कुल्लूई
Kikullui
Kihindi-Ulaya
Kullui (Kullavi, "lugha ya Kullu") ni lugha ya Kihindi-Kiarya ya Kipahari cha Magharibi ya Bonde la Kullu katika Himachal Pradesh, India. Bonde la Kullu ni maarufu kwa tamasha lake la Dussehra (mojawapo ya makubwa zaidi nchini India), jumba la Naggar la Maraja wa Kullu, na chemchemi za maji moto za Manikaran zinazoheshimiwa na mahujaji wa Kisikh na Kihindu. Kullui ni sehemu ya mnyororo wa lahaja za Kipahari cha Magharibi unaoanzia Kashmir hadi Garhwal, ambapo uelewano wa pande zote hupungua kadiri umbali unavyoongezeka. Kiisimu, Kullui inashiriki sifa za Kipahari cha Magharibi (mfumo wa vokali, mpangilio wa SOV, viambishi-tamati vya jinsi-baada), lakini imeathiriwa sana na Kihindi kupitia elimu na vyombo vya habari; wazungumzaji vijana wanazidi kutawaliwa na Kihindi. Sensa ya India ya 2011 ilirekodi wazungumzaji 196,295 wa Kullui, lakini uhuishaji wa kitamaduni kupitia Jumuiya ya Kitamaduni ya Kullu unalenga kudumisha matumizi ya kifasihi.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikullui
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kihindi-Ulaya
| Maana | Kikullui | Kikangri | Kiharyanvi | Kilambadi | Kidogri | Kisaraiki | Kikumaoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पाणी /paːɳiː/ | पाणी /paːɳiː/ | पाणी /paːɳiː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | پاݨی /paːɳiː/ | पाणि /paːɳi/ |
| Moto | औग /ɔɡ/ | अग्ग /aɡː/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | अग्ग /aɡː/ | اَگ /əɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सुरज /suɾədʒ/ | सूरज /suːraj/ | سُورج /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चांद /tʃãːd/ | चन्न /tʃanː/ | चांद /tʃãːd/ | चांद /tʃãːd/ | चन्न /tʃanː/ | چن /tʃən/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Nyota | तारा /taːra/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | तारो /taːro/ | तारा /taːraː/ | تارا /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Usiku | रात /raːt/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ | रात /raːt/ | رات /raːt/ | रात /raːt/ |
| Mvua | गाश /ɡaːʃ/ | बरखा /bərkʰaː/ | मींह /mĩː/ | — | मींह /mĩːh/ | مینہ /mĩː/ | बरखा /bərkʰaː/ |
| Theluji | हिंऊँ /hĩũ/ | — | बरफ /bəɾəf/ | — | बरफ /bəɾəf/ | برف /bəɾəf/ | ह्यूं /hjũː/ |
| Upepo | ब्यान /bjaːn/ | हौआ /ɦɔːaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | — | ब्हाऽ /bʱaː/ | ہوا /ɦəʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ |
| Udongo | धरती /dʱərtiː/ | चिक्क /tʃikː/ | माट्टी /maːʈːiː/ | माटी /maːʈiː/ | मिट्टी /mɪʈːiː/ | مٹی /mɪʈːiː/ | माटो /maːʈo/ |
| Jiwe | पत्थर /ˈpətːʰər/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | — | पत्थर /ˈpətːʰər/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ | ढूंगो /ɖʱuːŋɡo/ |
| Mlima | ढौग /ɖʱɔːɡ/ | प्हाड़ /pʰaːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | — | प्हाड़ /pʰaːɽ/ | پہاڑ /pəɦaːɽ/ | डाँण /ɖãːɳ/ |
| Bahari | समुन्द्र /səmundər/ | समुंदर /səmundər/ | समुंदर /səmundəɾ/ | समंदर /səmandər/ | समुंदर /səmundər/ | سمندر /səməndər/ | समुन्द्र /səmundr/ |
| Mama | आमा /aːma/ | बेबे /bebe/ | माई /maːiː/ | मा /maː/ | मां /mãː/ | ماں /mãː/ | ईजा /iːdʒaː/ |
| Baba | बाबा /baːba/ | बापू /baːpuː/ | बापू /baːpuː/ | बाप /baːp/ | बापू /baːpuː/ | ابا /əbbaː/ | बाबू /baːbuː/ |
| Binti | शोहड़ी /ˈʃoɦɽiː/ | धी /dʱiː/ | छोरी /tʃʰoɾiː/ | बेटी /ˈbeːʈiː/ | धीऽ /dʱiː/ | دھی /dʱiː/ | धी /dʱiː/ |
| Mimi | हौं /hãũ/ | हाऊं /ɦãũ/ | मैं /mɛ̃ː/ | हूं /hũː/ | औं /ɔ̃ː/ | مَیں /mɛ̃ː/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| Wewe | तू /tu/ | तू /tu/ | तू /tuː/ | तू /tu/ | तूं /tũː/ | تُوں /tũː/ | तू /tu/ |
| Sisi | अस्से /əsːeː/ | असां /əsãː/ | हम /ɦəm/ | हम /həm/ | अस /əs/ | اساں /əsãː/ | हम /ham/ |
| Jina | नां /nãː/ | नां /nãː/ | नाम /naːm/ | नाव /naːʋ/ | नां /nãː/ | ناں /nãː/ | नाम /naːm/ |
| Mtu | मांहणु /mãːɦɳuː/ | माणु /maːɳuː/ | माणस /maːɳəs/ | इंसान /insaːn/ | मनुक्ख /mənukːʰ/ | بندہ /bəndaː/ | आदिमी /aːdimiː/ |
| Kichwa | मुँडी /mũɖiː/ | सिर /sɪr/ | सिर /sɪɾ/ | माथो /maːtʰo/ | सिर /sir/ | سر /sɪɾ/ | सिर /sir/ |
| Jicho | आँख /ãːkʰ/ | अक्ख /akːʰ/ | आख /aːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | अक्ख /akːʰ/ | اکھ /əkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Sikio | कोन /kon/ | कन्न /kanː/ | कान /kaːn/ | कान /kaːn/ | कन्न /kanː/ | کن /kənː/ | कान /kaːn/ |
| Pua | नाक /naːk/ | नक्क /nakː/ | नाक /naːk/ | नाक /naːk/ | नक्क /nakː/ | نک /nək/ | नाक /naːk/ |
| Mdomo | मुँह /mũh/ | मुँह /mũh/ | मुँह /mũːɦ/ | मूंडो /mũːɖo/ | मूंह /mũːh/ | منہ /mũː/ | मुँख /mũkʰ/ |
| Jino | दंद /dand/ | दंद /dand/ | दांत /dãːt/ | दांत /dãːt/ | दंद /dand/ | دند /dand/ | दांत /dãːt/ |
| Ulimi | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | जबान /dʒəbaːn/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | جیب /dʒiːb/ | जीब /dʒiːb/ |
| Mkono | हौथ /hɔtʰ/ | हत्थ /hatːʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हत्थ /hatːʰ/ | ہتھ /hətʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Mguu | पैर /peːɾ/ | पैर /pɛːr/ | पैर /pɛːr/ | पग /pəɡ/ | पैर /pɛːr/ | پیر /peːɾ/ | खुट /kʰuʈ/ |
| Moyo | मन /mən/ | दिल /dil/ | दिल /dɪl/ | मन /mən/ | दिल /dil/ | دل /dɪl/ | मन /mən/ |
| Mfupa | हड्का /həɖkaː/ | हड्डी /həɖːiː/ | हाड्डी /haːɖːiː/ | हड्का /həɖkaː/ | हड्डी /həɖːiː/ | ہڈی /həɖiː/ | हाड़ /haːɽ/ |
| Damu | लोहू /loɦuː/ | खून /xuːn/ | खून /xuːn/ | लोई /loi/ | खून /xuːn/ | رت /rət/ | लुए /lue/ |
| Upendo | प्यार /pjaːɾ/ | प्यार /pjaːr/ | मोहब्बत /mohabːət/ | प्रेम /pɾem/ | प्यार /pjaːr/ | پیار /pjaːr/ | प्यार /pjaːr/ |
| Mti | रूख /ɾuːkʰ/ | रुक्ख /rukːʰ/ | दरखत /dəɾkʰət/ | पेड़ /peːɽ/ | रुक्ख /rukːʰ/ | ٻوٹا /ɓoːʈaː/ | रूख /ɾuːkʰ/ |
| Mbwa | कुकर /kukəɾ/ | कुत्ता /kuttaː/ | कुत्ता /kutːaː/ | कुत्ता /kutːaː/ | कुत्ता /kuttaː/ | کتا /kʊtːaː/ | कुकुर /kukur/ |
| Paka | बिल्ली /bilːiː/ | बिल्ली /bilːiː/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिल्ली /bilːiː/ | बिल्ली /bilːiː/ | ٻلی /ɓɪlːiː/ | बिराव /biraːʋ/ |
| Samaki | मछली /mətʃʰliː/ | मच्छी /mətʃːʰiː/ | मच्छी /mətʃʰiː/ | माछली /maːtʃʰliː/ | मच्छी /mətʃːʰiː/ | مچھی /mətʃʰiː/ | माठो /maːʈʰo/ |
| Ndege | च़िड़ू /tʃiɽuː/ | पंछी /pəntʃʰiː/ | चिड़िया /tʃiɽija/ | — | पंछी /pəɳtʃʰiː/ | پکھی /pəkʰiː/ | पंछी /pə̃tʃʰiː/ |
| Yai | अंडा /aɳɖaː/ | अंडा /əɳˈɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ | इंडा /ĩɖaː/ | आंडा /aːɳɖaː/ | آنڈا /aːɳɖaː/ | अंडा /əɳɖaː/ |
| Dubu | भाल़ू /bʱaːɭuː/ | भालू /bʱaːluː/ | भाल्लू /bʱaːlːuː/ | — | — | — | भालू /bʱaːluː/ |
| Farasi | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | घोड़ो /ɡʱoɽo/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | گھوڑا /ɡʱoːɽaː/ | घोड़ो /ɡʱoɽo/ |
| Nyumba | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | گھر /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱar/ |
| Maziwa | दूध /duːdʱ/ | दुद /dud/ | दूध /duːdʱ/ | दूध /duːdʱ/ | दुद्ध /dudːʱ/ | دُدھ /dʊdːʱ/ | दूध /duːdʱ/ |
| Asali | मखीर /məkʰiːr/ | मखीर /məkʰiːr/ | शहद /ʃəɦəd/ | — | शैहद /ʃɛːɦəd/ | ماکھی /maːkʰiː/ | मौ /mɔu/ |
| Chumvi | लूण /luːɳ/ | लूण /luːɳ/ | लूण /luːɳ/ | नूण /nuːɳ/ | लूण /luːɳ/ | لوݨ /luːɳ/ | लूण /luːɳ/ |
| Chuma | लोहा /loɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | लोवो /loʋo/ | लोहा /loːɦaː/ | لوہا /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ |
| Hariri | रेशम /reːʃəm/ | रेशम /reːʃəm/ | रेशम /reːʃəm/ | — | रेशम /reːʃəm/ | ریشم /reːʃəm/ | — |
| Kitabu | कताब /kətaːb/ | कताब /kətaːb/ | किताब /kitaːb/ | — | कताब /kətaːb/ | کتاب /kɪtaːb/ | किताब /kitaːb/ |
| Kula | खाणु /kʰaːɳu/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | کھاوݨ /kʰaːʋəɳ/ | खाण /kʰaːɳ/ |
| Kunywa | पीणु /piːɳu/ | पीणा /piːɳaː/ | पीणा /piːɳaː/ | पी /piː/ | पीना /piːnaː/ | پیوݨ /piːʋəɳ/ | पीण /piːɳ/ |
| Kulala | सोणु /soːɳu/ | सौणा /sɔːɳaː/ | सोणा /soːɳaː/ | सो /so/ | — | سمھݨ /sʊmːʱəɳ/ | — |
| Moja | एक /ek/ | इक /ik/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | इक /ik/ | ہک /hɪk/ | एक /eːk/ |
| Mbili | दो /do/ | दो /do/ | दो /do/ | दो /do/ | दो /do/ | ݙو /ɗuː/ | द्वी /dʋiː/ |
| Tatu | चिण /tʃiɳ/ | त्रै /tɾɛː/ | तीन /tiːn/ | तीन /tiːn/ | त्रै /tɾɛː/ | ترے /tɾɛː/ | तीन /tiːn/ |
| Nne | च़ार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | چار /tʃaːɾ/ | चार /tʃaːr/ |
| Tano | पंज /pandʒ/ | पंज /pandʒ/ | पाँच /pãːtʃ/ | पांच /pãːtʃ/ | पंज /pəndʒ/ | پنج /pəɲdʒ/ | पाँच /pãːtʃ/ |
| Mia | पंज बी /pandʒ biː/ | सौ /sɔ/ | सौ /sɔː/ | सौ /so/ | सौ /sɔː/ | سو /sɔː/ | सौ /sɔ/ |
| Habari | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | नमस्कार /nəməskaːr/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | नमस्कार /nəməskaːr/ | السلام علیکم /əssəlaːm əleːkum/ | ज्यू नमस्कार /dʒjuː nəməskaːr/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjaː/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | भलो /bʱəlo/ | चन्गा /tʃəŋɡaː/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | अच्छो /ətʃʰo/ | चन्गा /tʃəŋɡaː/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | भलो /bʱəlo/ |
| Mpya | नोंऊँआं /nõũã/ | नौआं /nɔãː/ | नया /nəjaː/ | नवो /nəʋo/ | नमां /nəmãː/ | نواں /nəʋãː/ | नय्या /nəjːaː/ |
| Nyekundu | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | लाल /laːl/ | لال /laːl/ | लाल /laːl/ |
| Nyeupe | शेता /ʃetaː/ | चिट्टा /tʃɪʈːaː/ | सफेद /səfeːd/ | धोलो /dʱolo/ | चिट्टा /tʃɪʈːaː/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | धौलो /dʱɔulo/ |
| Nyeusi | काल़ा /kaːɭaː/ | काल़ा /kaːɭaː/ | काळा /kaːɭaː/ | कालो /kaːlo/ | काला /kaːlaː/ | کالا /kaːlaː/ | कालो /kaːlo/ |
| Kijani | हौरा /hɔraː/ | — | हरा /ɦəraː/ | हरो /həro/ | हरा /ɦəraː/ | ساوا /saːʋaː/ | हरियो /ɦərijo/ |
| Buluu | निला /nilaː/ | — | नीला /niːlaː/ | नीलो /niːlo/ | — | نیلا /niːlaː/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap