ภาสาไทยสุโขทัย
Kithai cha Sukhothai
Kikra-Dai (Tai, Southwestern) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kithai cha Kale cha ufalme wa Sukhothai (karne ya 13–15) ni hatua ya kwanza ya Kithai iliyothibitishwa kwa uhakika, lugha ya Tai ya Kusini-Magharibi ya familia ya Kra-Dai — haihusiani kinasaba na Kikhmer, ingawa ilikopa msamiati mwingi kutoka humo. Ushahidi wake mkuu ni kibao cha Ram Khamhaeng (kinachotajwa kwa mapokeo mwaka 1292), kinachotumia hati iliyobuniwa mahsusi kwa Kithai kutokana na mifano ya Kikhmer yenye asili ya Kibrahmi; tofauti na hati ya Kithai ya baadaye, kinaandika irabu zote na alama za toni ndani ya mstari badala ya juu au chini yake. Ni babu wa moja kwa moja wa Kithai sanifu cha kisasa.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kithai cha Sukhothai
Vyanzo
- Ram Khamhaeng inscription (Sukhothai inscription no. 1), text and modern reading in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ 1 (Prachum Charuek Sayam vol. 1, 1934; th.wikisource "ประชุมจารึกสยาม/ภาคที่ 1/หลักที่ 1"); Royal Institute 2013, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ 1 (not consulted online); IPA per en.wikipedia "Thai script" §Historical Sukhothai pronunciation and Wiktionary Proto-Tai etymologies (round 57)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kikra-Dai (Tai, Southwestern)
| Maana | Kithai cha Sukhothai | Protai | Kitai Lue | Kithai cha Kusini | Kiisan | Kithai cha Kaskazini | Kithai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | น้ำ /naːm/ | *nam /nam/ | ᦓᧄᧉ /nam/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˥/ |
| Moto | ไฟ /vaj/ | *wɤj /wɤj/ | ᦺᦝ /fai/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧/ |
| Jua | ตะวัน /tawan/ | — /—/ | ᦎᦱᦞᧃ /taː van/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ดวงอาทิตย์ /duaŋ˧ʔaː˧tʰit˦˥/ |
| Mwezi | เดือน /ʔdɯːan/ | *ɓlɯən /ɓlɯən/ | ᦵᦡᦲᧃ /dɤn/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | ดวงจันทร์ /duaŋ˧tɕan˧/ |
| Nyota | ดาว /ʔdaːw/ | *naːw /naːw/ | ᦡᦱᧁ /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˧/ |
| Usiku | คืน /kʰɯːn/ | *ɣɯːn /ɣɯːn/ | ᦆᦹᧃ /xɨn/ | คืน /kʰɯːn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧/ |
| Jiwe | หิน /hin/ | *triːl /triːl/ | ᦠᦲᧃ /hin˥/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˩˦/ |
| Mlima | เขา /kʰaw/ | *doːj /doːj/ | ᦗᦴ /puː˥˩/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˧kʰaw˩˩˦/ |
| Bahari | ทะเล /daleː/ | — | ᦉᦖᦳᧆ /samut˧˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ |
| Mama | แม่ /mɛː/ | *meː /meː/ | ᦶᦙᧈ /mɛ/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Baba | พ่อ /bɔː/ | *boː /boː/ | ᦗᦸᧈ /pɔː/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ |
| Binti | ลูกสาว /luːk saːw/ | — | ᦟᦴᧅᦍᦲᧂ /luk jiŋ/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˧ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk̚˥˩ saːw˩˩˦/ |
| Mimi | กู /kuː/ | *kuː /kuː/ | ᦂᧁ /kaw˥˩/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ตู /tuː˩/ | ผม /pʰom˩˩˦/ |
| Wewe | มึง /mɯŋ/ | *mɯŋ /mɯŋ/ | ᦙᦹᧂ /mɯŋ˧/ | สู /suː˩˧/ | เจ้า /tɕaw˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | คุณ /kʰun˧/ |
| Sisi | เรา /raw/ | — /—/ | ᦣᧁ / ᦎᦴ /haw˥˩ / tuː˥/ | เรา /raw˥/ | เฮา /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˧/ |
| Jina | ชื่อ /dʑɯː/ | *ɟɤː /ɟɤː/ | ᦋᦹᧈ /tsɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | ซื่อ /sɨː˧/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ |
| Mtu | คน /ɡon/ | *ɢwɯn /ɢwɯn/ | ᦅᦳᧃ /kun˥˩/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˧/ | คน /kʰon˧/ |
| Kichwa | หัว /hua/ | *truə /truə/ | ᦷᦠ /hoː˥/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˩˦/ |
| Jicho | ตา /taː/ | *taː /taː/ | ᦎᦱ /taː/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˧/ |
| Sikio | หู /huː/ | *krwɯː /krwɯː/ | ᦣᦴ /huː/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˩˦/ |
| Pua | จมูก /tɕamuːk/ | *ɗaŋ /ɗaŋ/ | ᦡᧂ /daŋ/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ | ดัง /daŋ˥/ | ดัง /daŋ˧/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ |
| Mdomo | ปาก /paːk/ | *paːk /paːk/ | ᦔᦱᧅ /paːk˧˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ |
| Jino | ฟัน /van/ | *wan /wan/ | ᦵᦆᧁ /xɛw˥/ | ฟัน /fan˥/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧/ |
| Ulimi | ลิ้น /lin/ | *liːn /liːn/ | ᦟᦲᧃ /lin˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ |
| Mkono | มือ /mɯː/ | *mwɯː /mwɯː/ | ᦙᦹ /mɯː/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧/ |
| Mguu | ตีน /tiːn/ | *tiːn /tiːn/ | ᦎᦲᧃ /tiːn˧/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | เท้า /tʰaːw˦˥/ |
| Moyo | ใจ /tɕaɯ/ | *cɤɰ /cɤɰ/ | ᦺᦈ /tsaj/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˧/ |
| Mfupa | ดูก /ʔduːk/ | *duk /duk/ | ᦡᦳᧅᧈ /duːk˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | กระดูก /kra˨˩duːk˨˩/ |
| Damu | เลือด /lɯat/ | *lɯət /lɯət/ | ᦟᦹᧆ /lɤt˥/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลือด /lɯat˥˩/ |
| Upendo | รัก /rak/ | — /—/ | ᦣᧅ /hak/ | รัก /rak˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˦˥/ |
| Mti | ไม้ /maːj/ | *mwaj /mwaj/ | ᦂᦸᦺᦙᧉ /kɔː mai/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ |
| Mbwa | หมา /m̊aː/ | *ʰmaː /ʰmaː/ | ᦖᦱ /maː/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˩˦/ |
| Paka | แมว /mɛːw/ | — /—/ | ᦶᦙᧁ /mɛw/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧/ |
| Samaki | ปลา /plaː/ | *plaː /plaː/ | ᦔᦱ /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˧/ |
| Ndege | นก /nok/ | *nok /nok/ | ᦷᦓᧅ /nok/ | นก /nok˧˥/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦˥/ |
| Yai | ไข่ /kʰaj/ | *qraj /qraj/ | ᦺᦃᧈ /xaj/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ |
| Dubu | หมี /m̊iː/ | *ʰmwɯj /ʰmwɯj/ | ᦖᦲ /miː/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˩˦/ |
| Farasi | ม้า /maː/ | *maː /maː/ | ᦙᦱᧉ /maː˩/ | ม้า /maː˧˥/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˦˥/ |
| Nyumba | เรือน /rɯːan/ | *rɤːn /rɤːn/ | ᦵᦣᦲᧃ /hɤn/ | บ้าน /baːn˥˩/ | เฮือน /hɯan˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ |
| Chumvi | เกลือ /klɯa/ | *klwɯə /klwɯə/ | ᦵᦂᦲ /kɤː˥/ | เกลือ /klɯa˥/ | เกือ /kɯa˥/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกลือ /klɯa˧/ |
| Mchele | ข้าว /kʰaːw/ | *qaw /qaw/ | ᦃᧁᧉ /xaw˩˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ |
| Chuma | เหล็ก /l̥ek/ | *ʰlek /ʰlek/ | ᦵᦜᧅ /lek/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek̚˨˩/ |
| Kula | กิน /kin/ | *kɯɲ /kɯɲ/ | ᦂᦲᧃ /kin/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˧/ |
| Kunywa | กิน /kin/ | — /—/ | ᦂᦲᧃᦓᧄᧉ /kin nam/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Kulala | นอน /nɔːn/ | *nwɯːn /nwɯːn/ | ᦓᦸᧃ /nɔn/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˧/ |
| Moja | ณื่ง /nɯŋ/ | *nɯːŋ /nɯːŋ/ | ᦓᦹᧂᧈ /nɯŋ/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Mbili | โสง /sɔːŋ/ | *soːŋ /soːŋ/ | ᦉᦸᧂ /sɔːŋ˥˩/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˩˩˦/ |
| Tatu | สาม /saːm/ | *saːm /saːm/ | ᦉᦱᧄ /saːm˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˩˦/ |
| Nne | สี่ /siː/ | *siː /siː/ | ᦉᦲᧈ /siː˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ |
| Tano | ห้า /haː/ | *haː /haː/ | ᦠᦱᧉ /haː/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ |
| Mia | ร้อย /rɔːj/ | *rɔːj /rɔːj/ | ᦣᦾᧉ /hɔj˩/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˦˥/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | ᦷᦡᧃᦟᦲ /dɔn liː/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˧/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | ᦀᦸᧃᦷᦓᧁ /ʔɔn nau/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˧/ |
| Nzuri | ดี /ʔdiː/ | *ɗɤj /ɗɤj/ | ᦡᦲ /diː/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˧/ |
| Nyekundu | แดง /ʔdɛːŋ/ | *dwiːŋ /dwiːŋ/ | ᦵᦡᧂ /dɛŋ/ | แดง /dɛːŋ˥/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ |
| Nyeupe | ขาว /kʰaːw/ | *xaːw /xaːw/ | ᦃᦱᧁ /xaːu/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˩˦/ |
| Nyeusi | ดำ /ʔdam/ | *dam /dam/ | ᦡᧄ /dam˥/ | ดำ /dam˥/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˧/ |
| Sushi | ปลาร้า /plaː raː/ | — | — | ซูชิ /suː˥tɕʰiʔ˧˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ | ซูชิ /suː˧tɕʰiʔ˦˥/ |
Ukurasa 1/8
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap