Proto-Bantu
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Bantu ni babu aliyejengwa upya wa lugha za Kibantu — takriban lugha 500 zenye uhusiano wa karibu za Afrika ya kati, mashariki na kusini (Kiswahili, Kizulu, Kikongo, n.k.). Huwekwa katika mpaka wa Kamerun–Nigeria karibu 3000–2000 KK, kabla ya uenezi wa Wabantu barani. Mizizi hutajwa kama shina fungamani (yenye kistari mwanzoni).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Proto-Bantu
Vyanzo
- Bastin et al., Bantu Lexical Reconstructions 3 (BLR3)
- Nurse & Philippson (2003) The Bantu Languages
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Lugha ya awali (iliyojengwa upya)
| Maana | Proto-Bantu | Lugha ya Ishara ya Nikaragua | Proto-Kijaponi-Kikorea | Kimesapi | Kitartessian | Kiliburnia | Kiiberia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *-jíjì /-jíjì/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moto | *-dído /-dído/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jua | *-júbà /-júbà/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mwezi | *-jèdì /-jèdì/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyota | *-nyényèdí /-ɲéɲèdí/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Usiku | *-tíkʊ̀ /tikʊ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mvua | *-bʊ́a /bʊ́a/ | — | — | — | — | — | — |
| Upepo | *-pépò /-pépò/ | — | — | — | — | — | — |
| Udongo | *-cɪ́ /-cɪ́/ | — | — | — | — | — | — |
| Jiwe | *-bʊ̀è /-bʊ̀è/ | — | — | — | — | — | — |
| Mama | *-nyìná /-nyìná/ | — /—/ | *əma /əma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baba | *-íce /-íce/ | — /—/ | *əpa /əpa/ | ana /ˈana/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mimi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Wewe | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sisi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jina | *-jína /-jína/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mtu | *-ntʊ̀ /-ntʊ̀/ | — | — | — | — | — | — |
| Kichwa | *-tʊ́è /-tʊ́è/ | — | — | — | — | — | — |
| Jicho | *-jícò /-jícò/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sikio | *-tʊi /tʊi/ | — | — | — | — | — | — |
| Pua | *-jʊ́dʊ̀ /-jʊ́dʊ̀/ | — | — | — | — | — | — |
| Mdomo | *-nʊ̀à /-nʊ̀à/ | — | — | — | — | — | — |
| Jino | *-jìnò /dʒino/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ulimi | *-dìmì /dimi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | *-bókò /-bókò/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mguu | *-gʊ̀dʊ̀ /ɡʊdʊ/ | — | — | — | — | — | — |
| Moyo | *-tíma /-tíma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mfupa | *-kúpà /kupa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Damu | *-gàdí /ɡadi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | *-kʊ́nda /-kʊ́nda/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | *-tí /-tí/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | *-bʊ́à /-bʊ́à/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Samaki | *-cùì /cùì/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ndege | *-njʊ̀nì /-njʊ̀nì/ | — | — | — | — | — | — |
| Yai | *-ìgɪ́ /-ìgɪ́/ | — | — | — | — | — | — |
| Nyumba | *-jʊ̀ /-jʊ̀/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Maziwa | *-bɪ́cɪ̀ /-bɪ́cɪ̀/ | — | — | — | — | — | — |
| Asali | *-jókì /-jókì/ | — | — | — | — | — | — |
| Chumvi | *-jínyʊ̀ /-jíɲʊ̀/ | — | — | — | — | — | — |
| Kula | *-dɪ́a /-dɪ́a/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | *-nyʊ̀ /-nyʊ̀/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kulala | *-dáada /-dáada/ | — | — | — | — | — | — |
| Moja | *-mò /-mò/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ban /ban/ |
| Mbili | *-bɪ̀dɪ̀ /-bɪ̀dɪ̀/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | bi /bi/ |
| Tatu | *-tátʊ̀ /tatʊ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | irur /irur/ |
| Nne | *-nàì /nai/ | — | — | — | — | — | laur /laur/ |
| Tano | *-táano /táːno/ | — | — | — | — | — | borste /borste/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | *-jijá /-jijá/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mpya | *-pɪ́à /-pɪ́à/ | — | — | — | — | — | — |
| Nyekundu | *-kúndù /-kúndù/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyeusi | *-jídʊ̀ /-jídʊ̀/ | — | — | — | — | — | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap