Proto-Koreanic
Proto-Koreanik
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Koreanik ni babu aliyejengwa upya wa familia ya Kikoreaniki — Kikorea na hatua zake za kihistoria, huku Kijeju kikiwa lahaja iliyotofautiana. Huwekwa katika rasi ya Korea kuanzia karibu karne ya 1 KK hadi karne ya 7 BK (kutokea kwa Kikorea cha Kale). Familia ya Kikoreaniki ina kina kifupi cha kimaandishi, kwa hivyo ujenzi upya hubaki karibu na Kikorea cha Kale na cha Kati.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Proto-Koreanik
Vyanzo
- Lee & Ramsey (2011) A History of the Korean Language
- Vovin (2010) Koreo-Japonica
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Lugha ya awali (iliyojengwa upya)
| Maana | Proto-Koreanik | Kikorea cha Kati cha Baadaye | Kikorea cha Kisasa cha Awali | Kikorea cha Goryeo | Lahaja ya Hamgyŏng | Lahaja ya Jeolla | Kikorea cha Yanbian |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *mɨr /mɨr/ | ·믈 /mɯl/ | 믈 /mɯl/ | 沒 /*mwol/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ |
| Moto | *pɨr /pɨr/ | ·블 /pɯl/ | 블 /pɯl/ | 孛 /*pwol/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ |
| Jua | *hʌy /hʌy/ | ·ᄒᆡ /hʌj/ | ᄒᆡ /hʌj/ | 契 /*hʌi/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ |
| Mwezi | *tʌr /tʌr/ | ·ᄃᆞᆯ /tʌl/ | 달 /tal/ | 妲 /*tʌl/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ |
| Nyota | *pyər /pyər/ | :별 /pjəl/ | 별 /pjəl/ | — /—/ | 별 /pjəl/ | 별 /pjəl/ | 별 /pjʌl/ |
| Usiku | *pam /pam/ | 밤 /pam/ | 밤 /pam/ | 監 /*pam/ | 밤 /pam/ | 밤 /pam/ | 밤 /pam/ |
| Mvua | *pi /pi/ | 비 /pi/ | 비 /pi/ | 霏微 /*piβi/ | 비 /pi/ | 비 /pi/ | 비 /pi/ |
| Theluji | *nun /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 嫩 /*nwun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ |
| Jiwe | *tolh /tolh/ | 돓 /tolh/ | 돌 /tol/ | 突 /*twol/ | 돌 /tol/ | 돌 /tol/ | 돌 /tol/ |
| Mama | *emi /emi/ | ·어미 /ʌmi/ | 어미 /ʌmi/ | 丫彌 /*emi/ | 어머이 /ʌmʌi/ | 어매 /ʌmɛ/ | 오마니 /omani/ |
| Baba | *api /api/ | 아·비 /abi/ | 아비 /abi/ | 丫秘 /*api/ | 아바이 /abai/ | 아베 /abe/ | 아바이 /abai/ |
| Mimi | *na /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 能 /*na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ |
| Wewe | *ne /ne/ | 너 /nə/ | 너 /nə/ | 你 /*nə/ | 너 /nə/ | 너 /nə/ | 너 /nʌ/ |
| Sisi | *uri /uri/ | 우리 /uɾi/ | 우리 /uri/ | — /—/ | 우리 /uɾi/ | 우리 /uɾi/ | 우리 /uɾi/ |
| Jina | — /—/ | 일·훔 /iɾhum/ | 일홈 /irhom/ | — /—/ | 이름 /irɯm/ | 이름 /irɯm/ | 이름 /iɾɯm/ |
| Kichwa | *məri /məri/ | 머·리 /məɾi/ | 머리 /məɾi/ | 麻帝 /*mati/ | 머리 /məri/ | 머리 /məri/ | 머리 /mʌɾi/ |
| Jicho | *nun /nun/ | ·눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 嫩 /*nwun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ |
| Pua | *koh /koh/ | 고 /koh/ | 코 /kʰo/ | — | 코 /kʰo/ | 코 /kʰo/ | 코 /kʰo/ |
| Jino | *ni /ni/ | 니 /ni/ | 니 /ni/ | 你 /*ni/ | 이 /i/ | 이 /i/ | 이 /i/ |
| Ulimi | *hyəl /hjəl/ | 혀 /hjə/ | 혀 /hjə/ | 蝎 /*hjəl/ | 혀 /çʌ/ | 쎄 /s͈e/ | 혀 /çʌ/ |
| Mkono | *son /son/ | ·손 /son/ | 손 /son/ | 遜 /*swon/ | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ |
| Mguu | *par /par/ | ·발 /pal/ | 발 /pal/ | 潑 /*pal/ | 발 /pal/ | 발 /pal/ | 발 /pal/ |
| Moyo | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | ᄆᆞᅀᆞᆷ /mʌzʌm/ | 마음 /maɯm/ | — /—/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ |
| Mfupa | *spyə /spjə/ | ·ᄲᅧ /spjə/ | ᄲᅧ /p͈jə/ | — /—/ | 뼈 /p͈jʌ/ | 뻬 /p͈e/ | 뼈 /p͈jʌ/ |
| Damu | *pʰi /pʰi/ | ·피 /pʰi/ | 피 /pʰi/ | — /—/ | 피 /pʰi/ | 피 /pʰi/ | 피 /pʰi/ |
| Upendo | — /—/ | ᄉᆞ랑 /sʌɾaŋ/ | ᄉᆞ랑 /saɾaŋ/ | — /—/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ |
| Mti | *namʌk /namʌk/ | 나모 /namo/ | 나모 /namo/ | 南記 /*namki/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ |
| Mbwa | — /—/ | 가·히 /kahi/ | 개 /kɛ/ | 家稀 /*kahi/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ |
| Paka | — /—/ | :괴 /kwe/ | 괴앙이 /kweaŋi/ | 鬼尼 /*kwoni/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ |
| Samaki | *mɨrkoki /mɨrkoki/ | 믌고·기 /mɯlskoɡi/ | 믈고기 /mɯlɡoɡi/ | 姑記 /*kwoki/ | 물고기 /mulɡoɡi/ | 물괴기 /mulɡweɡi/ | 물고기 /mulɡoɡi/ |
| Nyumba | — /—/ | 집 /tɕip/ | 집 /tɕip/ | 集 /*tɕip/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ |
| Kula | *mek- /mek/ | 먹·다 /mʌk̚ta/ | 먹다 /mʌk̚t͈a/ | — /—/ | 먹어 /mʌɡʌ/ | 묵어 /muɡʌ/ | 먹어 /mʌɡʌ/ |
| Kunywa | — /—/ | 마·시·다 /maɕita/ | 마시다 /maɕida/ | 麻蛇 /*masi/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셔 /maɕjʌ/ |
| Kulala | *ca- /ca/ | 자·다 /tɕata/ | 자다 /tɕada/ | — | 자다 /tɕada/ | 자다 /tɕada/ | 자다 /tɕada/ |
| Moja | *hʌnah /hʌnah/ | ᄒᆞ낳 /hʌna/ | 하나 /hana/ | 河屯 /*hatwun/ | 한나 /hanːa/ | 하나 /hana/ | 하나 /hana/ |
| Mbili | *tur /tur/ | :둟 /tulh/ | 둘 /tul/ | 途孛 /*twubʌr/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ |
| Tatu | *seyh /sejh/ | :셓 /səjh/ | 세 /sej/ | 洒 /*sai/ | 셋 /set̚/ | 싯 /sit̚/ | 셋 /set̚/ |
| Nne | *neyh /nejh/ | :넿 /nəjh/ | 네 /nej/ | 迺 /*nəi/ | 넷 /net̚/ | 넷 /net̚/ | 넷 /net̚/ |
| Tano | *tasʌs /tasʌs/ | 다ᄉᆞᆺ /tasʌs/ | 다슷 /tasɯt/ | 打戌 /*tasʌs/ | 다섯 /tasʌt̚/ | 다섯 /tasʌt̚/ | 다섯 /tasʌt̚/ |
| Mia | *on /on/ | 온 /on/ | ᄇᆡᆨ /pɛk/ | 醞 /*on/ | 백 /pɛk̚/ | 백 /pɛk̚/ | 백 /pɛk̚/ |
| Habari | — /—/ | 안녕ᄒᆞ쇼셔 /annjʌŋ hʌsjosjʌ/ | 안녕하시오 /annjʌŋhaɕio/ | — /—/ | 안녕하시꼬마 /annjʌŋhaɕik͈oma/ | 안녕하쇼 /annjʌŋhaɕjo/ | 안녕하십니까 /annjʌŋhaɕimnik͈a/ |
| Asante | — /—/ | 고맙ᄉᆞᆸ나이다 /komapsʌpnaita/ | 고맙소이다 /komapsoida/ | — /—/ | 고맙소 /komap̚s͈o/ | 고맙소 /komap̚s͈o/ | 고맙습니다 /komap̚s͈ɯmnida/ |
| Nzuri | — /—/ | :됴·타 /tjotʰa/ | 됴타 /tjotʰa/ | 朝勳 /*tjohɨn/ | 좋아 /tɕoa/ | 좋어 /tɕoʌ/ | 좋아 /tɕoa/ |
| Mpya | *sai /sai/ | ·새 /saj/ | — | — | 새로운 /sɛɾoun/ | 새로운 /sɛɾoun/ | 새로운 /sɛɾoun/ |
| Nyekundu | *pɨrk /pɨrk/ | 븕·다 /pɨlkta/ | 붉다 /pulkta/ | — /—/ | 빨갛다 /p͈alɡatʰa/ | 뻘겋다 /p͈ʌlɡʌtʰa/ | 빨갛다 /p͈alɡatʰa/ |
| Nyeupe | *hʌi /hʌi/ | ᄒᆡ다 /hʌjta/ | 희다 /hɯjda/ | 漢 /*hʌin/ | 하얀 /hajan/ | 하얀 /hajan/ | 하얀 /hajan/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap