Maaya Tzij

Kimaya cha Kale

Kimaya · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaKimaya Wasemajiiliyotoweka (kisasa lugha za uzao) HatiHieroglifi za Maya NchiUstaarabu wa Wamaya (Guatemala, Meksiko, Belize, Honduras) Lugha rasmiMiji-dola ya Maya Uhai wa lughaimepotea ISO 639-3emy

Pia hujulikana kama: Classical Maya, Mayan

Kimaya cha kale (Chʼoltiʼ, "lugha ya nyanda za chini zinazozungumza Chʼol") kilikuwa lugha ya hadhi ya ustaarabu wa kale wa Wamaya katika kipindi cha Klasiki (takriban 250–900 BK), kikiandikwa katika mfumo wa uandishi wa Mesoamerika kabla ya Kolumbo uliokuzwa kikamilifu zaidi — na wa pekee uliofasiriwa kwa kiwango kikubwa. Maandishi ya hieroglifi ya Wamaya yalikuwa mfumo wa logo-silabi wenye takriban alama 800 tofauti, ukiandika historia, mpangilio wa nasaba, elimu ya nyota, matambiko na hekaya kwenye nguzo za mawe, viunzi vya milango, kodeksi na vyombo vya kauri. Maendeleo ya ufasiri tangu miaka ya 1950 (Knorozov, Proskouriakoff) yamewezesha kusoma maandishi mengi. Lugha ya kifasihi ya kale ilitokana na Kicholan (babu wa Chʼortiʼ na Chol za kisasa).

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kimaya cha Kale →

Maneno 87 ya msingi katika Kimaya cha Kale

Maji

haʼ

haʔ

Moto

kʼahkʼ

kʼahkʼ

Jua

kʼin

kʼin

Mwezi

uh

uh

Nyota

ekʼ

eːkʼ

Usiku

akʼabʼ

akʼaɓ

Mvua

haʼal

haʔal

Upepo

ikʼ

ikʼ

Udongo

kab

kab

Jiwe

tuun

tuːn

Mlima

witz

wits

Bahari

kʼahkʼ nab

kʼahkʼ nab

Mama

naʼ

naʔ

Baba

yuum

juːm

Mimi

hiin

hiːn

Wewe

hat

hat

Sisi

—

—

Jina

kʼabaʼ

kʼaˈɓaʔ

Mtu

winik

winik

Kichwa

jol

hol

Jicho

ut

ut

Sikio

chikin

tʃikin

Pua

niʼ

niʔ

Mdomo

tiʼ

tiʔ

Jino

eh

eh

Ulimi

akʼ

akʼ

Mkono

kʼab

kʼab

Mguu

ook

oːk

Moyo

pixan

piʃan

Mfupa

baak

ɓaːk

Damu

kʼikʼ

kʼikʼ

Upendo

yaah

jaːh

Mti

cheʼ

tʃeʔ

Mbwa

peekʼ

peːkʼ

Paka

miis

miːs

Samaki

kay

kaj

Ndege

mut

mut

Nyumba

otoch

otoːtʃ

Kitabu

huun

huːn

Kula

weʼ

weʔ

Kunywa

ukʼ

ukʼ

Kulala

way

waj

Moja

jun

hun

Mbili

chaʼ

tʃaʔ

Tatu

ox

oʃ

Nne

kan

kan

Tano

hoʼ

hoʔ

Habari

bix a beel

biʃ a beːl

Asante

nibʼoolal

nibʼoːlal

Nzuri

utz

uts

Mpya

achʼ

atʃʼ

Nyekundu

chak

tʃak

Nyeupe

sak

sak

Nyeusi

ikʼ

ikʼ

Kijani

yax

jaʃ

Buluu

yax

jaʃ

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kimaya

Maana Kimaya cha KaleKiitzaKimaya cha YucatecKitzeltalKichontal cha TabascoKicholKitojolabal
Maji haʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/ jaʼ /haʔ/
Moto kʼahkʼ /kʼahkʼ/ kʼakʼ /kʼakʼ/ kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ kʼajkʼ /kʼahkʼ/ kʼakʼ /kʼakʼ/ kʼajk /kʼahk/ kʼakʼ /kʼakʼ/
Jua kʼin /kʼin/ kʼin /kʼin/ kʼiin /kʼiːn/ kʼajkʼal /kʼahkʼal/ kʼin /kʼin/ kʼiñ /kʼiɲ/ kʼakʼu /kʼakʼu/
Mwezi uh /uh/ uj /uh/ uj /uh/ u /u/ ä /æ/ uw /uw/ ixaw /iʃaw/
Nyota ekʼ /eːkʼ/ ekʼ /ekʼ/ eekʼ /eːkʼ/ ekʼ /ekʼ/ ekʼ /ʔekʼ/ ekʼ /ʔekʼ/ kʼanal /kʼanal/
Usiku akʼabʼ /akʼaɓ/ akʼabʼ /akʼaɓ/ áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ ajkʼabal /ahkʼaɓal/ akʼäb /akʼɨb/ akʼälel /akʼɨlel/ aʼkwal /aʔkʷal/
Mvua haʼal /haʔal/ — cháak /tʃáːk/ jaʼal /haʔal/ — jaʼal /haʔal/ —
Upepo ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ikʼ/ iikʼ /iːkʼ/ ikʼ /ʔikʼ/ — ikʼ /ikʼ/ ikʼ /ʔikʼ/
Ukurasa 1/7

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap