Runa simi

Kikechua cha Klassiki

Kikechua · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaKikechua Wasemajiiliyotoweka (~15-16c. CE; modern Quechua dialects descend) HatiHakuna maandishi asili (Inka walitumia khipu - kamba za fundo); herufi za Kilatini baada ya kuwasiliana na Wahispania NchiMilki ya Inka (Tawantinsuyu): Peru, Bolivia, Ekuado, Chile, Ajentina Lugha rasmilugha ya utawala ya mawasiliano ya Milki ya Inka Uhai wa lughaimepotea ISO 639-3qwc

Kikechua cha Kawaida (Runa simi) kilikuwa lugha ya pamoja ya Milki ya Inka (Tawantinsuyu) katika karne 15-16. Inka hawakuwa na maandishi kabisa bali walitumia khipu (kamba za fundo). Kikechua cha Cuzco cha kisasa ndicho kinachofanana zaidi.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kikechua cha Klassiki →

Maneno 87 ya msingi katika Kikechua cha Klassiki

Maji

unu

unu

Moto

nina

nina

Jua

inti

inti

Mwezi

killa

kiʎa

Nyota

quyllur

qojʎur

Usiku

tuta

tuta

Mvua

para

para

Theluji

ritʼi

ɾitʼi

Upepo

wayra

ˈwajra

Udongo

allpa

alʲpa

Jiwe

rumi

rumi

Mlima

urqu

orqo

Bahari

mama qucha

mama qotʃa

Mama

mama

mama

Baba

yaya

jaja

Binti

ususi

ususi

Mimi

ñuqa

ɲoqa

Wewe

qam

qam

Sisi

ñuqanchik / ñuqayku

ɲoqantʃik / ɲoqajku

Jina

suti

suti

Mtu

runa

runa

Kichwa

uma

uma

Jicho

ñawi

ɲawi

Sikio

rinri

ɾinri

Pua

sinqa

siŋqa

Mdomo

simi

simi

Jino

kiru

kiɾu

Ulimi

qallu

qaʎu

Mkono

maki

maki

Mguu

chaki

tʃaki

Moyo

sunqu

suŋqu

Mfupa

tullu

tuʎu

Damu

yawar

jawar

Kinyesi

aka

ˈaka

Upendo

munay

munaj

Mti

sachʼa

satʃʼa

Mbwa

allqu

aʎqu

Paka

misi

misi

Samaki

challwa

tʃaʎwa

Ndege

pisqu

pisqu

Kipepeo

pillpintu

piʎpintu

Yai

runtu

ɾuntu

Dubu

ukumari

ukumaɾi

Nyumba

wasi

wasi

Maziwa

ñukñu

ɲukɲu

Asali

miskʼi

miskʼi

Chumvi

kachi

katʃi

Chuma

qʼillay

qʼiʎaj

Kitabu

qillqa

qiʎqa

Kula

mikhuy

mikʰuj

Kunywa

upyay

upjaj

Kulala

puñuy

puɲuj

Moja

huk

huk

Mbili

iskay

iskaj

Tatu

kimsa

kimsa

Nne

tawa

tawa

Tano

pichqa

pitʃqa

Mia

pachak

patʃak

Habari

rimaykullayki

rimajkuʎajki

Asante

añay

aɲaj

Nzuri

allin

aʎin

Mpya

musuq

mosoq

Nyekundu

puka

puka

Nyeupe

yuraq

juraq

Nyeusi

yana

jana

Kijani

qumir

qomir

Buluu

anqas

anqas

Kompyuta

yupana

juˈpana

99

isqun chunka isqunniyuq

isqun tʃunka isqunnijuq

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kikechua

Maana Kikechua cha KlassikiKikecha cha CuzcoKikecha cha AyacuchoKikechuaKiaymaraKijaqaruKipintupi-Luritja
Maji unu /unu/ unu /unu/ yaku /jaku/ yaku /jaku/ uma /uma/ uma /uma/ kapi /kapi/
Moto nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ nina /nina/ waru /waɻu/
Jua inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ inti /inti/ tjintu /cintu/
Mwezi killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ killa /kiʎa/ phaxsi /pʰaχsi/ paxshi /paχʃi/ pira /piɻa/
Nyota quyllur /qojʎur/ quyllur /ˈqojʎur/ quyllur /ˈqujʎuɾ/ quyllur /ˈqujʎuɾ/ warawara /waɾawaɾa/ waraxa /waɾaχa/ kililpi /kiˈlilpi/
Usiku tuta /tuta/ tuta /tuta/ tuta /tuta/ tuta /tuta/ aruma /aruma/ aruma /aruma/ munga /muŋa/
Mvua para /para/ para /ˈpara/ para /ˈpaɾa/ para /ˈpaɾa/ jallu /ˈxaʎu/ jallu /haʎu/ —
Theluji ritʼi /ɾitʼi/ ritʼi /ritʼi/ rasu /ɾasu/ ritʼi /ɾitʼi/ khunu /kʰunu/ khunu /kʰunu/ —
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap