Chirin nu Ivatan
Kiivatan
Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Batanic)
Kiivatan ni lugha ya Visiwa vya Batanes, jimbo la kaskazini kabisa la Ufilipino, inayozungumzwa na watu wapatao 33,000 huko Batan, Sabtang na visiwa vidogo vinavyozunguka. Ni ya tawi la Kibatanic (Kibashiic), ambalo mwanachama wake wa karibu zaidi si lugha ya Ufilipino hata kidogo: Kiyami (Kitao) cha Kisiwa cha Okidi, Taiwan. Tawi hili linavuka Mlango wa Bashi, hivyo mpaka wa familia ya lugha hapa unakata mpaka wa kitaifa. Kiivatan kina lahaja mbili — Kiivasayen kuzunguka Basco na Kiisamurongen katika miji ya kusini, ambako timoy 'mvua' ya Basco huwa chimoy. Kinahifadhi irabu ya kati /ɨ/, inayoandikwa ⟨e⟩ kama kaskazini mwa Ufilipino kwa ujumla, na ni miongoni mwa lugha chache za Ufilipino zisizo na ubadilishanaji wa [ɾ]-[d]. Maandishi hayajatulia: makala ya Wikipedia kuhusu lugha hii inasema wazi kwamba hakuna njia thabiti ya kuiandika. Safu hii inatumia othografia ya kiutendaji ya wanaisimu, kutoka Tsuchida, Yamada & Moriguchi (1987), kwa sababu inahusisha Kiivatan na Kiitbayaten katika mfumo mmoja na kila kisanduku kinaweza kuhakikiwa dhidi ya Reid (1971).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiivatan
tsa
kutay
Vyanzo
- Tsuchida, S., Yamada, Y. & Moriguchi, T. (1987) Lists of Selected Words of Batanic Languages. Dept. of Linguistics, Univ. of Tokyo
- Reid, L. A. (1971) Philippine Minor Languages: Word Lists and Phonologies. Oceanic Linguistics Special Publication 8, Univ. of Hawaii Press
- Austronesian Basic Vocabulary Database
- Glottolog: Itbayat
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Batanic)
| Maana | Kiivatan | Kiitbayaten | Kitao | Kimaranao | Kimalei cha Kale | Kibicolano cha Iriga | Kitagalog cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | danom /danom/ | ranom /ranom/ | ranom /ranom/ | ig /iɡ/ | air /air/ | tubig /tubiɡ/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ |
| Moto | apoy /apoj/ | hapoy /hapoj/ | apuy /apuj/ | apoy /apoj/ | api /api/ | kalayo /kalajɔ/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ |
| Jua | araw /araw/ | araw /araw/ | araw /araw/ | alongan /aloŋan/ | matari /matari/ | aldəw /aldəw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ |
| Mwezi | vohan /vohan/ | voxan /voɣan/ | vehan /vehan/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ | bulən /bulən/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ |
| Nyota | vitohen /vitohɨn/ | vitoen /vitoɨn/ | vituen /vituən/ | bito-on /bitoʔon/ | bintang /bintaŋ/ | bitóon /bituʔon/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ |
| Usiku | maʼhep /maʔhɨp/ | aʼxep /aʔɣɨp/ | mahep /mahəp/ | gagawiʼi /ɡaɡawiʔi/ | malam /malam/ | gabʼi /ɡabʔi/ | ᜄᜊᜒ /ɡaˈbi/ |
| Mvua | timoy /timoj/ | timoy /timoj/ | cimoy /tsimoi/ | oran /ʔoran/ | — | uran /uran/ | ᜂᜎᜈ᜔ /ulan/ |
| Upepo | salawsaw /salawsaw/ | sarawsaw /sarawsaw/ | pagpag /paɡpaɡ/ | angin /aŋin/ | — | angín /aˈŋin/ | ᜑᜅᜒᜈ᜔ /haˈŋin/ |
| Udongo | tana /tana/ | tana /tana/ | tana /tana/ | lopaʼ /lopaʔ/ | — | ragaʼ /raɡaʔ/ | ᜎᜓᜉ /lupaʔ/ |
| Jiwe | bato /bato/ | vato /vato/ | vato /vato/ | wato /wato/ | batu /batu/ | gapo /ɡaˈpoʔ/ | ᜊᜆᜓ /baˈto/ |
| Mlima | tokon /tokon/ | — | tokon /tokon/ | palaw /paˈlaw/ | — | bukid /bukid/ | ᜊᜓᜈ᜔ᜇᜓᜃ᜔ /bunˈdok/ |
| Bahari | taaw /taaw/ | hawa /hawa/ | wawa /wawa/ | ragat /raɡat/ | — | dágat /ˈdaɡat/ | ᜇᜄᜆ᜔ /daɡat/ |
| Mama | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ibu /ibu/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ |
| Baba | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | bapa /bapa/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ |
| Binti | anak a mavakes /anak a mavakɨs/ | — | anak a mavakes /anak a mavakes/ | wataʼ a bebay /wataʔ a bəbaj/ | — | — | — |
| Mimi | yaken /jakɨn/ | yaken /jakɨn/ | yaken /jakən/ | ako /ako/ | aku /aku/ | akó /ʔako/ | ᜀᜃᜓ /ako/ |
| Wewe | ʼimo /ʔimo/ | ʼimo /ʔimo/ | imo /ʔimo/ | seka /sɵka/ | kamu /kamu/ | ikā /ʔika/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ |
| Sisi | yaten / yamen /jatɨn / jamɨn/ | yaten / yamen /jatɨn / jamɨn/ | yaten / yamen /jatən / jamən/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | kitā / kamī /kita / kami/ | ᜆᜌᜓ / ᜃᜋᜒ /ˈtajo / kaˈmi/ |
| Jina | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ |
| Mtu | tao /tao/ | tawo /tawo/ | tao /tao/ | taw /taw/ | — | tawó /taˈwo/ | ᜆᜂ /taʔo/ |
| Kichwa | oho /oho/ | oxo /oɣo/ | oo /oo/ | olo /olo/ | — | payo /paˈjo/ | ᜂᜎᜓ /ulo/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ |
| Sikio | tadinya /tadiɲa/ | talinya /taliɲa/ | talinga /taˈliŋa/ | tangila /taŋila/ | — | talinga /taˈliŋa/ | ᜆᜁᜅ /taˈʔiŋa/ |
| Pua | mohed /mohɨd/ | mohdan /mohdan/ | momodan /momodan/ | ngirong /ŋiroŋ/ | — | oróng /oˈɾoŋ/ | ᜁᜎᜓᜅ᜔ /iˈloŋ/ |
| Mdomo | vivi /vivi/ | vivih /vivih/ | ngongoy /ŋoŋoj/ | ngariʼ /ŋariʔ/ | — | ngangá /ŋaˈŋa/ | ᜊᜒᜊᜒᜄ᜔ /biˈbiɡ/ |
| Jino | nyipen /ɲipɨn/ | nyipen /ɲipɨn/ | nepen /nəpən/ | ngipen /ŋipən/ | gigi /ɡiɡi/ | ngipən /ŋipən/ | ᜅᜒᜉᜒᜈ᜔ /ŋiˈpin/ |
| Ulimi | rida /rida/ | rila /rila/ | lila /lilaʔ/ | dilaʼ /dilaʔ/ | lidah /lidah/ | riraʼ /riraʔ/ | ᜇᜒᜎ /diˈlaʔ/ |
| Mkono | tanoro /tanoro/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | kamət /kamət/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ |
| Mguu | kokod /kokod/ | ayi /aji/ | ai /ai/ | aʼi /aʔi/ | — | — | ᜉᜀ /paˈʔa/ |
| Moyo | tawol /tawol/ | tawor /tawor/ | paso /paso/ | pusoʼ /pusoʔ/ | hati /hati/ | puso /puso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ |
| Mfupa | tohang /tohaŋ/ | toʼxang /toʔɣaŋ/ | toang /toaŋ/ | tolan /toˈlan/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tuʔˈlaŋ/ | ᜊᜓᜆᜓ /buˈtoʔ/ |
| Damu | raya /raja/ | raya /raja/ | rala /ralaʔ/ | rogoʼ /roɡoʔ/ | darah /darah/ | rugoʼ /ruɡoʔ/ | ᜇᜓᜄᜓ /duˈɡoʔ/ |
| Upendo | addaw /addaw/ | — /—/ | makakdeng /makakdəŋ/ | kalimo /kalimo/ | sayang /sajaŋ/ | pagkaibəg /paɡkaʔibəɡ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ |
| Mti | kayo /kajo/ | kayoh /kajoh/ | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | kayu /kaju/ | kahoy /kahɔj/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ |
| Mbwa | cito /tʃito/ | tito /tito/ | ino /ino/ | aso /aso/ | anjing /andʒiŋ/ | ayam /ajam/ | ᜀᜐᜓ /aso/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | koving /koviŋ/ | pusa /pusa/ | — /—/ | kuting /kutiŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ |
| Samaki | among /amoŋ/ | among /amoŋ/ | among /amoŋ/ | seda /səˈdaʔ/ | ikan /ikan/ | isira /ʔiˈsiɾaʔ/ | ᜁᜐ᜔ᜇ /ʔisˈdaʔ/ |
| Ndege | manomanok /manomanok/ | kangkang /kaŋkaŋ/ | laciw /latsiw/ | papanok /papanok/ | burung /buruŋ/ | bayóng /baˈjoŋ/ | ᜁᜊᜓᜈ᜔ /iˈbon/ |
| Yai | ottioy /ottioj/ | ittiiyoy /ittiijoj/ | icioy /itsioj/ | orak /orak/ | — | itlog /ʔitloɡ/ | ᜁᜆ᜔ᜎᜓᜄ᜔ /itˈloɡ/ |
| Farasi | kabayo /kabajo/ | — | — | kodaʼ /kodaʔ/ | — | — | — |
| Nyumba | vahay /vahaj/ | vaxay /vaɣaj/ | vahay /vahaj/ | walay /walaj/ | rumah /rumah/ | baləy /baləj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ |
| Maziwa | gatas /ɡatas/ | — | mizoko /mizoko/ | gatas /ɡatas/ | susu /susu/ | gatas /ˈɡatas/ | ᜄᜆᜐ᜔ /ˈɡatas/ |
| Asali | polot /polot/ | — | — | teneb /tənəb/ | — | — | ᜉᜓᜎᜓᜆ᜔ /puˈlot/ |
| Chumvi | asin /asin/ | asin /asin/ | asin /asin/ | asin /asin/ | garam /ɡaram/ | asin /aˈsin/ | ᜀᜐᜒᜈ᜔ /aˈsin/ |
| Mvinyo | vino /vino/ | parek /parɨk/ | potaw cyo /potaw tsjo/ | — | — | — | ᜀᜎᜃ᜔ /ˈʔalak/ |
| Chuma | vahayang /vahajaŋ/ | — | vahalang /vahalaŋ/ | potaw /potaw/ | — | — | ᜊᜃᜎ᜔ /ˈbakal/ |
| Hariri | sida /sida/ | — | — | sotraʼ /ˈsotraʔ/ | — | — | ᜐᜓᜆ᜔ᜎ /sutˈlaʔ/ |
| Kitabu | libro /libro/ | — | vakong /vakoŋ/ | ribro /ribro/ | — | libro /libˈɾo/ | — |
| Kula | koman /koman/ | koman /koman/ | kuman /kuman/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ | kaən /kaʔən/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ |
| Kunywa | ominom /ominom/ | ominom /ominom/ | minum /minum/ | minom /minom/ | minum /minum/ | inum /inum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ |
| Kulala | makayceh /makajtʃɨh/ | makahicex /makahitʃɨɣ/ | mitkeh /mitkəh/ | matorog /matoˈroɡ/ | tidur /tidur/ | turog /tuɾoɡ/ | ᜆᜓᜎᜓᜄ᜔ /ˈtuloɡ/ |
| Moja | asa /asa/ | aʼsa /aʔsa/ | asa /asa/ | isa /isa/ | sa /sa/ | əsad /əsad/ | ᜁᜐ /isa/ |
| Mbili | dadwa /dadwa/ | doha /doha/ | doa /doa/ | dowa /dowa/ | dua /dua/ | darwā /darwaː/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ |
| Tatu | tatdo /tatdo/ | atlo /atlo/ | tilo /tilo/ | telu /təlu/ | tlu /tlu/ | tolō /toloː/ | ᜆᜆ᜔ᜎᜓ /tatˈloʔ/ |
| Nne | aʼpat /aʔpat/ | aʼpat /aʔpat/ | apat /apat/ | pat /pat/ | mpat /əmpat/ | əpat /əpat/ | ᜀᜉᜆ᜔ /aˈpat/ |
| Tano | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ᜎᜒᜋ /liˈma/ |
| Mia | omyatos /omjatos/ | omyatos /omjatos/ | ranaw /ranaw/ | magatos /maɡatos/ | ratus /ratus/ | sanggatos /saŋɡaˈtos/ | ᜇᜀᜈ᜔ /daˈʔan/ |
| Habari | Kapian capa nu dios /kapian tʃapa nu dios/ | — /—/ | akokay /akokaj/ | kapian /kapijan/ | — /—/ | kumusta /kumusta/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ |
| Asante | Dios mamajes /dios mamahes/ | — /—/ | ayoy /ajoj/ | salamat /salamat/ | — /—/ | dyos mabalos /djos mabalos/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ |
| Nzuri | mapia /mapia/ | mapia /mapia/ | mapia /mapia/ | mapia /mapija/ | baik /baik/ | marhəy /maɾhəj/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ |
| Mpya | vayo /vajo/ | vaʼyo /vaʔjo/ | vayo /vajo/ | bego /bəɡo/ | — | bago /baˈɡo/ | ᜊᜄᜓ /baɡo/ |
| Nyekundu | mavaya /mavaja/ | mavayah /mavajah/ | mivalah /mivalah/ | marigaʼ /maˈriɡaʔ/ | merah /merah/ | pula /puˈla/ | ᜉᜓᜎ /puˈlaʔ/ |
| Nyeupe | maydak /majdak/ | mahilak /mahilak/ | malavang /malavaŋ/ | mapoti /maˈpotiʔ/ | putih /putih/ | maputi /maˈputiʔ/ | ᜉᜓᜆᜒ /puˈtiʔ/ |
| Nyeusi | mavaheng /mavahɨŋ/ | mavaeng /mavaɨŋ/ | mavaheng /mavahəŋ/ | maitem /maˈʔitəm/ | hitam /hitam/ | itom /iˈtom/ | ᜁᜆᜒᜋ᜔ /iˈtim/ |
| Kijani | maarem /maarɨm/ | maharem /maharɨm/ | mogaraw /moɡaraw/ | gadong /ˈɡadoŋ/ | — | — | — |
| Buluu | asol /asol/ | asol /asol/ | mogaraw /moɡaraw/ | biro /ˈbiro/ | — | — | — |
| Chai | tsa | — | — | sa /sa/ | — | — | — |
| Kahawa | kapi /kapi/ | — | — | kahawa /kahawa/ | — | — | — |
| Sukari | asukar /asukar/ | — | satto | golaʼ /ɡolaʔ/ | — | — | — |
| Chungwa | kutay | — | vazcinok /vaztsinok/ | — | — | — | — |
| 99 | sasiam aya poho kano sasiam /sasiam aja poho kano sasiam/ | — | — | — | — | — | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap