Ẹ̀dó
Kiedo
Niger-Kongo (tawi la Edoid)
Kiedo, kinachojulikana pia kama Kibini na kuandikwa Ẹ̀dó (ISO 639-3: bin), ni lugha ya Kiedoidi cha Kaskazini-Kati katika familia ya Niger-Kongo, inayozungumzwa hasa katika Benin City na maeneo yanayoizunguka katika Jimbo la Edo, kusini mwa Nigeria. Ni lugha ya urithi ya Waedo na ilikuwa lugha kuu ya Ufalme wa kihistoria wa Benin; makadirio ya kisasa kwa kawaida huweka idadi ya wazungumzaji karibu milioni mbili. Kiedo ni lugha ya toni yenye sifa saba za irabu za kinywa /i e ɛ a ɔ o u/, zinazowakilishwa katika tahajia sanifu ya Kilatini yenye herufi kama ẹ na ọ; alama za toni zinaweza kuandikwa inapohitajika. Lugha bado hutumiwa sana katika maisha ya jamii, taasisi za jadi, utangazaji, fasihi na elimu, na Glottolog huiainisha kama lugha ya elimu badala ya lugha iliyo hatarini.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiedo
chocolate
Vyanzo
- Edo Bible 1996 (EDO96), bible.com version 3935; H. Melzian, A Concise Dictionary of the Bini Language of Southern Nigeria (1937); Agheyisi, An Edo-English Dictionary (1986) via Wiktionary (okuta, esagiẹn)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (tawi la Edoid)
| Maana | Kiedo | Kiyekhee | Kiisoko | Kiurhobo | Kiaja | Kidegema | Kiyoruba |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | amẹ /amɛ̃/ | amɛ /amɛ/ | ame /ame/ | ame /ame/ | esi /esi/ | amin /amin/ | omi /omi/ |
| Moto | erhẹn /eɾɛ̃/ | eria /eɾia/ | erae /eɾae/ | erhanre /eɾanɾe/ | ezo /ezo/ | itany /itaɲ/ | iná /iná/ |
| Jua | ovẹn /oʋɛ̃/ | ovan /ovan/ | ọvẹ /ɔvɛ/ | uvo /uvo/ | ewe /ewe/ | uvuwo /uvuwo/ | oòrùn /oòɾũ̀/ |
| Mwezi | uki /uki/ | ukpoki /ukpoki/ | ọwa /ɔwa/ | emeranvwe /emeɾanβwe/ | esun /esun/ | obaam /obəəm/ | òṣùpá /òʃùkpá/ |
| Nyota | orhọnmwẹ /oɾɔ̃mwɛ̃/ | isi /isi/ | esi /esi/ | isio /isio/ | wlecivi /wletʃivi/ | ụsemese /ʊsɛmɛsɛ/ | ìràwọ̀ /ìràwɔ̀/ |
| Usiku | asọn /asɔ̃/ | eridai /eridai/ | aso /aso/ | ason /asõ/ | ezan /ezã/ | ạsu /asʊ/ | alẹ́ /alɛ́/ |
| Theluji | isonorhọ /isonoɾɔ/ | — | ekpalekpa-ame /ekpalekpaame/ | — | — | — | yìnyín /jĩ̀jĩ́/ |
| Upepo | ẹhoho /ɛhoho/ | — | ofou /ofou/ | aphopho /aɸoɸo/ | jihɔn /dʒihɔ̃/ | — | afẹ́fẹ́ /afɛ̃fɛ̃/ |
| Udongo | otọ /otɔ/ | — | otọ /ɔtɔ/ | otọ /ɔtɔ/ | nyigban /ɲiɡbã/ | — | ilẹ̀ /ilɛ̀/ |
| Jiwe | okuta /okuta/ | udo /udo/ | — | oragha /oɾaɣa/ | ekpe /ekpe/ | ohinw /ohiŋʷ/ | òkúta /òkúta/ |
| Mlima | oke /oke/ | — | ugbehru /uɡbehɾu/ | ugbenu /uɡbenu/ | eto /eto/ | igu /iɡu/ | òkè /òkè/ |
| Bahari | okun /okũ/ | — | abade /abade/ | abadi /abadi/ | axu /axu/ | — | òkun /òkũ/ |
| Mama | iye /ije/ | iye /ije/ | oni /oni/ | oni /oni/ | enɔ /enɔ/ | onomo /onomo/ | ìyá /ìjá/ |
| Baba | érhá /eɾa/ | eθa /eθa/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | eda /eda/ | ọsunomo /ɔsʊnɔmɔ/ | bàbá /bàbá/ |
| Binti | ọmọ okhuo /ɔmɔ oxuo/ | — | ọmọtẹ /ɔmɔtɛ/ | ọmọtẹ /ɔmɔtɛ/ | vi nyɔnuvi /vi ɲɔnuvi/ | ọkpatam /ɔkpatam/ | ọmọbìnrin /ɔmɔbĩrĩ/ |
| Mimi | mẹ /mɛ̃/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | mẹẹ /mɛɛ/ | èmi /èmi/ |
| Wewe | wẹ /wɛ/ | wẹ /wɛ/ | whẹ /ʍɛ/ | wẹ /wɛ/ | wo /wo/ | wọọ /wɔɔ/ | ìwọ /ìwɔ/ |
| Sisi | ma /ma/ | mae /mae/ | ma /ma/ | avwanre /aβwanɾe/ | mi /mi/ | eni /eni/ | àwa /àwa/ |
| Jina | eni /ẽ̀nĩ̀/ | ena /ena/ | odẹ /odɛ/ | odẹ /odɛ/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | ini /ini/ | orúkọ /orúkɔ/ |
| Mtu | ọmwa /ɔmwã/ | — | ohwo /ohwo/ | ohwo /ohwo/ | amɛ /amɛ/ | oweey /oweej/ | ènìyàn /ènìjã̀/ |
| Kichwa | uhunmwu /uhũmwũ/ | usumi /usumi/ | uzou /uzou/ | uyovwi /ujoβwi/ | eta /eta/ | utom /utom/ | orí /orí/ |
| Jicho | aro /aro/ | evua /evua/ | ẹro /ɛɾo/ | ẹro /ɛɾo/ | ŋkuvi /ŋkuvi/ | ụnwo ạḍu /ʊŋʷɔ aɗʊ/ | ojú /odʒú/ |
| Sikio | ehọ /ehɔ/ | eo /eo/ | ozọ /ozɔ/ | erhọn /eɾɔ̃/ | etɔ /etɔ/ | ụsow /ʊsɔw/ | etí /etí/ |
| Pua | ihue /ihue/ | isue /isue/ | unwe /unwe/ | uwen /uwẽ/ | — | isuveny /isuveɲ/ | imú /imú/ |
| Mdomo | unu /unu/ | uno /uno/ | unu /unu/ | unu /unu/ | enu /enu/ | enu /enu/ | ẹnu /ɛnu/ |
| Jino | akọn /akɔ̃/ | ako /ako/ | akọ /akɔ/ | ako /ako/ | aɖu /aɖu/ | ụku /ʊkʊ/ | eyín /ejĩ́/ |
| Ulimi | aranmwẹ /aranmwɛ̃/ | olemi /olemi/ | erou /eɾou/ | ẹrẹnvwe /ɛɾɛnβwe/ | aɖe /aɖe/ | ụḍem /ʊɗɛm/ | ahọ́n /ahɔ́n/ |
| Mkono | obọ /obɔ/ | oba /oba/ | obọ /obɔ/ | obọ /obɔ/ | alɔ /alɔ/ | ụḅo /ʊɓɔ/ | ọwọ́ /ɔwɔ́/ |
| Mguu | owẹ /owɛ/ | — | owọ /owɔ/ | owọ /owɔ/ | afɔ /afɔ/ | avi /avi/ | ẹsẹ̀ /ɛsɛ̀/ |
| Moyo | ekhọe /exɔe/ | itsu /itsu/ | udu /udu/ | udu /udu/ | eji /edʒi/ | ụnwo ivom /ʊŋʷɔ ivom/ | ọkàn /ɔkã̀/ |
| Mfupa | ùgbòlòkò /ùɡbòlòkò/ | ugoa /uɡoa/ | ubeku /ubeku/ | ubeku /ubeku/ | exu /exu/ | uḅuwo /uɓuwo/ | egungun /eɡũɡũ/ |
| Damu | esagiẹn /esaɡiɛ̃/ | atale /atale/ | azẹ /azɛ/ | ọbara /ɔbaɾa/ | ehun /ehũ/ | ịjzalam /ɪzalam/ | ẹ̀jẹ̀ /ɛ̀dʒɛ̀/ |
| Upendo | arhuẹmwonmwan /aɾuɛ̃mwɛ̃/ | gbele /ɡbele/ | ọsuọ /ɔswɔ/ | ẹguọnọ /ɛɡwɔnɔ/ | lɔ̃ /lɔ̃/ | — /—/ | ìfẹ́ /ìfɛ́/ |
| Mti | erhan /eɾã/ | orhan /oɾhan/ | orhan /oɾan/ | urhe /uɾe/ | aci /atʃi/ | ụtany /ʊtaɲ/ | igi /iɡi/ |
| Mbwa | awa /awa/ | agbon /aɡbon/ | ebọ /ebɔ/ | eranko /eɾanko/ | avu /avu/ | ạḅuwa /aɓʊwa/ | ajá /adʒá/ |
| Paka | apusi /apusi/ | otsuvua /otsuvua/ | ọtọmha /ɔtɔmha/ | ọtọma /ɔtɔma/ | ami /ami/ | pọsi /pɔsɪ/ | ológbò /olóɡbò/ |
| Samaki | ehẹn /ehɛ̃/ | eseri /eseri/ | yei /jei/ | eri /eɾi/ | kpavi /kpavi/ | esen /esen/ | ẹja /ɛdʒa/ |
| Ndege | ahianmwẹ /ahjãmwɛ̃/ | apfiami /apfiami/ | evra /evɾa/ | ọphran /ɔɸɾã/ | xevi /xevi/ | ẹfen /ɛfɛn/ | ẹyẹ /ɛjɛ/ |
| Kipepeo | ebalabala /ebalabala/ | aviẹviẹ /aviɛviɛ/ | ẹvbovbo /ɛʋoʋo/ | — /—/ | — | — | labalábá /labalábá/ |
| Yai | ekẹrẹ /ekɛrɛ/ | — | ike /ike/ | ukẹn /ukɛ̃/ | — | — | ẹyin /ɛjĩ/ |
| Farasi | ẹ́sín /ɛsĩ/ | akazi /akaʒi/ | anyenya /aɲeɲa/ | esi /esi/ | esɔ /esɔ/ | — | ẹṣin /ɛʃĩ/ |
| Nyumba | owa /owa/ | ukekpe /ukekpe/ | uwowhe /uwowhe/ | uwevwi /uweβwi/ | avia /avia/ | ụvay /ʊvaj/ | ilé /ilé/ |
| Maziwa | ewẹn /ewɛ̃/ | — | imiliki /imiliki/ | ameivie /ameivie/ | anɔshu /anɔʃu/ | — | wàrà /wàrà/ |
| Asali | owọn /owɔ̃/ | — | ọnyọ /ɔɲɔ/ | ọnyọn /ɔɲɔ̃/ | enyishi /eɲiʃi/ | — | oyin /ojĩ/ |
| Chumvi | umwẹ /umwɛ̃/ | umeri /umeri/ | uwhei /uʍei/ | ughweraka /uɣʷeɾaka/ | eje /edʒe/ | uḅuwan /uɓuwən/ | iyọ̀ /ijɔ/ |
| Mvinyo | ayọn /ajɔ̃/ | — | enwaene /enwaene/ | udi /udi/ | vɛn /vɛ̃/ | — | wáìnì /wáìnì/ |
| Mchele | izẹ /izɛ/ | — | osikapa /osikapa/ | irosu /iɾosu/ | mɔlu /mɔlu/ | — | ìrẹsì /ìɾɛsì/ |
| Chokoleti | chocolate | — | echọkọleti | ishọkọleti | shokola | — | ṣokoléètì /ʃokoléètì/ |
| Chuma | ematọn /ematɔ̃/ | akure /akuɾe/ | ayọno /ajɔno/ | utehru /utehɾu/ | ega /eɡa/ | ikulele /ikulele/ | irin /irĩ/ |
| Gurudumu | owe /owe/ | — | ẹtẹ /ɛtɛ/ | adjugẹn /adʒuɡɛ̃/ | — | — | táyà /tájà/ |
| Kitabu | ebe /ebe/ | — | ụbị /ʊbɪ/ | ọbe /ɔbe/ | wema /wema/ | — | ìwé /ìwé/ |
| Kula | re /re/ | remi /ɾemi/ | re /ɾe/ | re /ɾe/ | ɖu /ɖu/ | ḍi /ɗi/ | jẹ /dʒɛ/ |
| Kunywa | da /da/ | yamẹ /jamɛ/ | da /da/ | da /da/ | nu /nu/ | nyọnw /ɲɔŋʷ/ | mu /mu/ |
| Kulala | vbiẹ /ʋiɛ/ | — | wezẹ /wɛzɛ/ | vwerhẹ /βweɾɛ/ | dɔn alɔn /dɔ̃ alɔ̃/ | mẹse /mɛsɛ/ | sùn /sũ̀/ |
| Moja | ọkpa /ɔkpa/ | ɔkpa /ɔkpa/ | ọvo /ɔvo/ | ọvo /ɔvo/ | eɖe /eɖe/ | ọvu /ɔvʊ/ | ọ̀kan /ɔ̀kã/ |
| Mbili | eva /èʋà/ | eva /eva/ | ivẹ /ivɛ/ | ivẹ /ivɛ/ | eve /eve/ | iva /ivə/ | eéjì /eédʒì/ |
| Tatu | eha /eha/ | ela /ela/ | isa /isa/ | erha /eɾa/ | etɔ̃ /etɔ̃/ | ịsay /ɪsaj/ | ẹẹ́ta /ɛːta/ |
| Nne | enẹ /ènɛ̀/ | ezie /eʒie/ | ịnị /ɪnɪ/ | ẹne /ɛne/ | ɛnɛ /ɛnɛ/ | — | ẹẹ́rin /ɛːrĩ/ |
| Tano | isẹn /isɛ̃/ | ise /ise/ | isoi /isɔi/ | iyori /ijoɾi/ | atɔ̃ /atɔ̃/ | isuwon /isuwon/ | àrún /aːɾṹ/ |
| Mia | iyisẹn /ijisɛ̃/ | — | ẹgba /ɛɡba/ | ujori /udʒoɾi/ | — | itany isuwon /itaɲ isuwon/ | ọgọ́rùn-ún /ɔɡɔ́ɾṹṹ/ |
| Habari | kóyo /kojo/ | udze /udze/ | mavọ /mavɔ/ | migwo /miɡwo/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | — /—/ | ẹ kú /ɛ kú/ |
| Asante | ù rú èsé /ù rú èsé/ | oyabuwere /ojabuweɾe/ | migwo /miɡwo/ | — /—/ | amɛ akpe /amɛ akpe/ | — /—/ | ẹ ṣé /ɛ ʃé/ |
| Nzuri | ma /ma/ | edue /edue/ | ọwhọ /ɔwhɔ/ | emamọ /emamɔ/ | nwi /nwi/ | ovi /ovi/ | dára /dáɾa/ |
| Mpya | ọgbọn /ɔɡbɔ̃/ | — | ọkpokpọ /ɔkpokpɔ/ | ọkpokpọ /ɔkpokpɔ/ | yoyu /joju/ | ọfany /ɔfaɲ/ | tuntun /tũtũ/ |
| Nyekundu | baa /baː/ | bara /bara/ | wowe /wowe/ | vwavwanre /βwaβwanɾe/ | ejun /edʒũ/ | ạtuatu /atʊatʊ/ | pupa /pupa/ |
| Nyeupe | fua /fua/ | pfa /pfa/ | ọfuafụ /ɔfuafʊ/ | ọfuanfon /ɔfuanfɔ̃/ | eyi /eji/ | ọfufu /ɔfʊfʊ/ | funfun /fũfũ/ |
| Nyeusi | nekhui /nexui/ | wisi /wisi/ | obiebi /obiebi/ | biebi /biebi/ | eyu /eju/ | obibi /obibi/ | dúdú /dúdú/ |
| Kijani | ebeebe /ebeebe/ | — | — | ọgiọgiọ /ɔɡiɔɡiɔ/ | makpafan /makpafã/ | — | àwọ̀ ewé /àwɔ̀ ewé/ |
| Buluu | raghoragho /raɣoraɣo/ | — | iburu /ibuɾu/ | iblu /iblu/ | — | — | dúdú /dúdú/ |
| Kompyuta | ekọmputa /ekɔmputa/ | — | ekọmputa /ekɔmputa/ | ikọmputa /ikɔmputa/ | ɔdinatɛɛ /ɔdinatɛː/ | — | kọ̀ǹpútà /kɔ̀ŋ̀kpútà/ |
| Chai | eti /eti/ | — | iti /iti/ | iti /iti/ | ti /ti/ | — | tíì /tíì/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap