pi/ пи /pʲi/ रात /raːt/ राति /raːti/ ат /at/
Mvua соруа /sorʷa/ sari /sari/ сэрынта /særɨnta/ сарё /sarʲo/ बरखा /bərkʰaː/ बरखा /bərkʰaː/ йєрт /jer̃t/
Theluji сирү /sʲiry/ syra /sɨra/ сыры /sɨrɨ/ сыра /sɨra/ बरफ /bərəf/ बरफ /bərəf/ ӆоньсь /ɬoɲsʲ/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap