Bizisa

Kitujia

Kichina-Kitibeti (Tibeto-Burman, Tujia)

FamiliaKichina-Kitibeti (Tibeto-Burman, Tujia) Wasemaji~830K wasemaji HatiKilatini (Pinyin-based; recent literacy efforts) NchiChina (Hunan, Hubei, Guizhou, Chongqing — Wuling Mountains) Lugha rasmiChina (wilaya na kaunti zinazojitawala) Uhai wa lughahatari sana ISO 639-3tji

Kitujia (Bizisa) ni lugha ya watu wa Tujia, kabila la saba kwa ukubwa miongoni mwa makabila madogo ya China, wanaopatikana katika milima ya Wuling inayoenea katika majimbo ya Hunan, Hubei, Guizhou na jiji la Chongqing. Kati ya takriban Watujia milioni 8, ni asilimia 10 tu — wengi wao wazee katika vijiji vya mbali — ndio bado huizungumza lugha hiyo kama lugha ya mama; wengi wamehamia lugha ya Kimandarini. Kitujia cha Kaskazini na cha Kusini leo hii vimetofautiana kiasi kwamba wanaisimu mara nyingi huvichukulia kama lugha mbili tofauti ndani ya kundi la lugha za Kitibeti-Kiburma.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kitujia →

Maneno 87 ya msingi katika Kitujia

Maji

ce

tsʰe˨˩

Moto

mi

mi˥˧

Jua

laoci

lau˨˩tsʰi˨˩

Mwezi

susu

su˨˩su˨˩

Nyota

sei

sei˥˧

Usiku

laye

la˨˩je˧˥

Mvua

meze

mɯe˧˥tsie˨˩

Theluji

susu

su˧˥su˥˥

Upepo

resu

zie˧˥su˥˥

Jiwe

aba

a˨˩pa˨˩

Mlima

kuza

kʰu˥˥tsa˥˥

Bahari

hai

xai˥˧

Mama

a-nie

a˨˩ȵie˥˥

Baba

a-pa

a˨˩pa˥˥

Binti

biu

piu˧˥

Mimi

nga

ŋa˧˥

Wewe

ni

ȵi˧˥

Sisi

angni

aŋ˧˥ȵi˥˥

Jina

mingzi

miŋ˨˩tsi˧˥

Mtu

luo

lo˥˧

Kichwa

kuoba

kʰo˥˥pa˥˥

Jicho

luobu

lo˧˥pu˥˥

Sikio

engqie

ən˨˩tɕʰie˧˥

Pua

engqi

ən˧˥tɕʰi˥˥

Mdomo

zaqi

tsa˧˥tɕʰi˥˥

Jino

sisi

si˥˥si˥˥

Ulimi

yila

ji˧˥la˥˥

Mkono

jie

tɕie˧˥

Mguu

ji

tɕi˨˩

Moyo

likuoli

li˥˥kʰu˥˥li˥˥

Mfupa

luga

lu˥˥ka˥˥

Damu

mie

mie˥˧

Kinyesi

se

sie˨˩

Upendo

aci

a˧˥tsʰi˥˥

Mti

kamong

kʰa˨˩moŋ˨˩

Mbwa

halie

xa˥˥lie˨˩

Paka

mo

mo˨˩

Samaki

song

soŋ˧˥

Ndege

niebi

ȵie˧˥pi˥˥

Kipepeo

tasei

tʰa˥˥sɯi˥˥

Yai

alie

a˥˥lie˥˥

Farasi

ma

ma˥˧

Nyumba

cuo

tsʰo˥˧

Maziwa

mang

maŋ˨˩

Asali

cece

tsʰe˧˥tsʰe˥˥

Chumvi

labu

la˧˥pu˥˥

Mchele

zihhe

tsi˨˩ɣɯe˨˩

Chuma

xie

ɕie˥˧

Gurudumu

cielunzi

tsʰie˥˥luən˨˩tsi˨˩

Hariri

sacie

sa˥˥tsʰie˨˩

Kitabu

cipu

tsʰi˥˥pʰu˥˥

Kula

ga

ka˧˥

Kunywa

hu

xu˨˩

Moja

la

la˧˥

Mbili

nie

ȵie˥˥

Tatu

suo

so˥˥

Nne

re

zie˥˥

Tano

ong

oŋ˥˥

Mia

be

pɯe˨˩

Habari

ni ca

ȵi˧˥tsʰa˧˥

Asante

angzai

aŋ˧˥tsai˥˥

Nzuri

ca

tsʰa˧˥

Mpya

axi

a˧˥ɕi˥˥

Nyekundu

mianjie

mian˥˥tɕie˥˥

Nyeupe

asi

a˨˩si˨˩

Nyeusi

langga

lan˧˥ka˥˥

Kijani

luga

lu˧˥ka˥˥

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti (Tibeto-Burman, Tujia)

Maana KitujiaKihaniKihakka cha HailuKipumi cha KaskaziniKixiang cha HengyangKimandarini cha ChengduKijino
Maji ce /tsʰe˨˩/ wulquvq /u˥˥tɕʰu˧˩/ 水 /ʃui˨˦/ tɕɨ53 /tɕɨ˥˧/ 水 /ɕy˧˧/ 水 /suei˥˧/ ji31tʃho55 /ji˧˩tʃʰo˥˥/
Moto mi /mi˥˧/ miqzaq /mi˧˩dza˧˩/ 火 /fo˨˦/ mɐ35 /mɐ˧˥/ 火 /xo˧˧/ 火 /xo˥˧/ mi33 /mi˧˧/
Jua laoci /lau˨˩tsʰi˨˩/ naolma /nɔ˥˥ma˧˧/ 日頭 /ŋit˥ tʰeu˥˥/ bu̵53 /bʉ˥˧/ 日头 /ɕi˩˩˨ təu˩˩˨/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ ȵɔ35 /ɲɔ˧˥/
Mwezi susu /su˨˩su˨˩/ bala /ba˧˧la˧˧/ 月光 /ŋiet˨ koŋ˥˧/ ɬi55 /ɬi˥˥/ 月光 /ye˩˩˨ kuan˦˦˥/ 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/ pu33ɬa44 /pu˧˧ɬa˦˦/
Nyota sei /sei˥˧/ aqgeel /a˧˩ɡɯ˥˥/ 星仔 /siaŋ˥˧ ɤ˥˥/ dʐə35 /ɖʐə˧˥/ 星子 /ɕin˦˦˥ tsɿ/ 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/ pu33ke33 /pu˧˧ke˧˧/
Usiku laye /la˨˩je˧˥/ aoqqivq /ɔ˧˩tɕi˧˩/ 暗晡夜 /am˩˩ pu˥˧ ʒa˧˧/ ɕyɛ55 /ɕyɛ˥˥/ 夜里 /ia˨˩˧ ti˧˧/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/ mi33tɕhø33 /mi˧˧tɕʰø˧˧/
Mvua meze /mɯe˧˥tsie˨˩/ aoqsseil /ɔ˧˩ze˥˥/ 雨 /ʒi˨˦/ gui53 /ɡui˥˧/ 雨 /y˧˧/ 雨 /y˥˧/ mi31tha55 /mi˧˩tʰa˥˥/
Theluji susu /su˧˥su˥˥/ haqju /xa˧˩dʑu˧˧/ 雪 /siet˥/ pu̵53 /pʉ˥˧/ 雪 /ɕye˨˨/ 雪 /ɕye˨˩/ njɛ33ji44 /ɲɛ˧˧ji˦˦/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap