mos diau-d

契丹語

蒙古語族(類蒙古語) · 歷史/隱藏變體

語系蒙古語族(類蒙古語) 使用者已消亡(~10-13c. CE) 文字契丹大字(920 公元) / 契丹小字(925 公元) 國家遼帝國(中國東北、蒙古、朝鮮) 官方語言遼朝 (907-1125) 活力已滅絕 ISO 639-3zkt

契丹語係東北亞契丹人使用、亦係遼朝(907至1125年)採用嘅一種已經消亡嘅準蒙古語族語言;佢同蒙古語族各語言嘅確切關係,仍然係歷史語言學嘅研究課題。契丹語用兩套唔同文字記錄,兩者都喺10世紀初創製:920年創製、受漢字影響嘅契丹大字,同大約925年創製、結構唔同嘅契丹小字。遼朝之後,兩套文字喺金朝同西遼仍然繼續使用,尤其常見於紀念碑文同墓誌。兩套文字都未完全破譯;小字將字符組合成方塊,保留較容易恢復嘅語音資料,而大字好多內容仍然難以解釋。即使如此,現存銘文仍然為契丹語詞彙、文法、人名、稱號同制度提供證據。

使用地區

將呢種語言着上身 揀幾個中意嘅詞,用同地圖一樣嘅字體印喺衫上。 用契丹語嘅詞整T恤 →

契丹語嘅87個核心詞

水

—

—

火

—

—

日頭

𘲺

nair

nair Latin (Kane 2009 reading)

月光

𘭧

sair

sair Latin (Kane 2009 reading)

星

—

—

夜晚

𘰷𘭌

suni

泥

𘱗𘱮

neue

母親

𘬝

mo

父親

𘲐

ai

女

—

—

我

—

—

你

—

—

我哋

—

—

名

𘱤𘰣

iri

人

𘯥

ku

頭

—

—

眼

—

—

牙

—

—

脷

—

—

手

—

—

心

—

—

骨頭

—

—

血

—

—

愛

—

—

樹

—

—

狗

𘰕𘯛

ɲiqo

ńi.qo Latin (Kane 2009 reading)

貓

—

—

魚

—

—

馬

𘲜𘰣

mori

屋

—

—

鐵

𘮾𘮒

tumur

食

—

—

飲

—

—

一

𘬣

am

omsu Latin (Kane 2009 reading)

二

𘲝

dʒur

三

𘯙

hur

四

𘲂

dur

五

𘬦

tau

百

𘬕

dʒau

你好

—

—

多謝

—

—

好

𘬥𘱛

ʃia

新

𘬥𘭛

ʃɛn

紅

𘱄𘱹𘰹

ljauqu

黑

𘯍𘲚

jou

來源

單詞比較

相關語言比較:蒙古語族(類蒙古語)

意思 契丹語原始日韓語伊比利亞語尼加拉瓜手語塔爾特索斯語利布爾尼亞語梅薩皮語
水 — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
火 — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
日頭 𘲺 /nair/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
月光 𘭧 /sair/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
星 — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
夜晚 𘰷𘭌 /suni/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
泥 𘱗𘱮 /neue/ — — — — — —
母親 𘬝 /mo/ *əma /əma/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/ — /—/
頁 1/6

漢字讀音比較

相關語言比較:類蒙古語(Mongolic-Khitan branch、有爭議)

漢字 契丹語原始蒙古語滿語女真語原始通古斯語錫伯語韓國語訓
一 am /am/ *nigen /*niɡen/ emu /emu/ emu /emu/ *əmun /*əmun/ emu /əmu/ han /han/
二 jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ *dʒuər /*dʒuər/ juwe /dʑuwə/ du /tu/
三 hur /hur/ *gurba(n) /*ɡurban/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ ilan /ilan/ se /se/
四 dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ duin /duin/ ne /nɛ/
五 tau /tʰau/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʑa/ daseot /tasʌt̚/
六 nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɢun/ yeoseot /jʌsʌt̚/
七 dolo /dolo/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ nadan /nadan/ ilgop /ilɡop̚/
九 is /is/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ ahop /ahop̚/
十 par /par/ *harba(n) /*harban/ juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ yeol /jʌl/
天 teŋri /tʰeŋri/ *teŋri /*teŋri/ abka /abka/ abka /abka/ *abka /*abka/ abka /apka/ haneul /hanɯl/
頁 1/2

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁