Woleaian

Kiwoleai

Kiaustronesia (Micronesian)

FamiliaKiaustronesia (Micronesian) Wasemaji~1.7–5K L1 (lugha mama) HatiKilatini / Woleai syllabary (Caroline Island Script, c. 1910–c. 1950, not encoded) NchiMicronesia Lugha rasmiLugha rasmi katika eneo la Woleai, Jimbo la Yap, Shirikisho la Mikronesia; si rasmi katika ngazi ya kitaifa ya FSM

Kiwolai ni lugha ya Kichuuk cha Kiini katika tawi la Kioseaniki la familia ya Kiaustronesia, inayozungumzwa Woleai, Eauripik, Faraulep, Ifalik, Elato na Lamotrek katika Jimbo la Yap, Shirikisho la Mikronesia, na katika jamii za ughaibuni. Utafiti wa hivi karibuni unakadiria wasemaji 3,000–6,000 na kueleza aina sita zinazohusiana kwa karibu na kila kisiwa duara. Urithishaji bado ni imara katika visiwa vya nje, ambako watoto hujifunza Kiwolai kama lugha ya kwanza na ndiyo lugha kuu katika nyanja nyingi za kila siku, hivyo tafiti za karibuni hazikiainishi kuwa hatarini. Kiwolai kina mfumo tajiri wa irabu, viainishaji vya nambari na umilikaji, na mpangilio nyumbufu lakini unaotawaliwa na mtendaji–kitenzi–mtendwa. Maandishi ya kisasa hutumia tahajia zinazotegemea Kilatini; mwandiko asilia wa silabi uliowahi kutumiwa hasa kwa mapambo na ibada ulikuwa karibu umetoweka kufikia mwisho wa karne ya ishirini.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiwoleai →

Maneno 87 ya msingi katika Kiwoleai

Maji

shal

ʃalʉ

Moto

yaf

jaːfi

Jua

yal

jal

Mwezi

meram

meɻame

Nyota

fius

fʉːs

Usiku

bong

boːŋi

Mvua

ut

uːte

Upepo

yang

jaːŋi

Udongo

bbel

bːəlʉ

Jiwe

faiu

faːʉ

Mlima

taiit

taiːt

Bahari

metaw

metaw

Mama

sila

sila

Baba

tema

tema

Mimi

gaang

ɡaːŋ

Wewe

geel

ɡeːle

Sisi

giish / gaamam

ɡiːʃ / ɡaːmam

Jina

it

iːt

Mtu

yaremat

jaɻemat

Kichwa

shimw

ʃimʷ

Jicho

mat

maːte

Sikio

taling

taliŋa

Pua

boot

boːti

Mdomo

yaw

jaw

Jino

ngi

ŋiː

Ulimi

lew

leːwe

Mkono

paiu

paːʉ

Mguu

peshe

peʃe

Moyo

bun

buno

Mfupa

shiu

ʃiu

Damu

cha

tʃa

Kinyesi

pag

paɡ

Upendo

ffageo

fːaɡœː

Mti

ira

iɻa

Mbwa

gelaag

ɡelaːɡu

Paka

gaatu

ɡaːtu

Samaki

ig

iːɡe

Ndege

mal

malʉ

Kipepeo

libegibeg

libeɡibeɡ

Yai

siugiun

sʉɡʉn

Farasi

yoas

jɒs

Nyumba

imw

iːmʷe

Maziwa

milik

milik

Chumvi

gasiiga

ɡasiːɡa

Mvinyo

waain

waːine

Mchele

peraas

peɻaːs

Chuma

paarang

paːɻaŋ

Kitabu

baabiyor

baːbijoɻ

Kula

mwongo

mʷoŋo

Kunywa

iul

ʉlʉ

Moja

yeta

jeta

Mbili

riuwa

ɻʉwa

Tatu

yeli

jeli

Nne

fangi

faŋi

Tano

lima

lima

Habari

faiisho

faiːʃo

Asante

—

—

Nzuri

gach

ɡatʃʉ

Mpya

feo

fœː

Nyekundu

cha

tʃa

Nyeupe

besh

beʃe

Nyeusi

chochoal

tʃotʃɒl

Kijani

gaaraweraw

ɡaːɻaweɻaw

Buluu

gaaraweraw

ɡaːɻaweɻaw

Chai

tti

tːi

Kahawa

koofi

koːfi

Chungwa

gurugur

ɡuɻuɡuɻu

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Micronesian)

Maana KiwoleaiKichuukKiyapKikiribatiKisamoaKituvaluKitonga
Maji shal /ʃalʉ/ kkónik /kːonik/ raen /raen/ ran /ɾan/ vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/
Moto yaf /jaːfi/ ekkei /ekːei/ nifiy /nifij/ ai /ai/ afi /afi/ afi /afi/ afi /afi/
Jua yal /jal/ akkar /akːaɾ/ yalʼ /jalʼ/ taai /taːi/ lā /laː/ laa /laː/ laʻā /laʔaː/
Mwezi meram /meɻame/ maram /maɾam/ pul /pul/ namwakaina /namʷakaina/ māsina /maːsina/ masina /masina/ māhina /maːhina/
Nyota fius /fʉːs/ fúú /fɨː/ tʼuuf /tʼuːf/ itoi /iˈtoi/ fetū /fetuː/ fetū /fetuː/ fetuʻu /fetuʔu/
Usiku bong /boːŋi/ pwiin /pʷiːn/ neapʼ /nɛapʼ/ bong /boŋ/ pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/
Mvua ut /uːte/ wúút /wɨːt/ nʼuw /nʔuw/ karau /kaˈɾau/ ua /ua/ ua /ua/ ʻuha /ʔuha/
Upepo yang /jaːŋi/ eng /eŋ/ nifeng /nifɛŋ/ ang /aŋ/ matagi /mataŋi/ matagi /mataŋi/ matangi /mataŋi/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap