Lomongo
Kimongo
Atlantiki-Kongo (Kibantu, Mongo)
Mongo (Lomongo, pia Nkundo inapojumuisha lahaja ya Nkundo) ni lugha ya Kibantu cha Kati ya msitu wa mvua wa ikweta katika Cuvette Centrale ya Bonde la Kongo. Inazungumzwa na watu wa Mongo, mojawapo ya makundi makubwa zaidi ya kikabila nchini DRC, kandokando ya Mto Kongo kutoka Mbandaka hadi ndani kabisa ya msitu wa mvua. Ina vokali 7 na upatanisho wa ngeli za nomino za Kibantu; kamusi ya Hulstaert (1957) bado ni rejeo kuu la kawaida.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kimongo
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Atlantiki-Kongo (Kibantu, Mongo)
| Maana | Kimongo | Kilingala | Kitetela | Kikongo | Kiluba-Kasai | Kisukuma | Kinyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nzá /nzá/ | máí /máí/ | ashi /aʃi/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ |
| Moto | mokɛ́ /mokɛ́/ | mɔ́tɔ /mɔ́tɔ/ | dja /dʒa/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Jua | lokɔlɔ /lokɔlɔ/ | mói /mói/ | onya /oɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | liimi /liːmi/ | lyuba /ljuβa/ |
| Mwezi | nzɔnzɔ /nzɔnzɔ/ | sánzá /sánzá/ | ngondo /ŋɡɔndɔ/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | ng'weji /ŋweːdʒi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| Nyota | monzoto /monzoto/ | monzoto /monzɔtɔ/ | ɔtɔtɔ /ɔtɔtɔ/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | sonda /sonda/ | nsonda /nsonda/ |
| Usiku | bocho /botʃo/ | butu /butu/ | otsho /otʃo/ | builu /builu/ | butuku /butuku/ | bujiku /budʒiku/ | buziku /buziku/ |
| Mvua | mbula /mbula/ | mbula /ˈᵐbula/ | mvula /mvula/ | mvula /ˈmvula/ | mvula /ˈmvula/ | mbula /mbula/ | mbula /mbula/ |
| Upepo | impempe /impempe/ | mopepe /mopepe/ | lopepe /lɔpɛpɛ/ | mupepe /mupepe/ | tshipepele /tʃipepele/ | nyaga /ɲaɡa/ | myaga /mjaɡa/ |
| Udongo | bamoci /bamotʃi/ | mabele /mabele/ | kete /kɛtɛ/ | ntoto /ntoto/ | buloba /buloba/ | bulongo /buloŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| Jiwe | ekenje /ekendʒe/ | libanga /liˈɓaŋɡa/ | dive /dive/ | tadi /ˈtadi/ | dibue /diˈbwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Mlima | ngongo /ŋɡoŋɡo/ | ngómbá /ŋɡómbá/ | ukungu /ukuŋɡu/ | mongo /moŋɡo/ | mukuna /mukuna/ | lugulu /luɡulu/ | lugulu /luɡulu/ |
| Bahari | lieke jʼokwa /lieke dʒokwa/ | mbu /ᵐbu/ | ashi a wuki /aʃi a wuki/ | mbu /mbu/ | mbuwu /mbuwu/ | nyanza /ɲanza/ | nyanza /ɲanza/ |
| Mama | nyangó /ɲaŋɡó/ | mamá /mamá/ | nyango /ɲaŋɡo/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mayu /maju/ | mayu /maju/ |
| Baba | ise /ise/ | tatá /tatá/ | shi /ʃi/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Binti | bona owʼomoto /bona owomoto/ | mwana mwasi /mwana mwasi/ | ona umuntu /ona umuntu/ | mwana ya nkento /mwana ja nkento/ | muana wa bakaji /muana wa bakaʒi/ | nshike /nʃike/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| Mimi | ngai /ŋɡai/ | ngai /ⁿɡai/ | dimi /dimi/ | mono /mono/ | meme /meme/ | nene /nene/ | nene /ˈnene/ |
| Wewe | yɔ /jɔ/ | yo /jo/ | wɛ /wɛ/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | bebe /bebe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| Sisi | iso /iso/ | biso /biso/ | sho /ʃo/ | beto /beto/ | tuetu /tuetu/ | yise /jise/ | iswe /iswe/ |
| Jina | nkombo /nkombo/ | nkombo /ⁿkombo/ | lokombo /lokombo/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | lina /lina/ | lina /ˈlina/ |
| Mtu | bonto /bonto/ | moto /moto/ | untu /untu/ | muntu /muntu/ | muntu /muntu/ | munhu /munhu/ | munhu /munhu/ |
| Kichwa | botsa /botsa/ | motó /motó/ | ote /ɔtɛ/ | ntu /ntu/ | mutu /mutu/ | ntwe /ntwe/ | mutwe /mutwe/ |
| Jicho | liso /liso/ | líso /líso/ | diso /diso/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | liso /liso/ | liso /liso/ |
| Sikio | litoi /litoi/ | litoyi /litoji/ | tui /tui/ | kutu /kutu/ | ditshu /ditʃu/ | gutu /ɡutu/ | itwi /itwi/ |
| Pua | jolo /dʒolo/ | zolo /zóló/ | ohembe /ɔhɛmbɛ/ | nzunu /nzunu/ | diulu /diulu/ | lyulu /ljulu/ | nindo /nindo/ |
| Mdomo | bomwa /bomwa/ | monɔkɔ /monɔkɔ/ | unyo /uɲo/ | nnwa /nnwa/ | mukana /mukana/ | nomo /nomo/ | mulomo /mulomo/ |
| Jino | lino /lino/ | lino /lino/ | dino /dino/ | dinu /dinu/ | dinu /dinu/ | lino /lino/ | lino /lino/ |
| Ulimi | lolemi /lolemi/ | lolemo /lolemo/ | lodemi /lodemi/ | ludimi /ludimi/ | ludimi /ludimi/ | lulimi /lulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| Mkono | lokáko /lokáko/ | lobɔ́kɔ /lobɔ́kɔ/ | lonya /loɲa/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | nkono /nkono/ | kukono /kukono/ |
| Mguu | lokolo /lokolo/ | lokolo /lokolo/ | dikaka /dikaka/ | kulu /kulu/ | dikasa /dikasa/ | lupambala /lupambala/ | kugulu /kuɡulu/ |
| Moyo | mongúma /moŋɡúma/ | motéma /motéma/ | utema /utema/ | ntima /ntima/ | mutshima /mutʃima/ | ng'holo /ŋholo/ | moyo /mojo/ |
| Mfupa | ese /ese/ | mokuwa /mokuwa/ | weka /weka/ | visi /visi/ | mufuba /mufuba/ | iguha /iɡuha/ | iguha /iɡuha/ |
| Damu | bokila /bokila/ | makila /makila/ | dikila /dikila/ | menga /meŋɡa/ | mashi /maʃi/ | mininga /miniŋɡa/ | magazi /maɡazi/ |
| Kinyesi | nkwa /nkwa/ | nyeí /ɲeí/ | tumi /tumi/ | tufi /tufi/ | tumvi /tumvi/ | maashi /maːʃi/ | maafi /maːfi/ |
| Upendo | boláŋo /boláŋo/ | bolíngo /bolíŋɡo/ | langɔ /laŋɡɔ/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Mti | boléi /boléi/ | nzété /nzété/ | otamba /otamba/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | nti /nti/ | muti /muti/ |
| Mbwa | mbwa /mbwa/ | mbwá /mbwá/ | fɔ /fɔ/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mva /mva/ | mbwa /mbwa/ |
| Paka | nyaú /ɲaú/ | nyáu /ɲáu/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | nyabu /ɲabu/ | paka /paka/ |
| Samaki | se /se/ | mbisi /mbisi/ | lose /lose/ | mbisi /mbisi/ | mushipa /muʃipa/ | ndilo /ndilo/ | somba /soːmba/ |
| Ndege | ifulu /ifulu/ | ndeke /ndɛkɛ/ | fudu /fudu/ | nuni /ˈnuni/ | nyunyu /ɲuɲu/ | noni /noni/ | noni /noni/ |
| Yai | bokele /bokele/ | likei /likei/ | ukeli /ukeli/ | diaki /diaki/ | diyi /diji/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ |
| Dubu | ours /urs/ | — | — | beli /beli/ | — | nduba /nduba/ | — |
| Farasi | mpunda /mpunda/ | farása /farása/ | falasa /falasa/ | mpunda /mpunda/ | kabalu /kabalu/ | falasa /falasa/ | falasi /falasi/ |
| Nyumba | ndako /ndako/ | ndáko /ndáko/ | loodu /loodu/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | numba /numba/ | numba /numba/ |
| Maziwa | baele /baele/ | míliki /míliki/ | awele /awele/ | midiki /midiki/ | mabele /mabele/ | mabeele /mabeːle/ | mabeele /maβeːle/ |
| Asali | mpako /mpako/ | mafuta ya nzoi /mafuta ja nzoi/ | usanga /usanɡa/ | bwiki /bwiki/ | buitshi /buitʃi/ | buuki /buːki/ | buuki /buːki/ |
| Chumvi | bokwá /bokwá/ | mongwa /moŋɡwa/ | leho /leho/ | mungwa /muŋɡwa/ | luepu /luepu/ | munhu /munhu/ | munu /munu/ |
| Mvinyo | vina /vina/ | vinyo /viɲo/ | wanu /wanu/ | vinu /vinu/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinya /mviɲa/ | mvinyo /mviɲo/ |
| Chuma | loolo /loolo/ | ebendé /eˈɓende/ | luwulu /luwulu/ | kibende /kiˈbende/ | tshiamu /tʃiamu/ | jisinza /dʒisinza/ | kisinza /kisinza/ |
| Kitabu | bonkanda /bonkanda/ | búku /búku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | mukanda /mukanda/ | shitabo /ʃitabo/ | kitabu /kitabu/ |
| Kula | kolya /koʎa/ | kolía /kolía/ | ndɛ /ndɛ/ | kudia /kudja/ | kudia /kudia/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ |
| Kunywa | komeʼla /komela/ | komɛ́la /komɛ́la/ | nɔ /nɔ/ | kunua /kunwa/ | kunua /kunua/ | kung'wa /kuŋwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Kulala | kolala /kolala/ | kolala /kolala/ | djɔ /dʒɔ/ | kuleka /kuˈleka/ | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ |
| Moja | etomelá /etomelá/ | mɔ̌kɔ́ /mɔ̌kɔ́/ | ɔtɔi /ɔtɔi/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | imo /imo/ | imo /imo/ |
| Mbili | bafe /bafe/ | mibale /mibale/ | hende /hende/ | zole /zole/ | ibidi /ibidi/ | ibili /ibili/ | ibili /iβili/ |
| Tatu | basato /basato/ | misato /misatu/ | hasatu /hasatu/ | tatu /tatu/ | isatu /isatu/ | idatu /idatʊ/ | idatu /idatu/ |
| Nne | banei /banei/ | mínei /mínei/ | anei /anei/ | iya /ija/ | inai /inai/ | ine /ine/ | inne /inːe/ |
| Tano | batano /batano/ | mítáno /mítáno/ | atanu /atanu/ | tanu /tanu/ | itanu /itanu/ | itano /itano/ | itaano /itaːno/ |
| Mia | nkama /nkama/ | nkama /nkama/ | lukama /lukama/ | nkama /nkama/ | lukama /lukama/ | igana /iɡana/ | igana /iɡana/ |
| Habari | losáko /losáko/ | mbóte /mbóte/ | nyongo /ɲoŋɡo/ | mbote /mbote/ | moyo /mojo/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | mwadita /mwadita/ |
| Asante | olɛli /olɛli/ | matɔ́ndɔ /matɔ́ndɔ/ | toleko /toleko/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nakulumba /nakulumba/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Nzuri | mpɔlɔ /mpɔlɔ/ | malámu /malámu/ | lɔlɔ /lɔlɔ/ | mbote /mbote/ | impe /impe/ | awiza /awiza/ | soga /soɡa/ |
| Nyekundu | kunza /kunza/ | motane /motane/ | tilili /tilili/ | mbwaki /mbwaki/ | kunze /kunze/ | ndulu /ndulu/ | laluku /laluku/ |
| Nyeupe | wɛlɔ /wɛlɔ/ | pɛmbɛ /pɛmbɛ/ | wɛma /wɛma/ | mpembe /mpembe/ | toke /toke/ | ape /ape/ | pe /pe/ |
| Chungwa | lilala /lilala/ | lilala /lilala/ | ɔranjɛ | dilala /dilala/ | — | — | — |
| 99 | ntuku ibwa la ibwa /ntuku ibwa la ibwa/ | tuku libwa na libwa /tuku libwa na libwa/ | akumi divwa la divwa /akumi divwa la divwa/ | makumi ivwa na ivwa /makumi ivwa na ivwa/ | makumi tshitema ne tshitema /makumi tʃitema ne tʃitema/ | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap