Wam
Kimisak
Barbacoa
Kimisak (kwa jina la kujiita Wam, pia hujulikana kama Guambiano) ni lugha ya Kibarbacoa ya kusini-magharibi mwa Kolombia, izungumzwayo na takriban watu 25,000 wa kiasili wa Misak katika Idara ya Cauca, hasa katika Resguardo Misak de Guambía huko Silvia, Cauca. Kiisimu, Kimisak ni sehemu ya familia ya Kibarbacoa pamoja na Awa Pit (kwi) ya Kolombia/Ekuado, Cha'palaa (cbi) ya Ekuado, na Tsafiki (cof) ya Ekuado. Wamisak wanajulikana kwa uhuru wao mkubwa wa kitamaduni na desturi zao mahususi za kitamaduni, ikiwa ni pamoja na desturi yao ya kuvaa kofia na harakati zao za kisiasa — jamii ya Misak imekuwa mojawapo ya sauti maarufu zaidi za kiasili katika siasa za kitaifa za Kolombia tangu miaka ya 1970, huku viongozi kama Lorenzo Muelas wakihudumu katika Bunge la Katiba la 1991 lililotambua haki za watu wa kiasili katika Katiba mpya ya Kolombia.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kimisak
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Barbacoa
| Maana | Kimisak | Kikecha cha Cuzco | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kikecha cha Ayacucho | Kikechua | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kiaymara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | pi /pi/ | unu /unu/ | atl /atɬ/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | atl /atɬ/ | uma /uma/ |
| Moto | nag /nak/ | nina /nina/ | tlitl /tɬitɬ/ | nina /nina/ | nina /nina/ | tlitl /tɬitɬ/ | nina /nina/ |
| Jua | pørr /pəʈʂ/ | inti /inti/ | tonati /tonati/ | inti /inti/ | inti /inti/ | tonati /tonati/ | inti /inti/ |
| Mwezi | pøl /pəl/ | killa /kiʎa/ | metztli /metstɬi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | metztli /metstɬi/ | phaxsi /pʰaχsi/ |
| Nyota | — /—/ | quyllur /ˈqojʎur/ | sitlali /siˈtɬali/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | warawara /waɾawaɾa/ |
| Usiku | yem /jem/ | tuta /tuta/ | yohuali /jowali/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | youali /jowali/ | aruma /aruma/ |
| Mvua | sre /ʂe/ | para /ˈpara/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | para /ˈpaɾa/ | para /ˈpaɾa/ | kiyawit /kiˈjawit/ | jallu /ˈxaʎu/ |
| Upepo | isig /isik/ | wayra /ˈwajɾa/ | ajacatl /ahakatɬ/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | ajakatl /ahakatɬ/ | thaya /ˈtʰaja/ |
| Udongo | pirø /piɾə/ | allpa /alʲpa/ | tlali /tɬali/ | allpa /aʎpa/ | allpa /aʎpa/ | tlali /tɬali/ | uraqi /uɾaqi/ |
| Jiwe | srug /ʂuk/ | rumi /ˈɾumi/ | tetl /teːtɬ/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | tetl /tetɬ/ | qala /ˈqala/ |
| Mlima | tun /tun/ | urqu /urqu/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | urqu /uɾqu/ | urqu /ˈuɾqu/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | qullu /quʎu/ |
| Mama | usri /uʂi/ | mama /mama/ | nana /nana/ | mama /mama/ | mama /mama/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| Baba | møskai /məskai/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| Binti | nimbasr /nimpaʂ/ | ususi /uˈsusi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | ususi /uˈsusi/ | ususi /uˈsusi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | phucha /pʰutʃa/ |
| Mimi | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | na /na/ | naya /naja/ |
| Wewe | ñui /ɲui/ | qan /qan/ | ta /ta/ | qam /qam/ | qam /qam/ | ta /ta/ | juma /xuma/ |
| Sisi | nam /nam/ | ñuqanchis / ñuqayku /ɲoˈqantʃis / ɲoˈqajku/ | tojuanti /toˈhwanti/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | tojuanti /tohˈwanti/ | jiwasa / nanaka /xiwasa / nanaka/ |
| Jina | wetø /wetə/ | suti /ˈsuti/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | suti /suti/ |
| Mtu | misag /misak/ | runa /runa/ | masehuali /maseˈwali/ | runa /ɾuna/ | runa /ˈɾuna/ | masehuali /maseˈwali/ | jaqi /xaqi/ |
| Kichwa | tur /tuɾ/ | uma /uma/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | uma /uma/ | uma /ˈuma/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | pʼiqi /pʼiqi/ |
| Jicho | kab /kap/ | ñawi /ɲawi/ | ixteyol /iʃtejol/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ixtioli /iʃtioli/ | nayra /najɾa/ |
| Sikio | kalu /kalu/ | rinri /rinri/ | nacastli /nakastɬi/ | rinri /ɾinɾi/ | rinri /ɾinɾi/ | nacastli /nakastɬi/ | jinchu /xintʃu/ |
| Pua | kimtsig /kimtsik/ | sinqa /ˈsɛnqa/ | yacatl /jakatɬ/ | sinqa /ˈsinqa/ | sinqa /ˈsinqa/ | yakatsoli /jakatsoli/ | nasa /ˈnasa/ |
| Mdomo | trig /ʈʂik/ | simi /simi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | simi /simi/ | simi /ˈsimi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | laka /ˈlaka/ |
| Jino | trugul /ʈʂukul/ | kiru /kiɾu/ | tlancochtli /tɬankotʃtɬi/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | lakʼa /lakʼa/ |
| Ulimi | nilø /nilə/ | qallu /qaʎu/ | nenepil /nenepil/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | nenepili /nenepili/ | laxra /laχra/ |
| Mkono | mar /maɾ/ | maki /maki/ | maitl /maitɬ/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maitl /maitɬ/ | ampara /ampaɾa/ |
| Mguu | srøb /ʂəp/ | chaki /tʃaki/ | icxitl /ikʃitɬ/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | icxitl /ikʃitɬ/ | kayu /kaju/ |
| Moyo | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ | yolotl /jolotɬ/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | yolotl /jolotɬ/ | chuyma /tʃujma/ |
| Mfupa | tsutsig /tsutsik/ | tullu /tuʎu/ | omitl /omitɬ/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | omitl /omitɬ/ | chʼakha /tʃʼakʰa/ |
| Damu | ani /ani/ | yawar /jawar/ | estli /estɬi/ | yawar /jawaɾ/ | yawar /jawaɾ/ | estli /estɬi/ | wila /wila/ |
| Kinyesi | pøy /pəj/ | aka /aka/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | aka /aka/ | aka /aka/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | jama /xama/ |
| Upendo | kausrab /kawʂap/ | munay /munaj/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | munasiña /munasiɲa/ |
| Mti | tusr /tuʂ/ | sachʼa /satʃʼa/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | sacha /satʃa/ | sacha /satʃa/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | quqa /quqa/ |
| Mbwa | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ | chichi /tʃitʃi/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | chichi /tʃitʃi/ | anu /anu/ |
| Paka | mishi /miʃi/ | misi /misi/ | mizton /miston/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misto /misto/ | phisi /pʰisi/ |
| Samaki | pipøløm /pipələm/ | challwa /tʃaʎwa/ | michi /mitʃi/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | michi /mitʃi/ | challwa /tʃaʎwa/ |
| Ndege | illi /iʎi/ | pisqu /pisqu/ | tototl /tototɬ/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | tototl /tototɬ/ | jamachʼi /xamatʃʼi/ |
| Dubu | wig /wik/ | ukuku /ukuku/ | oso /oso/ | ukumari /ukumaɾi/ | ukumari /ukumaɾi/ | oso /oso/ | jukumari /xukumaɾi/ |
| Farasi | kaulli /kawʎi/ | kawallu /kawaʎu/ | cahuayo /kaˈwajo/ | kaballu /kabaʎu/ | kawallu /kaˈwaʎu/ | kauayoj /kaˈwajoh/ | kawallu /kawaʎu/ |
| Nyumba | ya /ja/ | wasi /wasi/ | cali /kali/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | kali /kali/ | uta /uta/ |
| Maziwa | pitsø /pitsə/ | lichi /litʃi/ | lechi /letʃi/ | lichi /litʃi/ | lichi /ˈlitʃi/ | lechi /letʃi/ | millkʼi /miʎkʼi/ |
| Asali | miel /mjel/ | miskʼi /miskʼi/ | nectli /nektɬi/ | miski /miski/ | miskʼi /miskʼi/ | necti /nekti/ | miskʼi /miskʼi/ |
| Chumvi | tre /ʈʂe/ | kachi /ˈkatʃi/ | istatl /istatɬ/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | istatl /istatɬ/ | jayu /ˈxaju/ |
| Mvinyo | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | xocomeca at /ʃokomeka at/ | vino /vino/ |
| Chuma | tsandzøn /tsantsən/ | fierro /ˈfjero/ | tepostli /tepostɬi/ | fierro /ˈfjeɾo/ | qʼillay /ˈqʼiʎaj/ | tepostli /tepostɬi/ | qillaya /qiʎaja/ |
| Hariri | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /seda/ |
| Kitabu | libro /ˈlibɾo/ | liwru /liwru/ | libro /ˈlibro/ | libru /libɾu/ | liwru /ˈliwɾu/ | amochtli /aˈmotʃtɬi/ | panka /panka/ |
| Kula | mø /mə/ | mikhuy /mikʰuj/ | tlacua /tɬakʷa/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | tlacua /tɬakʷa/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ |
| Kunywa | muchib /mutʃip/ | upyay /upjaj/ | atli /atɬi/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | atli /atɬi/ | umaña /umaɲa/ |
| Kulala | kib /kip/ | puñuy /puˈɲuj/ | cochi /ˈkotʃi/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | cochi /ˈkotʃi/ | ikiña /iˈkiɲa/ |
| Moja | kan /kan/ | huk /huk/ | se /se/ | huk /huk/ | huk /huk/ | ce /se/ | maya /maja/ |
| Mbili | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ | ome /ˈome/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | ome /ˈome/ | paya /paja/ |
| Tatu | pøntø /pəntə/ | kinsa /kinsa/ | eyi /ejiː/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | eyi /ejiː/ | kimsa /kimsa/ |
| Nne | pib /pip/ | tawa /tawa/ | nahui /nawi/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | nahui /naːwi/ | pusi /pusi/ |
| Tano | tratrø /ʈʂaʈʂə/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | macuili /maˈkʷili/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | makuili /maˈkʷili/ | phisqa /ˈpʰisqa/ |
| Mia | cien /sjen/ | pachak /ˈpatʃak/ | cien /sjen/ | pachak /patʃak/ | pachak /ˈpatʃak/ | cien /sjen/ | pataka /pataka/ |
| Habari | maʼrig /maʔɾik/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | niltze /niltse/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | niltze /niltse/ | kamisaki /kamisaki/ |
| Asante | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ | tlascamati /tɬaskamati/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | tlaskamati /tɬaskamati/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ |
| Nzuri | tabig /tapik/ | allin /aʎin/ | cuali /kʷali/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kuali /kʷali/ | suma /suma/ |
| Mpya | srø /ʂə/ | musuq /musuq/ | yancuic /ˈjankʷik/ | musuq /musuq/ | musuq /ˈmusuq/ | yancuic /ˈjankʷik/ | machaqa /matʃaqa/ |
| Nyekundu | pikø /pikə/ | puka /puka/ | chichiltic /tʃitʃiltik/ | puka /puka/ | puka /puka/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | wila /wila/ |
| Nyeupe | pulø /pulə/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | chipahuac /tʃipawak/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | istak /istak/ | janqʼu /ˈxaɴqʼu/ |
| Nyeusi | yalø /jalə/ | yana /jana/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yana /jana/ | yana /jana/ | yayahuic /jaˈjawik/ | chʼiyara /tʃʼijara/ |
| Kijani | chilga /tʃilka/ | qʼumir /qʼumir/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | qumir /qumiɾ/ | qʼomer /qʼomeɾ/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | chʼuxña /tʃʼuxɲa/ |
| Buluu | pilli /piʎi/ | anqas /aŋqas/ | azultic /aˈsultik/ | anqas /aŋqas/ | anqas /aŋqas/ | azultic /aˈsultik/ | larama /laɾama/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap