gegnisht
Kialbania cha Gheg
Kihindi-Ulaya (Kialbania, Gheg — one of the two primary dialect groups alongside Tosk)
Kigheg ni nusu ya kaskazini ya Kialbania, kinachozungumzwa kaskazini mwa mto Shkumbin katika kaskazini mwa Albania, kote Kosovo, kaskazini-magharibi mwa Makedonia ya Kaskazini, Montenegro na bonde la Preševo nchini Serbia. Huhifadhi mambo mawili ambayo Kialbania sanifu kiliyaacha: irabu za nazali zenye hadhi ya fonimu, zinazoandikwa kwa alama ya kofia (hânë 'mwezi', nânë 'mama', dhâmb 'jino'), na kitenzi-jina halisi kinachoundwa kwa chembe me pamoja na kitenzi shiriki (participle) — me ngranë 'kula', me pi 'kunywa' — mahali ambapo Kitosk hulazimika kutumia hali ya dhanifu (subjunctive). Pia kiliepuka urotasi wa Kitosk, hivyo 'jina' ni emën badala ya emër na 'upendo' ni dashni badala ya dashuri, na huondoa ë ya mwisho isiyokaziwa huku ikirefusha irabu iliyotangulia kama fidia, na kutoa shpi badala ya shtëpi 'nyumba'. Kialbania sanifu kilijengwa juu ya Kitosk mwaka 1972, kikikiacha Kigheg bila hadhi yoyote rasmi ingawa kinazungumzwa na watu wengi zaidi. Bado kina nguvu kamili katika mazungumzo, katika vyombo vya habari na muziki wa Kosovo, na katika mapokeo ya fasihi yanayoanzia kitabu cha misa cha Buzuku cha mwaka 1555 hadi Gjergj Fishta.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kialbania cha Gheg
Vyanzo
- Buzuku, Gjon (1555) Meshari — the earliest printed book in Albanian
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kihindi-Ulaya (Kialbania, Gheg — one of the two primary dialect groups alongside Tosk)
| Maana | Kialbania cha Gheg | Kialbania | Kiarbëresh | Kibulgaria | Kireno cha Cape Verde | Kireno | Kireno cha Msumbiji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ujë /uj/ | ujë /ujə/ | ujë /ujə/ | вода /voˈda/ | água /ˈaɣwɐ/ | água /ˈaɡwɐ/ | água /ˈaɡwɐ/ |
| Moto | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | огън /ˈɔɡɐn/ | fogo /ˈfoɣu/ | fogo /ˈfoɡu/ | fogo /ˈfoɡu/ |
| Jua | dill /diɫ/ | diell /diɛɫ/ | diell /diɛɫ/ | слънце /ˈslɤntsɛ/ | sol /sɔɫ/ | sol /sɔɫ/ | sol /sɔl/ |
| Mwezi | hânë /hɑ̃ːn/ | hënë /hənə/ | hëna /həna/ | луна /loˈna/ | lua /ˈluɐ/ | lua /ˈluɐ/ | lua /ˈluɐ/ |
| Nyota | yll /yɫ/ | yll /yɫ/ | ill /iɫ/ | звезда /zvɛzˈda/ | estrela /ʃˈtɾelɐ/ | estrela /ɨʃˈtɾelɐ/ | estrela /ɨʃˈtɾelɐ/ |
| Usiku | natë /naːt/ | natë /ˈnatə/ | natë /ˈnatə/ | нощ /nɔʃt/ | noite /ˈnojte/ | noite /ˈnojtɨ/ | noite /ˈnojte/ |
| Mvua | shi /ʃi/ | shi /ʃi/ | shi /ʃi/ | дъжд /dɤʃt/ | chuva /ˈʃuvɐ/ | chuva /ˈʃuvɐ/ | chuva /ˈʃuvɐ/ |
| Theluji | borë /boːɾ/ | borë /bɔːɾə/ | zborë /ˈzbɔɾə/ | сняг /snʲak/ | neve /ˈnɛvɨ/ | neve /nɛvɨ/ | neve /ˈnɛvɨ/ |
| Upepo | erë /eːɾ/ | erë /ˈɛɾə/ | erë /ˈəɾə/ | вятър /ˈvʲatɐr/ | vento /ˈvẽtu/ | vento /ˈvẽtu/ | vento /ˈvẽtu/ |
| Udongo | dhé /ðɛ/ | dhé /ðɛ/ | dhé /ðɛ/ | земя /zɛˈmʲa/ | terra /ˈtɛʁɐ/ | terra /ˈtɛʁɐ/ | terra /ˈtɛʁɐ/ |
| Jiwe | gur /ɡuɾ/ | gur /ɡuɾ/ | gur /ɡuɾ/ | камък /ˈkamɐk/ | pedra /ˈpɛdɾɐ/ | pedra /ˈpɛðɾɐ/ | pedra /ˈpɛðɾɐ/ |
| Mlima | mal /mal/ | mal /mal/ | mal /mal/ | планина /plɐniˈna/ | montanha /mõˈtɐɲɐ/ | montanha /mõˈtaɲɐ/ | montanha /mõˈtaɲɐ/ |
| Bahari | det /dɛt/ | det /dɛt/ | det /dɛt/ | море /moˈrɛ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ |
| Mama | nânë /nɑ̃ːn/ | nënë /nənə/ | mëma /məma/ | майка /ˈmajkɐ/ | mãe /mɐ̃j̃/ | mãe /mɐ̃j/ | mãe /mɐ̃j/ |
| Baba | baba /baˈba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | баща /bɐʃˈta/ | pai /paj/ | pai /paj/ | pai /paj/ |
| Binti | bijë /bij/ | bijë /ˈbijə/ | bijë /ˈbijə/ | дъщеря /dɐʃtɛˈrʲa/ | filha /ˈfiʎɐ/ | filha /ˈfiʎɐ/ | filha /ˈfiʎɐ/ |
| Mimi | unë /un/ | unë /ˈunə/ | u /u/ | аз /as/ | eu /ew/ | eu /ew/ | eu /ew/ |
| Wewe | ti /ti/ | ti /ti/ | ti /ti/ | ти /ti/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Sisi | na /na/ | ne /nɛ/ | na /na/ | ние /ˈniɛ/ | nós /nɔʃ/ | nós /nɔʃ/ | nós /nɔʃ/ |
| Jina | emën /ˈɛ̃mən/ | emër /ˈɛmər/ | emër /ˈemər/ | име /ˈimɛ/ | nome /ˈnomɨ/ | nome /ˈnomɨ/ | nome /ˈnomɨ/ |
| Mtu | njeri /ɲɛˈɾi/ | njeri /ɲɛˈri/ | njeri /ɲɛˈɾi/ | човек /tʃoˈvɛk/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ |
| Kichwa | krye /kɾy/ | kokë /ˈkokə/ | krie /ˈkɾiɛ/ | глава /ɡlɐˈva/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ |
| Jicho | sy /sy/ | sy /sy/ | si /si/ | око /oˈkɔ/ | olho /ˈoʎu/ | olho /ˈoʎu/ | olho /ˈoʎu/ |
| Sikio | vesh /veʃ/ | vesh /veʃ/ | vesh /vɛʃ/ | ухо /oˈxɔ/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ |
| Pua | hundë /hund/ | hundë /ˈhundə/ | hundë /ˈhundə/ | нос /nɔs/ | nariz /naˈɾiʃ/ | nariz /nɐˈɾiʃ/ | nariz /naˈɾiʃ/ |
| Mdomo | gojë /ɡoj/ | gojë /ˈɡɔjə/ | grikë /ˈɡɾikə/ | уста /oˈsta/ | boca /ˈbokɐ/ | boca /ˈbokɐ/ | boca /ˈbokɐ/ |
| Jino | dhâmb /ðɑ̃mb/ | dhëmb /ðəmb/ | dhëmb /ðəmb/ | зъб /zɤp/ | dente /ˈdẽte/ | dente /ˈdẽtɨ/ | dente /ˈdẽte/ |
| Ulimi | gjuhë /ɟuːh/ | gjuhë /ˈɟuhə/ | gjuhë /ˈɟuhə/ | език /ɛˈzik/ | língua /ˈlĩɡwa/ | língua /ˈlĩɡwɐ/ | língua /ˈlĩɡwa/ |
| Mkono | dorë /doːɾ/ | dorë /dɔɾə/ | dora /dɔɾa/ | ръка /rɐˈka/ | mão /mɐ̃w̃/ | mão /mɐ̃w/ | mão /mɐ̃w/ |
| Mguu | kâmbë /kɑ̃mb/ | këmbë /kəmbə/ | këmba /ˈkəmba/ | крак /krak/ | pé /pɛ/ | pé /pɛ/ | pé /pɛ/ |
| Moyo | zemër /ˈzeməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | сърце /sɐrˈtsɛ/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w̃/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w/ |
| Mfupa | asht /aʃt/ | kockë /ˈkotskə/ | asht /aʃt/ | кост /kɔst/ | osso /ˈosu/ | osso /ˈosu/ | osso /ˈosu/ |
| Damu | gjak /ɟak/ | gjak /ɟak/ | gjak /ɟak/ | кръв /krɤf/ | sangue /ˈsɐ̃ɡe/ | sangue /ˈsɐ̃ɡɨ/ | sangue /ˈsɐ̃ɡe/ |
| Upendo | dashni /daʃˈni/ | dashuri /daʃuɾi/ | dashuri /daʃuɾi/ | любов /lʲoˈbɔf/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ |
| Mti | dru /dɾu/ | pemë /pɛmə/ | lis /lis/ | дърво /dɐrˈvɔ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ |
| Mbwa | qen /cen/ | qen /cɛn/ | qeni /cɛni/ | куче /ˈkutʃɛ/ | cão /kɐ̃w̃/ | cão /kɐ̃w/ | cão /kɐ̃w/ |
| Paka | mace /ˈmatsɛ/ | mace /matsɛ/ | macja /matsja/ | котка /ˈkɔtkɐ/ | gato /ɡatu/ | gato /ɡatu/ | gato /ˈɡatu/ |
| Samaki | peshk /peʃk/ | peshk /peʃk/ | pishk /piʃk/ | риба /ˈribɐ/ | peixe /ˈpejʃe/ | peixe /ˈpajʃɨ/ | peixe /ˈpejʃe/ |
| Ndege | zog /zɔɡ/ | zog /zɔɡ/ | zog /zɔɡ/ | птица /ˈptitsɐ/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ | pássaro /ˈpasaɾu/ |
| Yai | vo /vo/ | vezë /ˈvɛzə/ | ve /ve/ | яйце /jɐjˈtsɛ/ | ovo /ˈovu/ | ovo /ˈovu/ | ovo /ˈovu/ |
| Dubu | ari /aˈɾi/ | ari /ˈari/ | — | мечка /ˈmɛtʃkɐ/ | urso /ˈuɾsu/ | urso /ˈuɾsu/ | urso /ˈuɾsu/ |
| Farasi | kal /kal/ | kalë /ˈkalə/ | kalë /ˈkalə/ | кон /kɔn/ | cavalo /kɐˈvalu/ | cavalo /kɐˈvalu/ | cavalo /kɐˈvalu/ |
| Nyumba | shpi /ʃpi/ | shtëpi /ʃtəpi/ | shpi /ʃpi/ | къща /ˈkɤʃtɐ/ | casa /ˈkazɐ/ | casa /ˈkazɐ/ | casa /ˈkazɐ/ |
| Maziwa | tâmbël /ˈtɑ̃mbəl/ | qumësht /ˈcuməʃt/ | klëmsh /kləmʃ/ | мляко /ˈmlʲako/ | leite /ˈlejte/ | leite /ˈlejtɨ/ | leite /ˈlejte/ |
| Asali | mjaltë /mjalt/ | mjaltë /ˈmjaltə/ | mjaltë /ˈmjaltə/ | мед /mɛt/ | mel /mɛl/ | mel /mɛl/ | mel /mɛl/ |
| Chumvi | krypë /kɾyp/ | kripë /ˈkripə/ | krip /krip/ | сол /sɔl/ | sal /saɫ/ | sal /saɫ/ | sal /sal/ |
| Mvinyo | venë /vɛːn/ | verë /ˈvɛɾə/ | verë /ˈvɛɾə/ | вино /viˈnɔ/ | vinho /ˈviɲu/ | vinho /ˈviɲu/ | vinho /ˈviɲu/ |
| Chuma | hekur /ˈhɛkuɾ/ | hekur /ˈhɛkuɾ/ | hekur /ˈhɛkuɾ/ | желязо /ʒɛˈlʲazo/ | ferro /ˈfɛʁu/ | ferro /ˈfɛʁu/ | ferro /ˈfɛʁu/ |
| Gurudumu | rrotë /roːt/ | rrotë /ˈrotə/ | — | колело /kolɛˈlɔ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ |
| Kitabu | libër /ˈlibəɾ/ | libër /ˈlibəɾ/ | libër /ˈlibəɾ/ | книга /ˈkniɡɐ/ | livro /ˈlivɾu/ | livro /ˈlivɾu/ | livro /ˈlivɾu/ |
| Kula | me ngranë /me ŋɾaːn/ | ha /ha/ | ha /ha/ | ям /jam/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ |
| Kunywa | me pi /me pi/ | pi /pi/ | pi /pi/ | пия /ˈpijɐ/ | beber /bɨˈβeɾ/ | beber /bɨˈbeɾ/ | beber /bɨˈbeɾ/ |
| Kulala | fle /fle/ | fle /flɛ/ | fjë /fjə/ | спя /spʲɤ/ | dormir /duɾˈmiɾ/ | dormir /duɾˈmiɾ/ | dormir /duɾˈmiɾ/ |
| Moja | nji /ɲi/ | një /ɲə/ | një /ɲə/ | един /ɛˈdin/ | um /ũ/ | um /ũ/ | um /ũ/ |
| Mbili | dy /dy/ | dy /dy/ | di /di/ | две /dvɛ/ | dois /dojʃ/ | dois /dojʃ/ | dois /dojʃ/ |
| Tatu | tre /tɾe/ | tre /tɾe/ | tre /tɾe/ | три /tri/ | três /tɾeʃ/ | três /tɾeʃ/ | três /tɾeʃ/ |
| Nne | katër /ˈkatəɾ/ | katër /ˈkatəɾ/ | katër /ˈkatər/ | четири /ˈtʃɛtiri/ | quatro /ˈkwatɾu/ | quatro /ˈkwatɾu/ | quatro /ˈkwatɾu/ |
| Tano | pesë /peːs/ | pesë /ˈpɛsə/ | pesë /ˈpɛsə/ | пет /pɛt/ | cinco /ˈsĩku/ | cinco /ˈsĩku/ | cinco /ˈsĩku/ |
| Mia | njiqind /ɲiˈcind/ | qind /cind/ | njëqind /ɲəˈcind/ | сто /stɔ/ | cem /sẽj̃/ | cem /sẽj̃/ | cem /sẽj̃/ |
| Habari | tungjatjeta /tunɟatˈjeta/ | përshëndetje /pəɾʃəndɛtjɛ/ | falem /ˈfalɛm/ | здравей /zdrɐˈvɛj/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ |
| Asante | faleminderit /falɛmindɛˈɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | благодаря /blɐɡodɐˈrʲɤ/ | obrigado /ɔβɾiˈɣaðu/ | obrigado /obɾiˈɡadu/ | obrigado /obɾiˈɡadu/ |
| Nzuri | mirë /miːɾ/ | mirë /miɾə/ | mirë /miɾə/ | добър /doˈbɤr/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ |
| Mpya | i ri /i ɾi/ | i ri /i ˈɾi/ | i ri /i ɾi/ | нов /nɔf/ | novo /ˈnovu/ | novo /ˈnovu/ | novo /ˈnovu/ |
| Nyekundu | kuq /kuc/ | kuq /kuc/ | kuq /kuc/ | червен /tʃɛrˈvɛn/ | vermelho /veɾˈmeʎu/ | vermelho /vɨɾˈmɐʎu/ | vermelho /veɾˈmeʎu/ |
| Nyeupe | i bardhë /i baɾð/ | i bardhë /i ˈbaɾðə/ | i bardhë /i ˈbaɾðə/ | бял /bʲal/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ |
| Nyeusi | i zi /i zi/ | i zi /i ˈzi/ | i zi /i zi/ | черен /ˈtʃɛrɛn/ | preto /ˈpɾetu/ | preto /ˈpɾetu/ | preto /ˈpɾetu/ |
| Kijani | jeshil /jeˈʃil/ | jeshil /jɛˈʃil/ | i virdhë /i viɾðə/ | зелен /zɛˈlɛn/ | verde /ˈveɾdɨ/ | verde /ˈveɾðɨ/ | verde /ˈveɾde/ |
| Kekeo | qyqe /ˈcyce/ | qyqe /ˈcycɛ/ | qyqe /ˈcyce/ | кукувица /kukuˈvitsɐ/ | cuco /ˈkuku/ | cuco /ˈkuku/ | cuco /ˈkuku/ |
| Woof | ham ham /ham ham/ | ham ham /ham ham/ | — | бау бау /bau bau/ | au au /aw aw/ | au au /aw aw/ | au au /aw aw/ |
| Kompyuta | kompjuter /kompjuˈteɾ/ | kompjuter /komˈpjuter/ | — | компютър /komˈpʲutɐr/ | computador /kõputaˈdoɾ/ | computador /kõputɐˈdoɾ/ | computador /kõputaˈdoɾ/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | — | суши /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Chai | çaj /tʃaj/ | çaj /tʃaj/ | — | чай /tʃaj/ | chá /ʃa/ | chá /ʃa/ | chá /ʃa/ |
| Kahawa | kafe /kaˈfɛ/ | kafe /kaˈfɛ/ | — | кафе /kɐˈfɛ/ | café /kaˈfɛ/ | café /kɐˈfɛ/ | café /kaˈfɛ/ |
| Sukari | sheqer /ʃeˈceɾ/ | sheqer /ʃɛˈcɛr/ | — | захар /ˈzaxɐr/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ |
| Chungwa | portokall /pɔɾtɔˈkaɫ/ | portokall /pɔrtɔˈkalː/ | — | портокал /portoˈkal/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ |
| 99 | nantëdhjetë e nantë /nantəˈðjɛtə ɛ ˈnantə/ | nëntëdhjetë e nëntë /nəntəˈðjetə e ˈnəntə/ | — | деветдесет и девет /dɛvɛddɛˈsɛt i ˈdɛvɛt/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ |
| Dopamini | dopaminë /dopaˈmin/ | dopamina /dopaˈmina/ | — | допамин /dopɐˈmin/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ |
| Alama ya @ | et /ɛt/ | et /ɛt/ | — | маймунка /mɐjˈmunkɐ/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap