थुलुङ
Kithulung
Familia ya Kisino-Tibeti (tawi la Kitibeto-Burman, Kiranti, Magharibi)
Thulung ni lugha ya Kisino-Tibeti ya tawi la Kiranti ya Magharibi inayozungumzwa katika Solu-Khumbu na wilaya za jirani za mashariki mwa Nepal. Wathulung Rai ni mojawapo ya makundi ya kiethnolinguistiki yanayounda kundi kuu la Kiranti (Rai), ambalo ni sehemu kubwa ya wakazi wa asili (Adivasi-Janajati) wa Nepal. Kazi ya Allen (1975) "Sketch of Thulung Grammar" ndiyo iliyokuwa utafiti wa kwanza wa kiisimu wa kimfumo; Lahaussois (2002) ndiyo marejeo ya kisasa. Hutofautishwa kwa upatanifu changamano wa kitenzi wa watu wengi (polypersonal) na uthibitisho tajiri wa kisarufi (evidentiality).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kithulung
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Familia ya Kisino-Tibeti (tawi la Kitibeto-Burman, Kiranti, Magharibi)
| Maana | Kithulung | Kitshangla | Kilimbu | Kisherpa | Kinewari | Kigaro | Kimeitei |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | कु /ku/ | ri /ɾi/ | ᤆᤫᤠ᤺ᤳ /tʃwaːt/ | ཆུ /tɕʰu/ | लः /lʌ/ | chi· /tʃiʔ/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ |
| Moto | मु /mu/ | mi /mi/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ | मि /mi/ | wa·al /waʔal/ | ꯃꯩ /mə́i/ |
| Jua | नेप्सुङ /nepsuŋ/ | ngam /ŋam/ | ᤏᤠᤶ /nam/ | ཉི་མ /ɲima/ | सूर्य /surja/ | sal /sal/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ |
| Mwezi | ख्लो़मु /kʰlɵmu/ | lanyingam /laɲiŋam/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ | तिमिला /timila/ | jajong /dʒadʒoŋ/ | ꯊꯥ /tʰaː/ |
| Nyota | सोर्लुङ /sorluŋ/ | karma /kaɾma/ | ᤂᤣ᤺ᤶᤛᤡᤰᤐᤠ /kʰeːmsikpa/ | སྐར་མ /karma/ | नगु /nəɡu/ | a·ski /aʔski/ | ꯊꯋꯥꯟꯃꯤꯆꯥꯛ /tʰəwanmitʃak/ |
| Usiku | सिन्था /sintʰa/ | binang /binaŋ/ | ᤛᤧᤴᤍᤡᤰ /sɛndik/ | ནུབ /nup/ | चा /tsaː/ | wal /wal/ | ꯑꯍꯤꯡ /əhiŋ/ |
| Mvua | व /wo/ | ngamsu /ŋamsu/ | ᤘᤠᤜᤡ᤺ᤳ /waːhiːt/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | वा /waː/ | mikka /mikka/ | ꯅꯣꯡ /noŋ/ |
| Theluji | फोमु /pʰomu/ | phom /pʰom/ | ᤏᤠ᤺ᤱ /naːŋ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | च्वापु /tswaːpu/ | borop /borop/ | ꯎꯟ /un/ |
| Upepo | ब्लोजु़ /blodzy/ | ridi /ɾidi/ | ᤛᤢᤖᤡᤳ /surit/ | རླུང /luŋ/ | फय् /pʰai/ | balwa /balwa/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯠ /nuŋsit/ |
| Udongo | क्वा /kwa/ | sa /sa/ | ᤂᤠᤶ /kʰam/ | ས /sa/ | — | ha·a /haʔa/ | ꯂꯩꯕꯥꯛ /ləibak/ |
| Jiwe | लुङ /luŋ/ | lung /luŋ/ | ᤗᤢᤱ /luŋ/ | རྡོ /do/ | ल्वहं /lwahã/ | ro·ong /roʔoŋ/ | ꯅꯨꯡ /nuŋ/ |
| Bahari | दिरिदिन /diridin/ | jamtsho /dʑamtsʰo/ | ᤘᤖ᤺ᤱ /waraːŋ/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | समुद्र /sʌmudrʌ/ | sagal /saɡal/ | ꯏꯄꯥꯛ /ipak/ |
| Mama | माम /maːm/ | ama /ama/ | ᤀᤠᤶᤔᤠ /amma/ | ཨ་མ /ama/ | मां /maː/ | ama /ama/ | ꯏꯃꯥ /ima/ |
| Baba | पाप /paːp/ | apa /apa/ | ᤀᤠᤶᤒᤠ /amba/ | ཨ་པ /apa/ | बौ /bau/ | apa /apa/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ |
| Binti | जौमो /dzaumo/ | zamin /zamin/ | — | བུ་མོ /bumo/ | म्ह्याय् /mʱjæː/ | demechik /demetʃik/ | ꯏꯆꯥꯅꯨꯄꯤ /itʃanupi/ |
| Mimi | गो /ɡo/ | jang /dʑaŋ/ | ᤀᤡᤱᤃᤠ᤹ /iŋɡaʔ/ | ང /ŋa/ | जि /dʑi/ | anga /aŋa/ | ꯑꯩ /əi/ |
| Wewe | गन /ɡana/ | nan /nan/ | ᤂᤧᤏᤧ᤹ /kʰɛnɛʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | छ /tʃʰa/ | na·a /naʔa/ | ꯅꯡ /nə́ŋ/ |
| Sisi | गुइ / गुकु /ɡui / ɡuku/ | ai /ai/ | ᤀᤠᤏᤡ᤹ / ᤀᤠᤏᤡᤃᤧ /aniʔ / aniɡɛ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | झी / जिपिं /dʑʱiː / dʑipĩ/ | chinga / an·ching /tʃiŋa / anʔtʃiŋ/ | ꯑꯩꯈꯣꯏ /əikʰoi/ |
| Jina | नङ /nʌŋ/ | ming /miŋ/ | ᤔᤡᤱ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | नां /nãː/ | bimung /bimuŋ/ | ꯃꯤꯡ /miŋ/ |
| Mtu | मु़चु़ /mytsy/ | songo /soŋo/ | ᤔᤏᤠ /manaː/ | མི /mi/ | मनू /mʌnuː/ | mande /mande/ | ꯃꯤ /mi/ |
| Kichwa | बुइ /bwi/ | sharang /ɕaɾaŋ/ | ᤌᤧᤃᤣ᤺ᤰ /tʰɛɡeːk/ | མགོའ /ɡoː/ | छ्यं /tʃʰjã/ | sko /sko/ | ꯀꯣꯛ /kok/ |
| Jicho | मिक्सी /miksi/ | ming /miŋ/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ | मिखा /mikʰa/ | mikron /mikron/ | ꯃꯤꯠ /mit/ |
| Sikio | नोफ्ला /nopʰla/ | na /na/ | ᤏᤧᤰᤂᤥ᤹ /nɛkkʰoʔ/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | न्हाय्पं /nʱæːpã/ | nachil /natʃil/ | ꯅꯥꯀꯣꯡ /nakoŋ/ |
| Mdomo | सि /si/ | nowang /nowaŋ/ | ᤔᤢᤖᤠ /muraː/ | ཁ /kʰa/ | म्हुतु /mʱutu/ | ku·sik /kuʔsik/ | ꯆꯤꯟ /tʃin/ |
| Jino | ली /li/ | sha /ɕa/ | ᤜᤠᤒᤥ᤹ /haboʔ/ | ས /sa/ | वा /wa/ | wagam /waɡam/ | ꯌꯥ /ja/ |
| Ulimi | लेम /lem/ | le /le/ | ᤗᤧᤛᤥ᤺ᤵᤐᤠ /lɛsoːppa/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | मे /me/ | sre /sre/ | ꯂꯩ /ləi/ |
| Mkono | ल्वा /lwa/ | gadang /ɡadaŋ/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག་པ /lakpa/ | ल्हाः /lʱaː/ | jak /dʒak/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ |
| Mguu | खेल /kʰel/ | bi /bi/ | ᤗᤠᤱ /laŋ/ | རྐང་པ /kaŋba/ | तुति /tuti/ | ja·pa /dʒapa/ | ꯈꯣꯡ /kʰoŋ/ |
| Moyo | सीक /siːk/ | thinglom /tʰiŋlom/ | ᤛᤡᤰᤗᤢᤱ /sikluŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | नुगः /nuɡʌ/ | ka·tong /kaʔtoŋ/ | ꯊꯝꯃꯣꯏ /tʰəmmoi/ |
| Mfupa | सेर /ser/ | khang /kʰaŋ/ | ᤕᤧ᤺ᤵᤐᤠ /jɛːppa/ | རུས་པ /rupa/ | क्वें /kwẽ/ | greng /ɡreŋ/ | ꯁꯔꯨ /sə́ru/ |
| Damu | सिसि /siːsi/ | yi /ji/ | ᤔᤠᤰᤂᤡ᤹ /makkʰiʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | हि /hi/ | an·chi /anʔtʃi/ | ꯏ /i/ |
| Kinyesi | ख्लि /kʰli/ | khi /kʰi/ | — | སྐྱག་པ /kjakpa/ | खि /kʰi/ | ki·i /kiʔi/ | ꯊꯤ /tʰi/ |
| Upendo | रिखाम बे- /rikʰam be/ | phangpe /pʰaŋpe/ | ᤗᤢᤱᤔᤠ᤹ ᤋᤢᤰᤔᤠ /luŋmaʔ tukmaː/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | मतिना /matinaː/ | ka·sa /kaʔsa/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ |
| Mti | धक्सा /dʌksa/ | shing /ɕiŋ/ | ᤛᤡᤱᤒᤢᤱ /siŋbuŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | सिमा /sima/ | bol /bol/ | ꯎ /u/ |
| Mbwa | ख्लेअ /kʰlea/ | khu /kʰu/ | ᤁᤥ᤺ᤳᤆᤥ /koːttʃo/ | ཁྱི /kʰi/ | खिचा /kʰitʃa/ | achak /atʃak/ | ꯍꯨꯏ /hui/ |
| Paka | पुसी /pusi/ | danyi /daɲi/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | བྱི་ལ /bila/ | भौंचा /bʱaũtʃa/ | menggo /meŋɡo/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /hə́udoŋ/ |
| Samaki | ङो /ŋoː/ | nga /ŋa/ | ᤅᤠ /ŋaː/ | ཉ /ɲa/ | ङा /ŋaː/ | na·tok /naʔtok/ | ꯉꯥ /ŋa/ |
| Ndege | चक्पु /tsʌkpu/ | kha /kʰa/ | ᤐᤢᤛᤠ /pusaː/ | བྱ /tɕʰa/ | झंगः /dʑʱãɡʌ/ | do·o /doʔo/ | ꯎꯆꯦꯛ /utʃek/ |
| Yai | डि /ɖi/ | gotham /ɡotʰam/ | ᤘᤠᤎᤡ᤺ /waːdiː/ | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | खें /kʰẽː/ | do·chi /doʔtʃi/ | ꯌꯦꯔꯨꯝ /jerum/ |
| Dubu | होमु /homu/ | omsha /omɕa/ | ᤔᤠ᤹᤺ᤕᤢᤒᤠ /maːʔjuba/ | དོམ /tʰom/ | माकःधुँ /maːkaːdʱũ/ | makbil /makbil/ | ꯁꯑꯣꯝ /səom/ |
| Farasi | घोरा /ɡʱora/ | kurta /kuɾta/ | ᤀᤴ /an/ | རྟ /ta/ | सल /sələ/ | gora /ɡora/ | ꯁꯒꯣꯜ /səɡol/ |
| Nyumba | नेम /nem/ | phai /pʰai/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ནང /naŋ/ | छें /tʃʰẽ/ | nok /nok/ | ꯌꯨꯝ /jum/ |
| Maziwa | दु़दु़ /dydy/ | nu /nu/ | ᤏᤢ /nu/ | འོ་མ /oma/ | दुरु /duru/ | sok /sok/ | ꯁꯡꯒꯣꯝ /səŋɡom/ |
| Asali | खुदो /kʰudo/ | — | ᤛᤰᤘᤠᤄᤢ /sakwaːɡu/ | སྦྲང /raŋ/ | कस्ति /kʌsti/ | bija bitchi /bidʒa bitʃi/ | ꯈꯣꯏꯍꯤ /kʰoihi/ |
| Chumvi | यो /jo/ | incha /intɕʰa/ | ᤕᤢᤶ /jum/ | ཚྭ /tsʰa/ | चि /tʃi/ | kasim /kasim/ | ꯊꯨꯝ /tʰum/ |
| Mvinyo | अङ्गूरकु बिलाम /aŋɡurku bilam/ | — | ᤆᤧᤸᤗᤧᤰᤛᤣ᤹ ᤌᤡ᤺ /tʃɛllɛkseʔ tʰiː/ | — | दाखमद्य /daːkʰmʌdjʌ/ | angur bitchi /aŋɡur bittʃi/ | — |
| Mchele | सोर /sor/ | — | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | जाकि /dʒaːki/ | mi /mi/ | ꯆꯦꯡ /tʃeŋ/ |
| Chuma | सेल /sel/ | per /peɾ/ | ᤑᤧᤴᤈᤣ᤹ /pʰɛndʒɛʔ/ | ལྕའ /tɕaː/ | नँ /nʌ̃/ | sil /sil/ | ꯌꯣꯠ /jot/ |
| Hariri | रेशम /resəm/ | — | — | — | रेसम /resʌm/ | resom /resom/ | ꯀꯕ꯭ꯔꯡ /kəbrəŋ/ |
| Kitabu | खाजेम /kʰadzem/ | pecha /petɕʰa/ | ᤛᤠᤵᤐᤴ /sappan/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | सफू /sapʰuː/ | ki·tap /kiʔtap/ | ꯂꯥꯏꯔꯤꯛ /lairik/ |
| Kula | पो- /po/ | zale /zale/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ | नये /naje/ | cha·a /tʃaʔa/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ |
| Kunywa | डु- /ɖu/ | jame /dʑame/ | ᤌᤢᤱᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ | तये /taje/ | ringa /riŋa/ | ꯊꯛꯄ /tʰəkpə/ |
| Kulala | अम्स- /ʌms/ | yip /jip/ | ᤀᤡᤵᤔᤠ /ipmaː/ | ཉལ /ɲal/ | द्यने /djane/ | tua /tua/ | ꯇꯨꯝꯕ /túmbə/ |
| Moja | कोले /kole/ | thur /tʰuɾ/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | ཅིག /tɕik/ | छ /tʃʰa/ | sa /sa/ | ꯑꯃ /əmə/ |
| Mbili | नले /nʌle/ | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | ᤏᤧᤳᤇᤡ /nɛtɕːi/ | གཉིས /ɲi/ | निगु /niɡu/ | gni /ɡni/ | ꯑꯅꯤ /əni/ |
| Tatu | सुले /sule/ | sam /sam/ | ᤛᤢᤶᤛᤡ /sumsi/ | གསུམ /sum/ | स्वं /swə̃/ | gittam /ɡittam/ | ꯑꯍꯨꯝ /əhum/ |
| Nne | ब्लले /blʌle/ | pshi /pɕi/ | ᤗᤡᤛᤡ /lisi/ | བཞི /ʑi/ | प्ये /pje/ | bri /bri/ | ꯃꯔꯤ /məri/ |
| Tano | ङोले /ŋole/ | nga /ŋa/ | ᤅᤠᤛᤡ /ŋaːsi/ | ལྔ /ŋa/ | ङा /ŋaː/ | bonga /boŋa/ | ꯃꯉꯥ /məŋaː/ |
| Mia | को सङ /ko sʌŋ/ | gya /ɡʲa/ | ᤁᤡᤵ /kip/ | — | सछि /sʌtʃʰi/ | ritcha /ritʃa/ | ꯆꯥꯃ /tʃamə/ |
| Habari | नमस्ते /nəməste/ | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ज्वजलपा /dʒwadʒalpa/ | namaste /namaste/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰurumdʒari/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | सुभाय /subʱaj/ | mittela /mitːela/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃari/ |
| Nzuri | जो़पा /dzɵpa/ | lekpu /lekpu/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ཡག་པོ /jakpo/ | बःलाः /bʌlaː/ | nama /nama/ | ꯑꯐꯕ /əpʰəbə/ |
| Mpya | लाले /lale/ | singma /siŋma/ | ᤁᤢᤛᤱ /kusaŋ/ | གསམ་པ /samba/ | न्हू /nʱuː/ | gital /ɡital/ | ꯑꯅꯧꯕ /ənəubə/ |
| Nyekundu | लालाम /lalam/ | tsalo /tsalo/ | ᤜᤧ᤺ᤳᤋᤠᤱᤒᤠ /hɛːttaŋba/ | མར་རུ /maru/ | ह्याउँ /hjãũ/ | gitchak /ɡittʃak/ | ꯑꯉꯥꯡꯕ /əŋáŋbə/ |
| Nyeupe | बुबुम /bubum/ | balingmu /baliŋmu/ | ᤑᤍᤠᤱᤒᤠ /pʰadaŋba/ | དཀར་རུ /karu/ | तुयु /tuju/ | gipbok /ɡipbok/ | ꯑꯉꯧꯕ /əŋəubə/ |
| Nyeusi | केकेम /kekem/ | changlu /tɕʰaŋlu/ | ᤔᤠᤰᤋᤠᤱᤒᤠ /maktaŋba/ | ནག་པུ /nakpu/ | हाकु /haku/ | gisim /ɡisim/ | ꯑꯃꯨꯕ /əmubə/ |
| Kijani | गिगिम /ɡiɡim/ | jangkhu /dʑaŋkʰu/ | — | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | वाउँ /wãũ/ | tangsek /taŋsek/ | ꯑꯁꯡꯕ /əsəŋbə/ |
Ukurasa 1/9
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap