Gà tây nhà là hậu duệ của chim nuôi ở miền trung Mexico, và người Tây Ban Nha đưa chúng đến châu Âu vào thế kỷ 16. Dọc đường hình như ít ai nhớ điều đó. Tiếng Anh đặt tên chim theo Thổ Nhĩ Kỳ. Tiếng Thổ gọi nó là hindi, “của Ấn Độ”. Người Thổ chỉ sang Ấn Độ, người Anh chỉ sang người Thổ, còn con chim chẳng thuộc nơi nào.
Tên của gà sao
Tên tiếng Anh bắt đầu từ một sự nhận nhầm. Turkey là dạng ngắn của turkey cock và turkey hen, ban đầu chỉ gà sao, một loài chim châu Phi đến châu Âu qua Đế quốc Ottoman. Khi chim châu Mỹ tới, nó trông đủ giống và cái tên chuyển sang. Tên ấy bám rất nhanh. Năm 1550, nhà hàng hải William Strickland, người đưa chim này vào Anh, được ban huy hiệu có hình gà tây, và Shakespeare dùng từ này trong Đêm thứ mười hai khoảng năm 1601.
Ấn Độ là câu trả lời được ưa nhất, với 95 ô. Tiếng Pháp rõ nhất: coq d’Inde và poule d’Inde, gà từ Ấn Độ, nhập lại thành dinde. “Ấn Độ” ở đây là vùng Indies, tên gọi lúc đó của châu Mỹ mới tới, nên họ này không sai như vẻ ngoài. Tiếng Nga индейка (ɪnʲˈdʲejkə) thuộc họ này, dạng đực индюк (indyuk) mượn từ tiếng Latinh indicus, cùng với tiếng Ba Lan indyk và tiếng Gruzia ინდაური (indauri). Tiếng Do Thái תרנגול הודו (taʁneɡol hodu) là “gà Ấn Độ”, nói tắt thành hodu, cùng từ với tên nước Ấn Độ.
Calicut và những nơi sai khác
Lên phía bắc, lời đoán lại cụ thể đến lạ. Tiếng Hà Lan kalkoen từ Calcoensche haan, gà của Calcoen, tên lúc ấy của Calicut, nay là Kozhikode, trên bờ biển Ấn Độ. Tiếng Thụy Điển kalkon từ tiếng Hà Lan hoặc Hạ Đức, tiếng Phần Lan kalkkuna từ tiếng Thụy Điển, tiếng Estonia có kalkun. Tiếng Indonesia kalkun lấy từ tiếng Hà Lan, thế là một con chim Mexico ở Đông Nam Á mang tên một cảng Ấn Độ.
Một nhóm nhỏ chọn nơi khác. Tiếng Bồ Đào Nha peru trông như lại đoán trượt, nhưng Peru thường được dùng để chỉ toàn bộ thuộc địa Tây Ban Nha ở châu Mỹ, nên lần này gần đúng. Tiếng Ả Rập ديك رومي (diːk ruːmijj) là gà trống Byzantine, tiếng Mã Lai ayam belanda là “gà Hà Lan”.
Những người không đoán
Nhóm lớn nhất, 216 ô, không nêu nơi nào. Tiếng Nhật 七面鳥 (ɕitɕimeɲtɕoː) là “chim bảy mặt”, vì da trần ở cổ đổi màu khi bị kích thích, trông như có nhiều mặt. Tiếng Đức Pute bắt chước tiếng kêu của chim, tiếng Hungary pulyka từ puly, tiếng gọi con trống. Tiếng Bulgaria пуйка (ˈpujkɐ) là con chim vênh váo. Tiếng Tây Ban Nha Mexico có guajolote, mượn từ tiếng Nahuatl huehxōlōtl. Từ dùng ở nơi gà tây nhà xuất phát lại là từ không nhắc nước nào.
“Ô” là mục của một ngôn ngữ hoặc phương ngữ trên bản đồ.