Bidayuh Bukar-Sadong
Kibidayuh-Bukar
Kiaustronesia (Dayak wa Nchi Kavu, Kibidayuh)
Bukar-Sadong ndiyo lahaja kubwa zaidi ya Bidayuh (Dayak wa Nchi Kavu), inayozungumzwa bara kutoka Kuching katika Mkoa wa Serian wa Sarawak. Kama lugha nyingine za Kibidayuh, ina orodha ndogo ya fonimu lakini seti maarufu na tajiri ya vizuizi vya koromeo vya mwisho na koda za pua; othografia ya Bukar-Sadong iliyobuniwa na Bidayuh Language Development Project ndiyo msingi wa Bidayuh ya shule iliyounganishwa.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibidayuh-Bukar
Vyanzo
- Topping, Donald M. (1970) A Linguistic Analysis of Bukar Sadong. Sarawak Museum Journal.
- Rensch, Calvin R. et al. (2012) The Bidayuh Language: Yesterday, Today and Tomorrow. SIL.
- Glottolog: Bukar-Sadung Bidayuh
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Dayak wa Nchi Kavu, Kibidayuh)
| Maana | Kibidayuh-Bukar | Kimalei cha Kale | Kibanjar | Kingaju | Proto-Austronesia | Kisasak | Kimusi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | umoʼ /umoʔ/ | air /air/ | banyu /baɲu/ | danum /danum/ | *daNum /daNum/ | aiq /aiʔ/ | ayek /ajek/ |
| Moto | apui /aˈpui/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | *Sapuy /Sapuy/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | batŭh andu /batəh andu/ | matari /matari/ | matahari /matahari/ | matanandau /matanandau/ | *waRi /waRi/ | jelo /dʒəlo/ | matahari /matahari/ |
| Mwezi | buran /buˈran/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | *bulaN /bulaN/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | bintŭʼ /bintəʔ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | *bituqen /bituqen/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Usiku | bengaru /bəŋaru/ | malam /malam/ | malam /malam/ | hamalem /hamaləm/ | *beRŋi /beʀŋi/ | malem /maləm/ | malem /maləm/ |
| Udongo | tanaʼ /tanaʔ/ | — | tanah /tanah/ | petak /petak/ | *taneq /taneq/ | tanaq /tanaʔ/ | tanah /tanah/ |
| Jiwe | batu /baˈtu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | *batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ |
| Mama | andŭ /andə/ | ibu /ibu/ | uma /uma/ | indu /indu/ | *ina /ina/ | inaq /inaʔ/ | mak /mak/ |
| Baba | amang /amaŋ/ | bapa /bapa/ | abah /abah/ | bapa /bapa/ | *ama /ama/ | amaq /amaʔ/ | bapak /bapak/ |
| Mimi | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | *aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ |
| Wewe | amuʼ /amuʔ/ | kamu /kamu/ | ikam /ikam/ | ikau /ikau/ | *iSu /iSu/ | side /sidə/ | kau /kau/ |
| Sisi | ami /ami/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | itah / ikei /itah / ikei/ | *kita / *kami /kita / kami/ | ite / kami /itə / kami/ | kito / kami /kito / kami/ |
| Jina | ganan /ɡanan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | aran /aran/ | *ŋajan /ŋajan/ | aran /aran/ | namo /namo/ |
| Jicho | batŭh /baˈtəh/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mate /mate/ | *maCa /maCa/ | mate /matə/ | mato /mato/ |
| Sikio | kaping /kaˈpiŋ/ | — | talinga /taˈliŋa/ | pinding /pindiŋ/ | *Caliŋa /tsaliŋa/ | kentok /kəntok/ | telingo /teliŋo/ |
| Pua | undung /unduŋ/ | — | hidung /hiduŋ/ | urung /uruŋ/ | *ujuŋ /ujuŋ/ | irung /iruŋ/ | idung /iduŋ/ |
| Mdomo | babaʼ /babaʔ/ | — | muntung /muntuŋ/ | nyama /ɲama/ | — | biwih /biwih/ | mulut /mulut/ |
| Jino | jipeu /dʒipeu/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | kasinga /kasiŋa/ | *nipen /nipen/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Ulimi | jeli /dʒeli/ | lidah /lidah/ | ilat /ilat/ | jela /dʒelaʔ/ | *Sema /Sema/ | elaq /əlaʔ/ | lidah /lidah/ |
| Mkono | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | lengen /ləŋən/ | *lima /lima/ | ime /imə/ | tangan /taŋan/ |
| Moyo | sintung /sintuŋ/ | hati /hati/ | ati /ati/ | atei /atei/ | *pusuq /pusuq/ | ate /ate/ | hati /hati/ |
| Mfupa | turang /turaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | *CuqelaN /CuqelaN/ | tolang /tolaŋ/ | tulang /tulaŋ/ |
| Damu | daya /daja/ | darah /darah/ | darah /darah/ | daha /dahaʔ/ | *daRaq /daRaq/ | daraq /daraʔ/ | darah /darah/ |
| Kinyesi | taki /taki/ | — | tahi /tahi/ | tai /tai/ | *Caqi /tsaqi/ | tai /tai/ | taik /taik/ |
| Upendo | sūʼūt /sɨʔɨt/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sinta /sinta/ | — /—/ | tresne /trəsnə/ | sayang /sajaŋ/ |
| Mti | kayuh /kaˈjuh/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | kayu /kaju/ | *kaSiw /kaSiw/ | lolon kayu /lolon kaju/ | kayu /kaju/ |
| Mbwa | kasung /kasuŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | hadupan /hadupan/ | asu /asu/ | *asu /asu/ | acong /aˈtʃoŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | pusa /pusa/ | posa /posa/ | — /—/ | meong /meoŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Samaki | ekan /ekan/ | ikan /ikan/ | iwak /ˈiwak/ | lauk /ˈlauk/ | *Sikan /Sikan/ | empaq /əmpaʔ/ | ikan /ˈikan/ |
| Dubu | buhang /buˈhaŋ/ | — | biruang /biruaŋ/ | bahuang /bahuaŋ/ | *Cumay /Cumay/ | beruang /bəruaŋ/ | — |
| Nyumba | ramin /raˈmin/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | huma /huma/ | *Rumaq /Rumaq/ | bale /bale/ | rumah /rumah/ |
| Kula | maʼan /maʔan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | kuman /kuman/ | *kaen /kaen/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ |
| Kunywa | nyihŭp /ɲihəp/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | mihop /mihop/ | *inum /inum/ | nginem /ŋinəm/ | minum /minum/ |
| Moja | indi /indi/ | sa /sa/ | asa /asa/ | ije /ije/ | *isa /isa/ | sekéq /səkeʔ/ | siko /siko/ |
| Mbili | duweh /duweh/ | dua /dua/ | dua /dua/ | due /ˈdue/ | *duSa /duSa/ | due /duə/ | duo /duo/ |
| Tatu | taruh /taːruh/ | tlu /tlu/ | talu /talu/ | telo /təlo/ | *telu /telu/ | telu /təlu/ | tigo /tiɡo/ |
| Nne | umpat /umpat/ | mpat /əmpat/ | ampat /ampat/ | epat /əpat/ | *Sepat /səpat/ | empat /əmpat/ | empat /əmpat/ |
| Tano | rimŭh /riməh/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lime /lime/ | *lima /lima/ | lima /limə/ | limo /limo/ |
| Mia | siratus /siraːtus/ | ratus /ratus/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ | *RaCus /RaCus/ | satus /satus/ | seratus /səratus/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | salam /salam/ | salamat /salamat/ | — /—/ | salam /salam/ | halo /halo/ |
| Asante | tirimaʼ pimasiʼ /tirimaʔ pimasiʔ/ | — /—/ | tarima kasih /tarima kasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ | — /—/ | tampi asih /tampi asih/ | terimo kasih /terimo kasih/ |
| Nzuri | paaguh /paːɡuh/ | baik /baik/ | bagus /baɡus/ | bahalap /bahalap/ | — /—/ | solah /solah/ | bagus /baɡus/ |
| Nyekundu | bidayak /bidajak/ | merah /merah/ | habang /habaŋ/ | bahandang /bahandaŋ/ | *ma-iRaq /ma-iRaq/ | beaq /beaʔ/ | merah /ˈmerah/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap