Yunga
ภาษาโมชิกา
โมชิกา (น่าจะเป็นภาษาโดดเดี่ยว)
ภาษามอชิกา (ยุงกา, ชิมู) เป็นภาษาที่สูญสิ้นแล้ว เคยใช้พูดกันบนชายฝั่งทางตอนเหนือของเปรู (ลัมบาเยเก, ลาลิเบร์ตัด, ปิอูรา) จนถึงราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นภาษาของอารยธรรมมอชิกา (~ค.ศ. 100-700) และจักรวรรดิชิมูในเวลาต่อมา (~ค.ศ. 900-1470) ก่อนการพิชิตของชาวอินคา และยังคงใช้เป็นภาษาถิ่นประจำภูมิภาคตลอดยุคอาณานิคมสเปน แม้อารยธรรมเหล่านี้จะมีศิลปะและสถาปัตยกรรมอันเป็นเอกลักษณ์ แต่ภาษามอชิกาได้รับการบันทึกไว้เป็นหลักผ่านเอกสารยุคอาณานิคม ได้แก่ ตำราไวยากรณ์ของบาทหลวงเฟร์นันโด เด ลา การ์เรรา Arte de la lengua yunga (ค.ศ. 1644) และรายการคำศัพท์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยมิดเดินดอร์ฟ ความสัมพันธ์ทางสายตระกูลยังไม่เป็นที่ยุติ และโดยทั่วไปถือว่าภาษามอชิกาเป็นภาษาโดดเดี่ยว (บางครั้งจัดกลุ่มอย่างคาดเดาว่าเป็นตระกูลชิมวน)
พื้นที่ที่ใช้พูด
87 คำหลักในภาษาโมชิกา
แหล่งข้อมูล
- Carrera (1644) Arte de la lengua yunga
- Cerrón-Palomino (1995) La lengua de Naimlap (Reconstrucción y obsolescencia del mochica)
- Glottolog: moch1259
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาที่เกี่ยวข้อง: โมชิกา (น่าจะเป็นภาษาโดดเดี่ยว)
| ความหมาย | ภาษาโมชิกา | ภาษายูรัลดั้งเดิม | ภาษาฟาลิสกัน | ภาษายูโท-แอซเทกันดั้งเดิม | ภาษาเมโรอิติก | ภาษาฟริเจีย | ภาษาปยู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | lā /laː/ | *wete /wete/ | — /—/ | *paʔ /paʔ/ | 𐦠𐦶 /ato/ | bedu /ˈbedu/ | tduṃ /t.du(j)/ |
| ไฟ | ol /ol/ | *tule /tule/ | — /—/ | *na- /na/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดวงอาทิตย์ | xllang /ɬaŋ/ | *kaja /kaja/ | — /—/ | *ta /ta/ | 𐦨𐦯 /ˈmasa/ | — /—/ | — /—/ |
| ดวงจันทร์ | si /si/ | *kuŋe /kuŋe/ | — /—/ | *mɨca /mɨca/ | — /—/ | masê /maˈseː/ | — /—/ |
| ดาว | fanpec /fanpek/ | *täštä /tæʃtæ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| คืน | — /—/ | *üje /yje/ | — /—/ | *tuku /tuku/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หิน | pong /poŋ/ | *kiwe /kiwe/ | — | *tɨn /tɨn/ | — | — | — |
| แม่ | eng /eŋ/ | *emä /emæ/ | mate /ˈmate/ | — /—/ | — /—/ | mater /ˈmater/ | — /—/ |
| พ่อ | ef /ef/ | *ićä /itɕæ/ | pater /ˈpater/ | *owa /owa/ | — /—/ | atas /aˈtas/ | — /—/ |
| ฉัน | moiñ /mojɲ/ | *mun /mun/ | eko /ˈeko/ | *nɨ /nɨ/ | — /—/ | az /az/ | gaṁḥ /gä(j)H/ |
| คุณ | tzhang /tʃaŋ/ | *tun /tun/ | tu /tuː/ | *ʔɨ /ʔɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| เรา | mœich /məwitʃ/ | *me /me/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ชื่อ | por /por/ | *nimi /nimi/ | nomen /ˈnomen/ | *tewa /tewa/ | — /—/ | onoman /ˈonoman/ | rmiṅ· /r.miŋ/ |
| ตา | locɥ /lotʃ/ | *śilmä /śilmä/ | — /—/ | *pusi /pusi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หู | medquic /medkik/ | *pixlä /pixlæ/ | — | *naka /naka/ | — | — | — |
| ปาก | ssap /sap/ | *śuwe /ɕuwe/ | — | *tɨʔni /tɨʔni/ | — | — | — |
| ฟัน | cɥang /tʃaŋ/ | *piŋi /piŋi/ | — /—/ | *tama /tama/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ลิ้น | ed /ed/ | *kele /kele/ | — /—/ | *nene /nene/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| มือ | mæcɥ /mætʃ/ | *käti /käti/ | — /—/ | *maʔ /maʔ/ | — /—/ | zeira /ˈzeːra/ | — /—/ |
| เท้า | loc /lok/ | *jalka /jalka/ | — | *tala /tala/ | 𐦯𐦴 /ˈsata/ | petes /ˈpetes/ | — |
| ใจ | polæng /polæŋ/ | *śüdäme /ɕydæme/ | — /—/ | *sula /sula/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| กระดูก | loti /loti/ | *luwe /luwe/ | — /—/ | *ohomï-ta /ohomɨta/ | — /—/ | — /—/ | ru /ru(C)/ |
| เลือด | cul /kul/ | *were /were/ | — /—/ | *ɨtwa /ɨtwa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | nepæt /nepæt/ | *puwi /puwi/ | — /—/ | *kut /kut/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หมา | fanu /fanu/ | *penä /penæ/ | — /—/ | *woci /woci/ | 𐦥𐦬𐦡 /wal/ | kan /kan/ | — /—/ |
| แมว | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ปลา | xllac /ɬak/ | *kala /kala/ | — /—/ | *paki /paki/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| นก | ñaiñ /ɲaiɲ/ | *linta /linta/ | — | — | — | — | — |
| บ้าน | an /an/ | *kota /kota/ | — /—/ | *ki /ki/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| เกลือ | æp /æp/ | *salɜ /salɜ/ | — | *ona /ona/ | — | — | — |
| กิน | funo /funo/ | *sewe- /sewe/ | — /—/ | *kwaʔa /kwaʔa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดื่ม | man /man/ | *jëxe- /jɤxe/ | pipafo /ˈpipafoː/ | *hiʔpa /hiʔpa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| หนึ่ง | onæc /onæk/ | *ükte /ükte/ | oinos /ˈoi̯nos/ | *sɨmɨ /sɨmɨ/ | — /—/ | — /—/ | taṁ /tä(k)/ |
| สอง | aput /aput/ | *kakta /kakta/ | duo /ˈduo/ | *wo /wo/ | — /—/ | — /—/ | kni /kni/ |
| สาม | çopæt /sopæt/ | *kolme /kolme/ | — /—/ | *pahi /pahi/ | — /—/ | — /—/ | nhoḥ /n.ho(m)H/ |
| ห้า | exllmætzh /eɬmætʃ/ | *witte /witte/ | — | *cipo /cipo/ | — | — | pəŋa /pəŋa/ |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ดี | peñaeñ /peɲaeɲ/ | *para /para/ | duenom /ˈduenom/ | — /—/ | 𐦨𐦬𐦣 /ˈmalu/ | — /—/ | ha /ha(k)/ |
| แดง | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก
จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap