ในอำเภอเจียงหย่งทางตอนใต้ของมณฑลหูหนาน ริมแม่น้ำเซียวและแม่น้ำหย่งหมิง ผู้หญิงเขียนอักษรชนิดหนึ่งที่ผู้ชายรอบตัวพวกเธออ่านไม่ออก พวกเธอเรียกมันว่า หนี่ว์ซู ซึ่งแปลว่า "อักษรของผู้หญิง" อักษรนี้ใช้เขียน เซียงหนานถู่ฮฺว่า ภาษาถิ่นจีนที่พูดกันในเขตนั้น มีอักษรราว 600 ถึง 700 ตัว แต่ละตัวแทนหนึ่งพยางค์ เสียงราว 130 แบบก็ครอบคลุมภาษานี้ได้ทั้งหมด และอักษรหนี่ว์ซูตัวหนึ่งใช้แทนคำพ้องเสียงได้เฉลี่ยราวสิบคำ
อักษรราวครึ่งหนึ่งคืออักษรจีนที่ถูกปรับรูปใหม่ ในจำนวนนั้นราวร้อยตัว กรอบสี่เหลี่ยมของอักษรจีนถูกบิดให้เป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน บางครั้งก็กลับด้านเหมือนเงาในกระจก โดยลดเส้นลงเหลือสี่ชนิดพื้นฐาน ได้แก่ จุด เส้นนอน เส้นเฉียง และเส้นโค้ง เส้นที่เรียวบางราวกับเส้นด้ายถือว่าเป็นลายมือที่งดงาม หนี่ว์ซูต่างจากอักษรจีนแบบแทนคำที่ผู้หญิงไม่มีโอกาสได้เรียน เพราะเป็นอักษรแทนเสียง คือเขียนเสียงของภาษาถิ่น ไม่ใช่ความหมาย ผู้หญิงเขียนด้วยพู่กันหรือปักลงบนพัด ผ้าเช็ดหน้า และสมุดเล่มเล็กที่เย็บด้วยผ้า เป็นแถวแนวตั้ง
เด็กสาวเรียนอักษรนี้จากกันและกัน ไม่ใช่ในโรงเรียน เพราะการศึกษาในระบบปิดกั้นพวกเธอ "เด็กสาวบนเรือน" ซึมซับอักษรนี้ขณะปักผ้าและร้องเพลงด้วยกัน และสิ่งที่ส่งต่ออักษรนี้ก็คือสายสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิง นั่นคือพี่น้องสาบาน (jiebai) และ laotong คู่สหายสาบานที่จับคู่กันไปชั่วชีวิต การใช้งานที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือ sanzhaoshu หรือ "สารวันที่สาม" สมุดเย็บด้วยผ้าที่มอบให้เจ้าสาวในวันที่สามหลังงานแต่งงาน บรรจุบทเพลงปลอบประโลมจากมารดาและพี่น้องสาบานของเธอ และเว้นว่างไว้เป็นส่วนใหญ่เพื่อให้เธอได้เขียนความทุกข์โศกของตนลงไป
ของเหล่านี้แทบไม่มีชิ้นไหนเหลือรอดจากก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 20 ตามธรรมเนียม งานเขียนหนี่ว์ซูของผู้หญิงจะถูกเผาหรือฝังไปพร้อมกับเธอ เพื่อให้เธออ่านมันได้ในโลกหน้า ส่วนที่เหลือก็ถูกภูมิอากาศชื้นทำลายไป การอ้างอิงจากภายนอกที่ชัดเจนครั้งแรกเพิ่งปรากฏเมื่อ ปี 1931 และต้นฉบับส่วนใหญ่ที่ยังอยู่ล้วนเขียนขึ้นในทศวรรษ 1980 ในช่วง การปฏิวัติวัฒนธรรม (ปี 1966–1976) อักษรนี้ถูกมองว่าเป็นของลี้ลับและถูกปราบปราม ตัวบทต่าง ๆ ถูกทำลาย
หนี่ว์ซูกลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้งในทศวรรษ 1980 โจวซั่วอี๋ เจ้าหน้าที่ของศูนย์วัฒนธรรมอำเภอเจียงหย่ง ได้เรียนอักษรนี้ในทศวรรษ 1950 และเรียบเรียงพจนานุกรมอักษรของมันขึ้นมา ในปี 1982 กงเจ๋อปิง นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยอู่ฮั่น ได้นำหนี่ว์ซูเข้าสู่ความสนใจของวงวิชาการ ผู้ที่กังขาไม่เชื่อว่าระบบการเขียนที่ใช้กันเฉพาะในหมู่ผู้หญิงของอำเภอเดียวจะมีอยู่จริง และข้อเสนอของเขาไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในปักกิ่งจนกระทั่งปี 1985 พิพิธภัณฑ์แห่งหนึ่งเปิดขึ้นบนเกาะผู่เหม่ยในเจียงหย่งเมื่อปี 2002 และจีนได้ขึ้นทะเบียนหนี่ว์ซูเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติในปี 2006 หยางหวนอี๋ ซึ่งถือกันว่าเป็นผู้หญิงคนสุดท้ายที่เรียนอักษรนี้ด้วยวิธีแบบเก่า เสียชีวิตเมื่อ วันที่ 20 กันยายน ปี 2004 ขณะอายุ 98 ปี
ในเดือนมิถุนายน ปี 2017 ยูนิโคด 10.0 ได้มอบบล็อกเฉพาะให้แก่หนี่ว์ซู โดยเข้ารหัสอักษร 396 ตัว ส่วนเครื่องหมายซ้ำของหนี่ว์ซูถูกเพิ่มแยกไว้ต่างหากในบล็อกสัญลักษณ์และเครื่องหมายวรรคตอนอักษรภาพ (Ideographic Symbols and Punctuation) ผู้หญิงที่เติบโตมากับมันจากไปหมดแล้ว และต้นฉบับที่ตกถึงมือนักวิชาการก็มีไม่กี่ชิ้น ดังนั้นชุดอักษรมาตรฐานที่บัดนี้สอนให้แก่ "ผู้สืบทอด" ที่ได้รับการแต่งตั้งและถูกตรึงไว้ในยูนิโคด จึงเป็นการสร้างขึ้นใหม่จากคลังข้อมูลที่เล็กและเกิดขึ้นในยุคหลัง ส่วนจะใกล้กับสิ่งที่พี่น้องสาบานเขียนกันจริง ๆ แค่ไหน คำตอบได้มอดไหม้ไปพร้อมกับสมุดเหล่านั้นแล้ว
| หนี่ว์ซู | การอ่าน (ตัวเลขวรรณยุกต์) | อักษรจีน | ความหมายของอักษรจีน |
|---|---|---|---|
| 𛅰 | i5 | 一 | หนึ่ง |
| 𛅸 | cya35 | 水 | น้ำ |
| 𛆀 | thu35 | 土 | ดิน |
| 𛆔 | fu44 | 夫 | สามี |
| 𛆕 | fu35 | 火 | ไฟ |
| 𛈎 | teng42 | 田 | ทุ่งนา |
| 𛆧 | iong42 | 王 | กษัตริย์ |