ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ

मांचू

तुंगुसिक > दक्षिणी

भाषा परिवारतुंगुसिक > दक्षिणी वक्ता約100人 (L1高齢者) / 数千人 (L2 (दूसरी भाषा)) क्षेत्रमंचूरिया (उत्तर-पूर्व चीन) रोमनकरणMöllendorff transliteration (1892) पठन परंपरामांचू मूल शब्द

मांचू भाषा किंग राजवंश (1644–1912) की साम्राज्यिक भाषा थी और तुंगुस भाषा परिवार से संबंधित है। इसमें हान अक्षरों के लिए समृद्ध मूल शब्दावली है — जैसे संख्याओं के लिए emu, juwe, ilan; सूर्य के लिए šun; आकाश के लिए abka। द्विभाषी शब्दकोश 御製清文鑑 (1708) में मिंग-काल के उत्तरी मंदारिन पर आधारित सिनो-मांचू उच्चारण भी दर्ज हैं। मंगोलियाई लिपि से व्युत्पन्न मांचू लिपि किंग काल में आधिकारिक दस्तावेजों में प्रयुक्त होती थी।

कहाँ बोली जाती है

मांचू में हान वर्णों के उच्चारण

अक्षर अर्थ उच्चारण रूप IPA
一 one ᡝᠮᡠemu /emu/
二 two ᠵᡠᠸᡝjuwe /dʒuwə/
三 three ᡳᠯᠠᠨilan /ilan/
四 four ᡩᡠᡳᠨduin /duin/
五 five ᠰᡠᠨᠵᠠsunja /sundʒa/
六 six ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun /niŋɡun/
七 seven ᠨᠠᡩᠠᠨnadan /nadan/
八 eight ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn /dʒakʰuːn/
九 nine ᡠᠶᡠᠨuyun /ujun/
十 ten ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan /dʒuwan/
天 sky ᠠᠪᡴᠠabka /abka/
地 ground ᠨᠠna /na/
日 sun ᡧᡠᠨšun /ʃun/
月 moon ᠪᡳᠶᠠbiya /bija/
山 mountain ᠠᠯᡳᠨalin /alin/
海 sea ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi /medəri/
水 water ᠮᡠᡴᡝmuke /mukə/
火 fire ᡨᡠᠸᠠtuwa /tuwa/
木 tree ᠮᠣᠣmoo /moː/
土 soil ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon /bojxon/
石 stone ᠸᡝᡥᡝwehe /wəxə/
鐵 iron ᠰᡝᠯᡝsele /sələ/
雨 rain ᠠᡤᠠaga /aɡa/
雪 snow ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳnimanggi /nimaŋɡi/
牛 ox ᡳᡥᠠᠨihan /ixan/
虎 tiger ᡨᠠᡧᠠtasha /taʃa/
龍 dragon ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri /muduri/
蛇 snake ᠮᡝᡳᡥᡝmeihe /məixə/
馬 horse ᠮᠣᡵᡳᠨmorin /morin/
羊 sheep ᡥᠣᠨᡳᠨhonin /xonin/
雞 chicken ᠴᠣᡴᠣcoko /tʃoko/
犬 dog ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn /indaxuːn/
豬 pig ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨulgiyan /ulɡijan/
貓 cat ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike /kəsikə/
鳥 bird ᡤᠠᡧᠠgasha /ɡaʃa/
魚 fish ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha /nimaxa/
頭 head ᡠᠵᡠuju /udʒu/
目 eye ᠶᠠᠰᠠyasa /jasa/
耳 ear ᡧᠠᠨšan /ʃan/
鼻 nose ᠣᡶ᠋ᠣᡵᠣoforo /oforo/
口 mouth ᠠᠩᡤᠠangga /aŋɡa/
牙 tooth ᠸᡝᡳ᠌ᡥᡝweihe /wəixə/
心 heart ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman /njaman/
手 hand ᡤᠠᠯᠠgala /ɡala/
足 foot ᠪᡝᡨᡥᡝbethe /bətxə/
血 blood ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi /səŋɡi/
肉 meat ᠶᠠᠯᡳyali /jali/
人 person ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma /njalma/
女 woman ᡥᡝᡥᡝhehe /xəxə/
兒 child ᠵᡠᡳjui /dʒui/
家 home, family ᠪᠣᠣboo /boː/
門 door, gate ᡩᡠᡴᠠduka /duka/
飯 cooked rice, meal ᠪᡠᡩᠠbuda /buda/
茶 tea ᠴᠠᡳcai /tʃai/
錢 money ᠵᡳᡥᠠjiha /dʒixa/
年 year ᠠᠨᡳᠶᠠaniya /anja/
生 live, be born ᠪᠠᠨᠵᡳᠮᠪᡳbanjimbi /bandʒimbi/
死 die ᠪᡠᠴᡝᠮᠪᡳbucembi /butʃəmbi/
行 go ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi /jabumbi/
行 row ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan /faidan/
来 come ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi /dʒimbi/
去 leave ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi /ɡənəmbi/
走 run ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi /sudʒumbi/
飛 fly ᡩᡝᠶᡝᠮᠪᡳdeyembi /dəjəmbi/
坐 sit ᡨᡝᠮᠪᡳtembi /təmbi/
立 stand ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi /ilimbi/
見 see ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi /sabumbi/
聞 hear ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi /dondʒimbi/
知 know ᠰᠠᠮᠪᡳsambi /sambi/
食 eat ᠵᡝᠮᠪᡳjembi /dʒəmbi/
飲 drink ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi /omimbi/
白 white ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨšanggiyan /ʃaŋɡijan/
黑 black ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨsahaliyan /saxalijan/
紅 red ᡶ᠋ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨfulgiyan /fulɡijan/
黃 yellow ᠰᡠᠸᠠᠶᠠᠨsuwayan /suwajan/
青 blue-green ᠨᡳᠣᡥᠣᠨniohon /nioxon/
綠 green ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨniowanggiyan /niowaŋɡijan/
灰 grey; ash ᡶ᠋ᡠᠯᡝᠩᡤᡳfulenggi /fuləŋɡi/
大 big ᠠᠮᠪᠠamba /amba/
小 small ᠠᠵᡳᡤᡝajige /adʒiɡə/
多 many, much ᠯᠠᠪᡩᡠlabdu /labdu/
長 long ᡤᠣᠯᠮᡳᠨgolmin /ɡolmin/
長 grow; elder ᡥᡡᠸᠠᡧᠠᠮᠪᡳhūwašambi /xuːwaʃambi/
老 old ᠰᠠᡴ᠋ᡩ᠋ᠠsakda /sakda/
遠 far ᡤᠣᡵᠣgoro /ɡoro/
熱 hot ᡥᠠᠯᡥᡡᠨhalhūn /xalxuːn/
冷 cold ᡧᠠᡥᡡᡵᡠᠨšahūrun /ʃaxuːrun/
香 fragrant ᠸᠠᠩᡤᠠwangga /waŋɡa/
上 up ᡩᡝᠯᡝdele /dələ/
下 down ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile /fədʒilə/
左 left ᡥᠠᡧᡡhashū /xaʃuː/
右 right ᡳᠴᡳici /itʃi/
中 middle ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba /dulimba/
中 hit ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi /ɡoibumbi/
央 center ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai /dulimbai/
東 east ᡩᡝᡵᡤᡳdergi /dərɡi/
西 west ᠸᠠᡵᡤᡳwargi /warɡi/
南 south ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi /dʒulərɡi/
北 north ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi /amarɡi/
我 I, me ᠪᡳbi /bi/
你 you ᠰᡳsi /si/
有 have; there is ᠪᡳᠮᠪᡳbimbi /bimbi/
無 not have, without ᠠᡴᡡakū /akuː/
不 not ᠠᡴᡡakū /akuː/

स्रोत

शब्दों की तुलना

इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: तुंगुसी परिवार (मंचू-तुंगुस शाखा, दक्षिणी)

अर्थ मांचूजुरचेनसीबेनानाईउडेगेप्रोटो-तुंगुसिकएवेन्की भाषा
पानी ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ муэ /muə/ ули /uli/ *mū /mū/ мӯ /muː/
आग ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ to /to/ ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ тава /tava/ то̄ /toː/ *tawa /tawa/ того /toɡo/
सूरज ᡧᡠᠨ /ʃun/ še'un /ʃeun/ ᡧᡠᠨ /sun/ сиун /siun/ сӯ /suː/ *sigūn /sigūn/ дылача /dilatʃaː/
चाँद ᠪᡳᠶᠠ /bija/ bia /bia/ ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ биа /bia/ биа /bia/ *bēga /bēga/ бега /beɡa/
तारा ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ušiha /uʃixa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ хосикта /xosikta/ ваикта /ˈwaikta/ *xōsikta /xoːsikta/ осикта /osikta/
रात ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ dobori /dobori/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ долбо /dolbo/ догбо /doɡbo/ *dolbo /dolbo/ долбони /dolboni/
बारिश ᠠᡤᠠ /aɡa/ agu /aɡu/ ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ тугдэ /tuɡdə/ тигдэ /tiɡdə/ *tigde /tiɡde/ тыгдэ /tiɡdə/
बर्फ़ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ imanggi /imaŋɡi/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ симата /simata/ има̄ /imaː/ *imana /imana/ иманна /imanna/
पृष्ठ 1/10

शब्द-क्रम की तुलना

विश्व की प्रमुख भाषाओं से तुलना

मांचू
ᠪᡳ ᠠᠨᡨᠠᡥᠠ ᡳ ᠵᡠᠯᡝᡵᡳ ᡥᡡᡩᠠ ᡩᡝ ᠰᠠᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ ᡝᡨᡠᡴᡠ ᠪᡝ ᡝᡨᡠᡴᡳ ᡨᡠᠸᠠᡴᡳ ᠰᡝᠮᠪᡳ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ

हान उच्चारण की तुलना

इसी वर्गीकरण की भाषाओं से तुलना: तुंगुसिक > दक्षिणी

अक्षर मांचूजुरचेनसीबेप्रोटो-तुंगुसिकखितानप्रोटो-मंगोलिकफग्स-पा चीनी
一 emu /emu/ emu /emu/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ am /am/ *nigen /*niɡen/ yi /ʔi/
二 juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ ži /ʐi/
三 ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *gurba(n) /*ɡurban/ sam /sam/
四 duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ shi /sɨ/
五 sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *tabu(n) /*tabun/ u /wu/
六 ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ lėu /lɥu/
七 nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ tsʻi /tsʰi/
八 jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *nayima(n) /*najiman/ ba /pa/
九 uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *yersü(n) /*jersyn/ giw /kiw/
十 juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ ši /ʐi/
पृष्ठ 1/11

इंटरैक्टिव मानचित्र खोलें: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।

निर्माता Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap होम