Không ai biết Catherine nghĩa là gì. Tên Hy Lạp là Aikaterínē (Αἰκατερίνη), và Wiktionary ghi nguồn gốc là không chắc chắn. Người ta hay nói tên đến từ nữ thần Hecate, dù Oxford Dictionary of First Names thấy khó tin. Một ý kiến khác là hekateros, “mỗi người trong hai”. Chưa thuyết nào thắng.
Chữ h từ một phỏng đoán sai
Từ nguyên dân gian thời đầu đã chẳng đợi câu trả lời. Người ta nghe ra tiếng Hy Lạp katharos, “trong sạch”, và cách viết chạy theo: tiếng Latinh trung đại có Catharīna bên cạnh Katerīna. Vậy là chữ h trong Katharine và âm “th” của Catherine tiếng Anh đều bắt nguồn từ một phỏng đoán. Catherine tiếng Pháp vẫn có chữ mà không có âm. Tiếng Anh thấy sao đọc vậy, và cái sai trở nên nghe được.
Bản đồ cho thấy ai nhận lời “sửa” đó. Katharina tiếng Đức có h. Caterina tiếng Ý, Catarina tiếng Bồ Đào Nha, Katarina tiếng Thụy Điển và Екатерина (Yekaterina) tiếng Nga thì không. Tiếng Nga và Ecaterina tiếng Romania giữ một thứ khác: nguyên âm mở đầu của Ai- Hy Lạp, thứ mà mọi nơi khác đã bỏ.
Tiếng Tây Ban Nha đi đường riêng với Catalina, tiếng Hungary với Katalin, đều có l ở chỗ các nơi khác có r. Tiếng Ba Lan tạo ra Katarzyna rồi thu nhỏ thành Kasia, gần như chẳng còn âm nào chung.
Bánh xe và nữ hoàng
Tên nổi tiếng nhờ thánh Catarina thành Alexandria, người mà theo truyền thống Kitô giáo bị kết án xử trên bánh xe. Khi bà chạm vào, bánh xe vỡ tan. Vì thế pháo hoa xoay vòng trong tiếng Anh gọi là Catherine wheel.
Hoàng gia giữ cho tên sống tiếp. Yekaterinburg, thành lập ngày 18 tháng 11 năm 1723, mang tên Yekaterina I, vợ của Pyotr Đại đế. Vị nữ hoàng nổi tiếng hơn, Yekaterina Đại đế, lúc sinh ra hoàn toàn không mang tên này. Bà đến Nga năm 1744, là công chúa Đức Sophie, và ngày 28 tháng 6 năm ấy, khi được Giáo hội Chính thống Nga đón nhận, bà lấy tên rửa tội Yekaterina, thành người trùng tên với Yekaterina I.
Kasia, Katya, Karen
Các dạng rút gọn có đời sống riêng. Tiếng Anh có Kate, Katie và Kitty, tiếng Nga có Katya, tiếng Séc có Katka. Tiếng Thụy Điển cho Karin và tiếng Đan Mạch cho Karen, tên này thịnh hành ở thế giới nói tiếng Anh từ thập niên 1940 và từ năm 2017 ngày càng bị dùng với nghĩa miệt thị. Ở ô tiếng Nhật trên bản đồ, 花梨 Karin chỉ tình cờ đọc giống thế: đó là tên Nhật viết bằng chữ Hán của cây mộc qua Trung Quốc.
“Ô” là mục của một ngôn ngữ hoặc phương ngữ trên bản đồ.