ខ្មែរបុរាណ
Kikhmer cha kale
Kiaustroasia (Khmeric) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kikhmer cha kale ni umbo la Kikhmer linalohifadhiwa katika maandishi ya karne ya 7–15, kilichotumika hasa wakati wa Milki ya Khmer iliyozingatia Angkor. Maandishi yaliyochongwa kwenye mahekalu ya mawe yanaorodhesha michango ya wafalme, taasisi za kidini na mambo ya kiutawala. Hati ya Kikhmer cha kale ndiyo babu wa moja kwa moja wa hati ya Kikhmer cha kisasa na imeathiri sana hati za Kithai na Kilao.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikhmer cha kale
Vyanzo
- Jenner (1980) A Chrestomathy of Pre-Angkorian Khmer
- Coedès (1937-66) Inscriptions du Cambodge
- Glottolog: oldk1249
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustroasia (Khmeric)
| Maana | Kikhmer cha kale | Kikhmeri | Kikhmer cha Kaskazini | Proto-Austroasia | Kisaraiki | Kipali cha Kifundishaji | Kipanjabi cha Magharibi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ទឹក /dɪk/ | ទឹក /tɨk/ | ទឹក /tɨʔ/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | پاݨی /paːɳiː/ | udaka /udaka/ | پانی /pɑːɳiː/ |
| Moto | ភ្លើង /wlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | اَگ /əɡ/ | aggi /aɡːi/ | اگ /əɡː/ |
| Jua | ព្រះអាទិត្យ /wrah ʔaˈdɪt/ | ព្រះអាទិត្យ /prĕəh ʔaːtɨt/ | ថ្ងៃ /tʰŋaj/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | سُورج /suːrədʒ/ | suriya /suɾija/ | سورج /suːɾədʒ/ |
| Mwezi | ខែ /kʰɛː/ | ព្រះចន្ទ /prĕəh cɑn/ | ខែ /kʰɛː/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | چن /tʃən/ | canda /tɕanda/ | چن /tʃən/ |
| Nyota | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | ផ្កាយ /pkaːj/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | تارا /taːɾaː/ | tārā /ˈtaːraː/ | تارا /taːɾaː/ |
| Usiku | យប់ /jɔp/ | យប់ /jup/ | យប់ /jop/ | *cəːm /cəːm/ | رات /raːt/ | ratti /ratti/ | رات /raːt/ |
| Mvua | ផ្លេង /pʰleːŋ/ | ភ្លៀង /pʰliəŋ/ | ភ្លៀង /pʰliːɲ/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | مینہ /mĩː/ | वुट्ठि /ʋuʈːʰi/ | مینہہ /mĩː/ |
| Upepo | ខ្យល /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɔl/ | ខ្យល់ /kʰjɑl/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ | ہوا /ɦəʋaː/ | vāta /ʋaːtɐ/ | وا /ʋaː/ |
| Udongo | ភូមិ /bʰuːm/ | ដី /dəj/ | ដី /ɗɛj/ | *tiʔ /tiʔ/ | مٹی /mɪʈːiː/ | pathavī /pɐʈʰɐʋiː/ | مٹی /mɪʈːiː/ |
| Jiwe | ថ្មោ /tʰmɔː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | ថ្ម /tʰmɑː/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ | pāsāṇa /paːsaːɳa/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ |
| Mlima | វ្នំ /wnɔm/ | ភ្នំ /pʰnum/ | ភ្នំ /pʰnom/ | *bruʔ /bruʔ/ | پہاڑ /pəɦaːɽ/ | pabbata /ˈpabːata/ | پہاڑ /pəáːɽ/ |
| Mama | មាតា /maˈɗaː/ | ម៉ែ /mae/ | ម៉ែ /mɛː/ | *maʔ /maʔ/ | ماں /mãː/ | mātā /maːtaː/ | ماں /mɑ̃ː/ |
| Baba | បិតា /pitaː/ | ប៉ា /paː/ | ឪ /ʔɤw/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | ابا /əbbaː/ | pitā /pitaː/ | ابا /əbbɑː/ |
| Mimi | អញ /ʔaɲ/ | ខ្ញុំ /kʰɲom/ | អញ /ʔaɲ/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | مَیں /mɛ̃ː/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | میں /mɛ̃ː/ |
| Wewe | ឯង /ʔeːŋ/ | ឯង /ʔaeŋ/ | ឯង /ʔɛːɲ/ | *miːʔ /miːʔ/ | تُوں /tũː/ | tvaṃ /tʋɐŋ/ | تُوں /tũː/ |
| Sisi | យើង /jɤːŋ/ | យើង /jəːŋ/ | យើង /jɤːŋ/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | اساں /əsãː/ | mayaṃ /mɐˈjɐŋ/ | اسیں /əsĩː/ |
| Jina | ជ្មុះ /ɟmɔh/ | ឈ្មោះ /cʰmuəh/ | ឈ្មោះ /cʰmoːh/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | ناں /nãː/ | nāma /ˈnaːma/ | ناں /nãː/ |
| Mtu | មនុឞ្យ /mnʊh/ | មនុស្ស /mɔˈnuh/ | មនុស្ស /mnɨh/ | *m-raʔ /mraʔ/ | بندہ /bəndaː/ | manussa /manussa/ | بندہ /bəndaː/ |
| Kichwa | កបាល /kapaːl/ | ក្បាល /kbaːl/ | ក្បាល /kɓaːl/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | سر /sɪɾ/ | sīsa /siːsa/ | سر /sɪɾ/ |
| Jicho | ភ្នែក /wnɛːk/ | ភ្នែក /pʰnɛːk/ | ភ្នែក /pʰneːʔ/ | *mat /mat/ | اکھ /əkʰ/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | اکھ /əkːʰ/ |
| Sikio | ច្រច្យក /crəciːək/ | ត្រចៀក /trɑciək/ | ត្រចៀក /tciːʔ/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | کن /kənː/ | kaṇṇa /kɐɳɳɐ/ | کن /kənː/ |
| Pua | ច្រមុះ /crəˈmʊh/ | ច្រមុះ /crɑmoh/ | ច្រមុះ /cmɔh/ | *muh /muh/ | نک /nək/ | nāsā /naːsaː/ | نک /nəkː/ |
| Mdomo | មត /mat/ | មាត់ /moət/ | មាត់ /mɨət/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | منہ /mũː/ | mukha /mukʰa/ | منھ /mũː/ |
| Jino | ធ្មេញ /tʰmiɲ/ | ធ្មេញ /tʰmɨɲ/ | ធ្មេញ /tʰmeɲ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | دند /dand/ | danta /danta/ | دند /dənd/ |
| Ulimi | អណ្ដាត /ʔandaːt/ | អណ្ដាត /ʔɑndaːt/ | អណ្ដាត /naːt/ | *lntaːk /lntaːk/ | جیب /dʒiːb/ | jivhā /dʒivhaː/ | جبھ /dʒɪbːʱ/ |
| Mkono | ហស្ត /hah/ | ដៃ /daj/ | ដៃ /ɗaj/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | ہتھ /hətʰ/ | hattha /hatːʰa/ | ہتھ /hətːʰ/ |
| Mguu | ជើង /ɟɤːŋ/ | ជើង /cəːŋ/ | ជើង /cɤːŋ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | پیر /peːɾ/ | pāda /paːda/ | پیر /pɛːɾ/ |
| Moyo | ហ្ឫទ័យ /hridəj/ | បេះដូង /ɓeh doːŋ/ | បេះដូង /ɓɛh ɗoːŋ/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | دل /dɪl/ | hadaya /hadaja/ | دل /dɪl/ |
| Mfupa | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʰʔəŋ/ | ឆ្អឹង /cʔɤŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | ہڈی /həɖiː/ | aṭṭhi /aʈːʰi/ | ہڈی /həɖːiː/ |
| Damu | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiəm/ | ឈាម /cʰiːəm/ | *mham /mham/ | رت /rət/ | lohita /lohita/ | لہو /ləɦuː/ |
| Upendo | ស្នេហា /snɛːh/ | ស្នេហា /sneːhaː/ | ស្រឡាញ់ /slaɲ/ | — /—/ | پیار /pjaːr/ | mettā /metːaː/ | عشق /ɪʃq/ |
| Mti | ឈើ /ɟʰɤː/ | ដើមឈើ /daəm cʰɤː/ | ដើមឈើ /ɗɤːm cʰəː/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | ٻوٹا /ɓoːʈaː/ | rukkha /rukːʰa/ | رکھ /ɾʊkːʰ/ |
| Mbwa | ឆ្កែ /cʰkɛː/ | ឆ្កែ /cʰkae/ | ឆ្កែ /ckɛː/ | *cɔː /cɔː/ | کتا /kʊtːaː/ | sunakha /sunakʰa/ | کتا /kʊtːɑː/ |
| Paka | ឆ្មា /cʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | ឆ្មា /cʰmaː/ | — /—/ | ٻلی /ɓɪlːiː/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | بلی /bɪlːiː/ |
| Samaki | ត្រី /triː/ | ត្រី /trəj/ | ត្រី /trɛj/ | *kaʔ /kaʔ/ | مچھی /mətʃʰiː/ | maccha /mattʃʰa/ | مچھی /mətʃʰiː/ |
| Yai | ពង /pɔːŋ/ | ពង /pɔŋ/ | ពង /puːəŋ/ | *ktam /ktam/ | آنڈا /aːɳɖaː/ | aṇḍa /aɳɖa/ | آنڈا /ɑːɳɖɑː/ |
| Farasi | សេះ /seh/ | សេះ /seh/ | សេះ /sɛh/ | — | گھوڑا /ɡʱoːɽaː/ | assa /assa/ | گھوڑا /kòːɽaː/ |
| Nyumba | គេហ /keːh/ | ផ្ទះ /pʰtĕəh/ | ផ្ទះ /ptiəh/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | گھر /ɡʱəɾ/ | gehā /ɡehaː/ | گھر /kə̀ɾ/ |
| Maziwa | ក្ឞីរ /kʰsiːr/ | ទឹកដោះគោ /tɨk ɗɑh koː/ | ទឹកដោះ /tɨʔ ɗah/ | — | دُدھ /dʊdːʱ/ | khīra /kʰiːra/ | دُدھ /dʊdːʱ/ |
| Asali | មធុ /madʰuː/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨk kʰmum/ | ទឹកឃ្មុំ /tɨʔ kʰmum/ | — | ماکھی /maːkʰiː/ | madhu /madʱu/ | ماکھی /maːkʰiː/ |
| Chumvi | អំប្យល /ʔəmˈɓiːəl/ | អំបិល /ʔɑmbəl/ | អំបិល /mmel/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | لوݨ /luːɳ/ | loṇa /loɳa/ | لوݨ /luːɳ/ |
| Mchele | តន្ទុល /ɗandʊl/ | អង្ករ /ʔɑŋˈkɑː/ | បាយ /ɓaːj/ | *rŋkoːʔ /rŋkoːʔ/ | چاول /tʃaːʋəl/ | taṇḍula /taɳɖula/ | چوݪ /tʃɔːɭ/ |
| Chuma | តេក /ɗɛːk/ | ដែក /ɗaek/ | ដែក /ɗɛːʔ/ | — | لوہا /loːɦaː/ | ayo /ajo/ | لوہا /loːɦaː/ |
| Gurudumu | ចក្រ /cak/ | កង់ /kɑŋ/ | កង់ /kɑŋ/ | — | پہیہ /pəɦɪjaː/ | cakka /tʃakka/ | چکا /tʃəkːaː/ |
| Hariri | សូត្រ /suːt/ | សូត្រ /soːt/ | សូត្រ /soːt/ | — | ریشم /reːʃəm/ | kosiya /kosija/ | ریشم /reːʃəm/ |
| Kula | ស៊ី /ciːə/ | ញ៉ាំ /ɲam/ | ស៊ី /siː/ | *ɟaː /ɟaː/ | کھاوݨ /kʰaːʋəɳ/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | کھانا /kʰɑːɳɑː/ |
| Kunywa | ផឹក /pʰɪk/ | ផឹក /pʰək/ | ផឹក /pʰɤʔ/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | پیوݨ /piːʋəɳ/ | pivati /pivati/ | پینا /piːɳɑː/ |
| Kulala | ដេក /ɗeːk/ | ដេក /deːk/ | ដេក /ɗeːʔ/ | *ɓic /ɓic/ | سمھݨ /sʊmːʱəɳ/ | supati /supati/ | سونا /sɔːɳaː/ |
| Moja | ឯក /ʔɛːk/ | មួយ /muəj/ | មួយ /muːj/ | *muːj /muːj/ | ہک /hɪk/ | eka /eka/ | اک /ɪkː/ |
| Mbili | វ្យរ /wiːər/ | ពីរ /piː/ | ពីរ /piːr/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | ݙو /ɗuː/ | dve /dʋe/ | دو /doː/ |
| Tatu | បិ /ɓiː/ | បី /ɓəj/ | បី /ɓɛj/ | *peʔ /peʔ/ | ترے /tɾɛː/ | ti /ti/ | تن /tɪnː/ |
| Nne | បួន /ɓuːən/ | បួន /ɓuən/ | បួន /ɓuːn/ | *punʔ /punʔ/ | چار /tʃaːɾ/ | cattāri /tʃəttaːri/ | چار /tʃaːr/ |
| Tano | ប្រំ /pram/ | ប្រាំ /praːm/ | ប្រាំ /ɓram/ | *pɗam /pɗam/ | پنج /pəɲdʒ/ | pañca /pəɲtʃə/ | پنج /pəndʒ/ |
| Mia | សត /sat/ | រយ /rɔːj/ | រយ /ruːəj/ | — | سو /sɔː/ | sataṃ /sətəŋ/ | سو /sɔː/ |
| Habari | សួស្តី /swaˈsɗiː/ | សួស្តី /suəsdəj/ | សួស្តី /suːəsdəj/ | — /—/ | السلام علیکم /əssəlaːm əleːkum/ | namo /namo/ | اسلام علیکم /əsːəlɑːmu ʕəleːkʊm/ |
| Asante | អនុមោទនា /ʔanʊmodəˈnaː/ | អរគុណ /ʔɑːkun/ | អរគុណ /ʔɔːkun/ | — /—/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjaː/ | anumodanā /anumodanaː/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjɑː/ |
| Nzuri | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | ល្អ /lʔɑː/ | — /—/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | kusala /kusala/ | چنگا /tʃəŋɡɑː/ |
| Mpya | ថ្មី /tʰmiː/ | ថ្មី /tʰməj/ | ថ្មី /tʰmɛj/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | نواں /nəʋãː/ | nava /nava/ | نواں /nəʋãː/ |
| Nyekundu | ក្រហម /krahom/ | ក្រហម /krɑhɑːm/ | ក្រហម /khɑːm/ | *roːŋ /roːŋ/ | لال /laːl/ | ratta /ratta/ | لال /laːl/ |
| Nyeupe | ស /sɔː/ | ស /sɑː/ | ស /sɑː/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | seta /setɐ/ | چٹا /tʃɪtːaː/ |
| Nyeusi | ខ្មៅ /kʰmɤw/ | ខ្មៅ /kmaw/ | ខ្មៅ /kʰmaw/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ | کالا /kaːlaː/ | kaṇha /kaɳha/ | کالا /kaːɭaː/ |
| Sushi | ប្រហុក /prɑhok/ | ស៊ូស៊ី /suː siː/ | — | — | — | — | سوشی /suːʃiː/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap