Kriyòl
Kikreoli cha Guyana ya Ufaransa
Kikrioli cha Kifaransa
Kikrioli cha Guiana ya Ufaransa (kréyòl gwiyannen) ni lugha ya Kikrioli yenye msamiati wa msingi wa Kifaransa, inayozungumzwa hasa katika jamii za pwani za Guiana ya Ufaransa na tofauti na Kikrioli cha msingi wa Kiingereza cha Guyana jirani. Kilisitawi katika jamii ya mashamba makubwa kupitia mawasiliano kati ya aina za Kifaransa cha kikoloni na lugha za Waafrika waliofanywa watumwa; mawasiliano ya baadaye yaliongeza maneno kutoka Kireno, lugha za Wenyeji na lugha nyingine za eneo. Sarufi yake ni changanuzi, kwa kawaida hufuata mpangilio kiima–kitenzi–yambwa na huonyesha njeo, hali na dhamira hasa kwa chembe kabla ya kitenzi. Tahajia ya kifonimu ya Kilatini iliyokuzwa na GEREC-F hutumiwa katika ufundishaji na machapisho. Ufaransa ilikitambua kuwa lugha ya eneo mwaka 2012, huku Kifaransa kikibaki lugha rasmi pekee.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikreoli cha Guyana ya Ufaransa
Vyanzo
- Barthélemi, Georges 1995, Dictionnaire pratique du créole de Guyane (Kourou: Ibis Rouge) (cited through en.wiktionary {{R:gcr:Barthelemi:1995}} for difé, disan, dizé, wéy, lanmen, tchò, zétwèl, trwa, zozo, bwa); Bible Society, Guianese Creole Gospel of John (bible.com version 2963); gcr.wikipedia.org as usage corpus
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kikrioli cha Kifaransa
| Maana | Kikreoli cha Guyana ya Ufaransa | Kikreol cha Guadeloupe | Krioli ya Haiti | Kikreoli cha Saint Lucia | Kikreol cha Reunion | Kikreoli cha Mauritius | Kikreol cha Seychelles |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dilo /dilo/ | delo /delo/ |
| Moto | difé /dife/ | difé /dife/ | dife /dife/ | difé /dife/ | dofé /dofe/ | dife /dife/ | dife /dife/ |
| Jua | solèy /sɔlɛj/ | solèy /solɛj/ | solèy /sɔlɛj/ | sòlèy /sɔlɛj/ | soley /solej/ | soley /solej/ | soley /solej/ |
| Mwezi | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalin /lalin/ |
| Nyota | zétwèl /zetwɛl/ | zétwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | étwal /etwal/ | zétoil /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ |
| Usiku | lannwit /lãnwit/ | lannuit /lanɥit/ | lannwit /lãnwit/ | lannwit /lãnwit/ | nwi /nwi/ | lanwit /lanwit/ | lannwit /lanwit/ |
| Mvua | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ | lapli /lapli/ |
| Theluji | lanèj /lanɛʒ/ | lannèj /lanɛʒ/ | nèj /nɛʒ/ | lannèj /lãnɛʒ/ | nèj /nɛʒ/ | lanez /lanez/ | lannez /lanez/ |
| Upepo | van /vã/ | van /vã/ | van /vã/ | van /vã/ | divan /diˈvã/ | divan /diˈvã/ | divan /diˈvã/ |
| Udongo | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | later /latɛr/ | later /latɛr/ | later /latɛr/ |
| Jiwe | ròch /ʁɔʃ/ | wòch /wɔʃ/ | wòch /wɔtʃ/ | wòch /wɔʃ/ | galé /ɡale/ | ros /ros/ | ros /ros/ |
| Bahari | lanmè /lãmɛ/ | lanmè /lãmɛ/ | lanmè /lãmɛ/ | lanmè /lãmɛ/ | lamer /lamɛr/ | lamer /lamer/ | lanmer /lãmɛr/ |
| Mama | manman /mãmã/ | manman /mãmã/ | manman /mãmã/ | manman /mãmã/ | manmon /mãmõ/ | mama /mama/ | manman /mãmã/ |
| Baba | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Binti | tifi /tifi/ | fi /fi/ | pitit fi /pitit fi/ | tifi /tifi/ | fiy /fij/ | tifi /tifi/ | fiy /fij/ |
| Mimi | mo /mo/ | an /ã/ | mwen /mwɛ̃/ | mwen /mwɛ̃/ | mwin /mwɛ̃/ | mo /mo/ | mon /mɔ̃/ |
| Wewe | to /to/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | to /to/ | ou /u/ |
| Sisi | nou /nu/ | nou /nu/ | nou /nu/ | nou /nu/ | nou /nu/ | nou /nu/ | nou /nu/ |
| Jina | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | nom /nɔm/ | nom /nom/ | non /nɔ̃/ |
| Mtu | moun /mun/ | moun /mun/ | moun /mun/ | moun /mun/ | moun /mun/ | dimounn /dimun/ | dimoun /dimun/ |
| Kichwa | tèt /tɛt/ | tèt /tɛt/ | tèt /tɛt/ | tèt /tɛt/ | latèt /latɛt/ | latet /latet/ | latet /latɛt/ |
| Jicho | wéy /wej/ | zyé /zje/ | je /ʒe/ | zyé /zje/ | zié /zje/ | lizie /lizje/ | lizye /lizje/ |
| Sikio | zòrè /zɔʁɛ/ | zorey /zɔʁɛj/ | zòrèy /zɔɾɛj/ | zòwèy /zɔwɛj/ | zorey /zɔʁɛj/ | zorey /zɔʁɛj/ | zorey /zɔʁɛj/ |
| Pua | nen /nɛ̃/ | nen /nɛ̃/ | nen /nɛn/ | né /ne/ | né /ne/ | nene /nene/ | nennen /nɛ̃nɛ̃/ |
| Mdomo | bouch /buʃ/ | bouch /buʃ/ | bouch /buʃ/ | bouch /buʃ/ | labous /labus/ | labous /labus/ | labous /labus/ |
| Jino | dan /dã/ | dan /dã/ | dan /dã/ | dan /dã/ | dan /dã/ | ledan /lədã/ | ledan /lədã/ |
| Ulimi | lang /lãɡ/ | lang /lãɡ/ | lang /lãɡ/ | lanng /lãŋ/ | lang /lãɡ/ | lalang /lalãɡ/ | lalang /lalãɡ/ |
| Mkono | lanmen /lãmɛ̃/ | men /mɛ̃/ | men /mɛ̃/ | lanmen /lãmɛ̃/ | lamin /lamɛ̃/ | lame /lame/ | lanmen /lãmɛ̃/ |
| Mguu | pyé /pje/ | pyé /pje/ | pye /pje/ | pyé /pje/ | pié /pje/ | lipie /lipje/ | lipye /lipje/ |
| Moyo | tchò /tʃɔ/ | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | tjè /tʃɛ/ | ker /kɛʁ/ | leker /lekeɾ/ | leker /lekeʁ/ |
| Mfupa | zo /zo/ | zo /zo/ | zo /zo/ | zo /zo/ | zo /zo/ | lezo /lezo/ | lezo /lezo/ |
| Damu | disan /disã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | disan /disã/ | disan /disã/ |
| Kinyesi | kaka /kaka/ | chyé /ʃje/ | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ | mèrd /mɛrd/ | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ |
| Upendo | renmen /ʁɛ̃mɛn/ | lanmou /lãmu/ | lanmou /lãmu/ | lanmou /lãmu/ | lamour /lamuʁ/ | lamour /lamuɾ/ | lanmour /lãmuʁ/ |
| Mti | pyébwa /pjebwa/ | pyé bwa /pje bwa/ | pyebwa /pjebwa/ | pyé bwa /pje bwa/ | pyébwa /pjebwa/ | pye /pje/ | pye dibwa /pje dibwa/ |
| Mbwa | chyen /ʃjɛ̃/ | chyen /ʃjɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | chyen /ʃjɛ̃/ | lisien /lisjɛ̃/ | lisien /lisjɛ̃/ | lisyen /lisjɛ̃/ |
| Paka | chat /ʃa/ | chat /ʃat/ | chat /ʃat/ | chat /ʃa/ | shat /ʃat/ | sat /sat/ | sat /sat/ |
| Samaki | pwason /pwasɔ̃/ | pwason /pwasɔ̃/ | pwason /pwasɔ̃/ | pwéson /pwesɔ̃/ | pwason /pwasɔ̃/ | pwason /pwasɔ̃/ | pwason /pwasɔ̃/ |
| Ndege | zozo /zozo/ | zwazo /zwazo/ | zwazo /zwazo/ | jibyé /ʒibje/ | zwazo /zwazo/ | zwazo /zwazo/ | zwazo /zwazo/ |
| Kipepeo | papiyon /papijɔ̃/ | papiyon /papijɔ̃/ | papiyon /papijɔ̃/ | papiyòt /papijɔt/ | papiyon /papijɔ̃/ | papiyon /papijɔ̃/ | papiyon /papijɔ̃/ |
| Yai | dizé /dize/ | zé /ze/ | ze /ze/ | zé /ze/ | zé /ze/ | dizef /dizef/ | dizef /dizɛf/ |
| Dubu | lous /lus/ | lous /lus/ | lous /lus/ | bè /bɛ/ | lours /luʁs/ | lours /lurs/ | lours /lurs/ |
| Farasi | chouval /ʃuval/ | chouval /ʃuval/ | chwal /ʃwal/ | chouval /ʃuval/ | soval /soval/ | seval /seval/ | seval /seval/ |
| Nyumba | kaz /kaz/ | kaz /kaz/ | kay /kaj/ | kay /kaj/ | kaz /kaz/ | lakaz /lakaz/ | lakaz /lakaz/ |
| Maziwa | lèt /lɛt/ | lèt /lɛt/ | lèt /lɛt/ | lèt /lɛt/ | dolé /dole/ | dile /dile/ | dile /dile/ |
| Asali | myèl /mjɛl/ | siwo myèl /siwo mjɛl/ | siwo myèl /siwo mjɛl/ | siwo myèl /siwo mjɛl/ | domiel /domjɛl/ | dimiel /dimjɛl/ | dimyel /dimjɛl/ |
| Chumvi | sèl /sɛl/ | sèl /sɛl/ | sèl /sɛl/ | sèl /sɛl/ | dosèl /dosɛl/ | disel /disel/ | disel /disel/ |
| Mvinyo | diven /divɛ̃/ | diven /divɛ̃/ | diven /divɛ̃/ | diven /divɛ̃/ | vin /vɛ̃/ | divin /divɛ̃/ | diven /divɛ̃/ |
| Mchele | douri /duʁi/ | diri /diʁi/ | diri /diˈɾi/ | diwi /diwi/ | diri /diʁi/ | diri /diri/ | diri /diri/ |
| Chokoleti | chokola /ʃokola/ | chokola /ʃokola/ | chokola /ʃokoˈla/ | — | — | sokola /sokola/ | sokola /sokola/ |
| Chuma | fè /fɛ/ | fè /fɛ/ | fè /fɛ/ | fè /fɛ/ | fer /fɛr/ | fer /fer/ | fer /fer/ |
| Gurudumu | rou /ʁu/ | wou /wu/ | wou /wu/ | woul /wul/ | rou /ru/ | larou /laru/ | larou /laru/ |
| Kitabu | liv /liv/ | liv /liv/ | liv /liv/ | liv /liv/ | liv /liv/ | liv /liv/ | liv /liv/ |
| Kula | manjé /mãʒe/ | manjé /mãʒe/ | manje /mãʒe/ | manjé /mãʒe/ | manz /mãz/ | manze /mãze/ | manze /mãze/ |
| Kunywa | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwar /bwaʁ/ | bwar /bwaɾ/ | bwar /bwaʁ/ |
| Kulala | dronmi /dʁɔ̃mi/ | dòmi /dɔmi/ | dòmi /dɔmi/ | dòmi /dɔmi/ | dormi /dɔrmi/ | dormi /dɔrmi/ | dormi /dɔrmi/ |
| Moja | roun /ʁun/ | yonn /jõn/ | youn /jun/ | yonn /jɔ̃n/ | inn /in/ | enn /ɛn/ | enn /ɛn/ |
| Mbili | dé /de/ | dé /de/ | de /de/ | dé /de/ | dé /de/ | de /de/ | de /de/ |
| Tatu | trwa /tʁwa/ | twa /twa/ | twa /twa/ | twa /twa/ | trwa /trwa/ | trwa /trwa/ | trwa /trwa/ |
| Nne | kat /kat/ | kat /kat/ | kat /kat/ | kat /kat/ | kat /kat/ | kat /kat/ | kat /kat/ |
| Tano | senk /sɛ̃k/ | senk /sɛ̃k/ | senk /sɛ̃k/ | senk /sɛ̃k/ | sink /sɛ̃k/ | senk /sɛ̃k/ | senk /sɛ̃k/ |
| Mia | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ | san /sã/ |
| Habari | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonzour /bõzuʁ/ | bonzour /bõzuɾ/ | bonzour /bõzuʁ/ |
| Asante | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mersi /mɛʁsi/ | mersi /meɾsi/ | mersi /mɛʁsi/ |
| Nzuri | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ |
| Mpya | nouvo /nuvo/ | nèf /nɛf/ | nouvo /nuvo/ | nèf /nɛf/ | nouvo /nuvo/ | nouvo /nuvo/ | nouvo /nuvo/ |
| Nyekundu | rouj /ʁuʒ/ | wouj /wuʒ/ | wouj /wuʒ/ | wouj /wuʒ/ | rouz /ruz/ | rouz /ruz/ | rouz /ruz/ |
| Nyeupe | blan /blã/ | blan /blã/ | blan /blã/ | blan /blã/ | blan /blã/ | blan /blã/ | blan /blã/ |
| Nyeusi | nwè /nwɛ/ | nwè /nwɛ/ | nwa /nwa/ | nwè /nwɛ/ | nwar /nwar/ | nwar /nwar/ | nwar /nwar/ |
| Kijani | vèrt /vɛʁt/ | vè /vɛ/ | vèt /vɛt/ | vèt /vɛt/ | vèr /vɛr/ | ver /vɛr/ | ver /ver/ |
| Buluu | blé /ble/ | — | ble /ble/ | blé /ble/ | blë /blɛ/ | ble /ble/ | ble /ble/ |
| Kompyuta | òrdinatò /ɔʁdinatɔ/ | òwdinatè /ɔwdinatɛ/ | òdinatè /ɔdinaˈtɛ/ | konpyouta /kɔ̃pjuta/ | — | ordinater /ɔrdinatɛr/ | konpiter /kɔ̃pitɛr/ |
| Chai | té /te/ | té /te/ | te /te/ | dité /dite/ | — | dite /dite/ | dite /dite/ |
| Kahawa | kafé /kafe/ | kafé /kafe/ | kafe /kaˈfe/ | kafé /kafe/ | kafé /kafe/ | kafe /kafe/ | kafe /kafe/ |
| Sukari | sik /sik/ | sik /sik/ | sik /sik/ | sik /sik/ | sik /sik/ | disik /disik/ | disik /disik/ |
| Chungwa | zoranj /zoʁãʒ/ | zowanj /zowãʒ/ | zoranj /zoɾãʒ/ | zowanj /zowãʒ/ | zoranj /zoʁãʒ/ | zoranz /zoʁãz/ | zoranz /zoʁãz/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap