🀄 หนี่ว์ซู: อักษรที่มีแต่ผู้หญิงอ่าน

ในอำเภอชนบทแห่งหนึ่งของหูหนาน ผู้หญิงได้เขียนอักษรแทนพยางค์ของพวกเธอเองสำหรับภาษาถิ่นจีนในท้องถิ่น ผู้เขียนที่คล่องแคล่วคนสุดท้ายเสียชีวิตในปี 2004 และสิ่งที่ผู้หญิงเขียนไว้ด้วยอักษรนี้ส่วนใหญ่ก็ถูกเผาหรือฝังไปพร้อมกับเจ้าของแล้ว

ในอำเภอเจียงหย่งทางตอนใต้ของมณฑลหูหนาน ริมแม่น้ำเซียวและแม่น้ำหย่งหมิง ผู้หญิงเขียนอักษรชนิดหนึ่งที่ผู้ชายรอบตัวพวกเธออ่านไม่ออก พวกเธอเรียกมันว่า หนี่ว์ซู ซึ่งแปลว่า "อักษรของผู้หญิง" อักษรนี้ใช้เขียน เซียงหนานถู่ฮฺว่า ภาษาถิ่นจีนที่พูดกันในเขตนั้น มีอักษรราว 600 ถึง 700 ตัว แต่ละตัวแทนหนึ่งพยางค์ เสียงราว 130 แบบก็ครอบคลุมภาษานี้ได้ทั้งหมด และอักษรหนี่ว์ซูตัวหนึ่งใช้แทนคำพ้องเสียงได้เฉลี่ยราวสิบคำ

🗺️ บินไปเจียงหย่ง เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ

อักษรราวครึ่งหนึ่งคืออักษรจีนที่ถูกปรับรูปใหม่ ในจำนวนนั้นราวร้อยตัว กรอบสี่เหลี่ยมของอักษรจีนถูกบิดให้เป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน บางครั้งก็กลับด้านเหมือนเงาในกระจก โดยลดเส้นลงเหลือสี่ชนิดพื้นฐาน ได้แก่ จุด เส้นนอน เส้นเฉียง และเส้นโค้ง เส้นที่เรียวบางราวกับเส้นด้ายถือว่าเป็นลายมือที่งดงาม หนี่ว์ซูต่างจากอักษรจีนแบบแทนคำที่ผู้หญิงไม่มีโอกาสได้เรียน เพราะเป็นอักษรแทนเสียง คือเขียนเสียงของภาษาถิ่น ไม่ใช่ความหมาย ผู้หญิงเขียนด้วยพู่กันหรือปักลงบนพัด ผ้าเช็ดหน้า และสมุดเล่มเล็กที่เย็บด้วยผ้า เป็นแถวแนวตั้ง

เด็กสาวเรียนอักษรนี้จากกันและกัน ไม่ใช่ในโรงเรียน เพราะการศึกษาในระบบปิดกั้นพวกเธอ "เด็กสาวบนเรือน" ซึมซับอักษรนี้ขณะปักผ้าและร้องเพลงด้วยกัน และสิ่งที่ส่งต่ออักษรนี้ก็คือสายสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิง นั่นคือพี่น้องสาบาน (jiebai) และ laotong คู่สหายสาบานที่จับคู่กันไปชั่วชีวิต การใช้งานที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือ sanzhaoshu หรือ "สารวันที่สาม" สมุดเย็บด้วยผ้าที่มอบให้เจ้าสาวในวันที่สามหลังงานแต่งงาน บรรจุบทเพลงปลอบประโลมจากมารดาและพี่น้องสาบานของเธอ และเว้นว่างไว้เป็นส่วนใหญ่เพื่อให้เธอได้เขียนความทุกข์โศกของตนลงไป

ของเหล่านี้แทบไม่มีชิ้นไหนเหลือรอดจากก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 20 ตามธรรมเนียม งานเขียนหนี่ว์ซูของผู้หญิงจะถูกเผาหรือฝังไปพร้อมกับเธอ เพื่อให้เธออ่านมันได้ในโลกหน้า ส่วนที่เหลือก็ถูกภูมิอากาศชื้นทำลายไป การอ้างอิงจากภายนอกที่ชัดเจนครั้งแรกเพิ่งปรากฏเมื่อ ปี 1931 และต้นฉบับส่วนใหญ่ที่ยังอยู่ล้วนเขียนขึ้นในทศวรรษ 1980 ในช่วง การปฏิวัติวัฒนธรรม (ปี 1966–1976) อักษรนี้ถูกมองว่าเป็นของลี้ลับและถูกปราบปราม ตัวบทต่าง ๆ ถูกทำลาย

หนี่ว์ซูกลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้งในทศวรรษ 1980 โจวซั่วอี๋ เจ้าหน้าที่ของศูนย์วัฒนธรรมอำเภอเจียงหย่ง ได้เรียนอักษรนี้ในทศวรรษ 1950 และเรียบเรียงพจนานุกรมอักษรของมันขึ้นมา ในปี 1982 กงเจ๋อปิง นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยอู่ฮั่น ได้นำหนี่ว์ซูเข้าสู่ความสนใจของวงวิชาการ ผู้ที่กังขาไม่เชื่อว่าระบบการเขียนที่ใช้กันเฉพาะในหมู่ผู้หญิงของอำเภอเดียวจะมีอยู่จริง และข้อเสนอของเขาไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในปักกิ่งจนกระทั่งปี 1985 พิพิธภัณฑ์แห่งหนึ่งเปิดขึ้นบนเกาะผู่เหม่ยในเจียงหย่งเมื่อปี 2002 และจีนได้ขึ้นทะเบียนหนี่ว์ซูเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติในปี 2006 หยางหวนอี๋ ซึ่งถือกันว่าเป็นผู้หญิงคนสุดท้ายที่เรียนอักษรนี้ด้วยวิธีแบบเก่า เสียชีวิตเมื่อ วันที่ 20 กันยายน ปี 2004 ขณะอายุ 98 ปี

ในเดือนมิถุนายน ปี 2017 ยูนิโคด 10.0 ได้มอบบล็อกเฉพาะให้แก่หนี่ว์ซู โดยเข้ารหัสอักษร 396 ตัว ส่วนเครื่องหมายซ้ำของหนี่ว์ซูถูกเพิ่มแยกไว้ต่างหากในบล็อกสัญลักษณ์และเครื่องหมายวรรคตอนอักษรภาพ (Ideographic Symbols and Punctuation) ผู้หญิงที่เติบโตมากับมันจากไปหมดแล้ว และต้นฉบับที่ตกถึงมือนักวิชาการก็มีไม่กี่ชิ้น ดังนั้นชุดอักษรมาตรฐานที่บัดนี้สอนให้แก่ "ผู้สืบทอด" ที่ได้รับการแต่งตั้งและถูกตรึงไว้ในยูนิโคด จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่จากคลังข้อมูลที่เล็กและเกิดขึ้นในยุคหลัง ส่วนจะใกล้กับสิ่งที่พี่น้องสาบานเขียนกันจริง ๆ แค่ไหน คำตอบได้มอดไหม้ไปพร้อมกับสมุดเหล่านั้นแล้ว

อักษรหนี่ว์ซูที่ยืมมาจากอักษรจีนโดยตรง
หนี่ว์ซูการอ่าน (ตัวเลขวรรณยุกต์)อักษรจีนความหมายของอักษรจีน
𛅰i5一หนึ่ง
𛅸cya35水น้ำ
𛆀thu35土ดิน
𛆔fu44夫สามี
𛆕fu35火ไฟ
𛈎teng42田ทุ่งนา
𛆧iong42王กษัตริย์

แหล่งข้อมูล

อ่านต่อ

ดูเพิ่มเติม: บทความ · Word Map — 168 คำหลัก · Han Map — การอ่านอักษรจีน

เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · Han Map · Name Map · Time Map · Word Order · Tree

ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก

จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap