Gagana Sāmoa
Kisamoa
Kiaustronesia (Kipolinesia)
Kisamoa (Gagana Sāmoa; ISO 639-1: sm) ni lugha ya Kipolinesia katika familia ya Kiaustronesia, inayozungumzwa hasa katika Taifa Huru la Samoa, Samoa ya Marekani na jamii za diaspora. Huandikwa kwa alfabeti ya Kilatini ambapo makroni huonyesha urefu wa vokali na koma liliu (ʻ) huonyesha kizuiwa glota cha kifonimu; tofauti zote mbili zinaweza kubadili maana. Kisamoa kina ubadilishanaji wa rejista za usemi T/K unaotegemea hali ya kijamii: usemi makini na rasmi kwa kawaida huhifadhi /t/ na /n/, huku mazungumzo ya kawaida na ya watu waliozoeana mara nyingi yakitamka sauti zinazolingana kama /k/ na /ŋ/; hii ni tofauti ya mtindo wa usemi, si tofauti ya njia ya kurekodi. Vishazi vya msingi mara nyingi hufuata mpangilio kitenzi–kiima–yambwa, na viwakilishi hutofautisha nafsi ya kwanza jumuishi na isiyojumuisha pamoja na umoja, uwili na wingi. Umilikaji hutumia madaraja yanayokinzana ya a na o, na uradidi huzalisha maneno mapya kwa ufanisi.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kisamoa
Wi-Fi
dopamine
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Kipolinesia)
| Maana | Kisamoa | Kitokelau | Kituvalu | Kiniue | Kipukapuka | Kitonga | Kifutuna cha Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Moto | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | awi /awi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Jua | lā /laː/ | lā /laː/ | laa /laː/ | lā /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Mwezi | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | māsina /maːsina/ |
| Nyota | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Usiku | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| Mvua | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ʻua /ʔua/ |
| Theluji | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kīona /kiːona/ | sinou /sinou/ | nive /nive/ |
| Upepo | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| Udongo | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kele /kele/ |
| Jiwe | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | watu /watu/ | maka /maka/ | maka /maka/ |
| Mlima | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mouga /mouŋa/ | maunga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | maʻuga /maʔuŋa/ |
| Bahari | sami /sami/ | moana /moana/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | moana /moana/ |
| Mama | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | matua wawine /matua wawine/ | faʻē /faʔeː/ | tinana /tinana/ |
| Baba | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | matua tāne /matua taːne/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ |
| Binti | afafine /afafine/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ | tama fifine /tama fifine/ | tamāwine /tamaːwine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | taʻine /taʔine/ |
| Mimi | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Wewe | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Sisi | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Jina | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ |
| Mtu | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tino /tino/ | tagata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ |
| Kichwa | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ʻulu /ʔulu/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Sikio | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| Pua | isu /isu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | iyu /iðu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ |
| Mdomo | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ |
| Jino | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nio /nio/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ |
| Ulimi | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | ʻalelo /ʔalelo/ |
| Mkono | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ |
| Mguu | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | hui /hui/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | vaʻe /vaʔe/ |
| Moyo | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | atevili /atevili/ | loto /loto/ | loto /loto/ | mafu /mafu/ |
| Mfupa | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ |
| Damu | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| Kinyesi | tae /tae/ | tae /tae/ | tae /tae/ | tē /teː/ | tūtae /tuːtae/ | taʻe /taʔe/ | taʻe /taʔe/ |
| Upendo | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | aloa /aloa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ |
| Mti | laʻau /laʔau/ | lākau /laːkau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ | lākau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | lāʻakau /laːʔakau/ |
| Mbwa | maile /maile/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ |
| Paka | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pūsi /puːsi/ |
| Samaki | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Ndege | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ |
| Kipepeo | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | — | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ |
| Yai | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | fuamoa /fuamoa/ | fua moa /fua moa/ | wuamoa /wuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fua /fua/ |
| Dubu | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | urosa /urosa/ | pea /pea/ | pea /pea/ | uluso /uluso/ |
| Farasi | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ | oloenua /oloenua/ | hoosi /hoːsi/ | ōsi /oːsi/ |
| Nyumba | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | wale /wale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Maziwa | susu /susu/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | susu /susu/ | huhu /huhu/ | wū /wuː/ | huʻakau /huʔakau/ | — |
| Asali | meli /meli/ | meli /meli/ | hani /hani/ | meli /meli/ | meli /meli/ | hone /hone/ | — |
| Chumvi | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | masima /masima/ | masima /masima/ | miti /miti/ | māsima /maːsima/ | paʻatai /paʔatai/ |
| Mvinyo | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uwaina /uwaina/ | uaine /uaine/ | vino /vino/ |
| Mchele | alaisa /alaisa/ | — | laisi /laisi/ | laisi /laisi/ | — | laise /laise/ | — |
| Chokoleti | sukalati /sukalati/ | — | tiokaleti | — | — | sokoleti /sokoleti/ | — |
| Chuma | uʻamea /uʔamea/ | ukamea /ukamea/ | fiti /fiti/ | lapatoa /lapatoa/ | āuli /aːuli/ | ukamea /ukamea/ | ukamea /ukamea/ |
| Gurudumu | uili /uili/ | uili /uili/ | teka /teka/ | veli /veli/ | — | veʻeteka /veʔeteka/ | teka /teka/ |
| Hariri | silika /silika/ | hilika /hilika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | tilika /tilika/ | silika /silika/ | — |
| Kitabu | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | puka /puka/ | tohi /tohi/ | tosi /tosi/ |
| Kula | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Kunywa | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Kulala | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ |
| Moja | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tayi /taði/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ |
| Mbili | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ |
| Tatu | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Nne | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | wā /waː/ | fā /faː/ | fā /faː/ |
| Tano | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ |
| Mia | selau /selau/ | helau /helau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | lau /lau/ | teau /teau/ | kaulelau /kaulelau/ |
| Habari | talofa /talofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | kia orana /kia oɾana/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | mālō /maːloː/ |
| Asante | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | meitaki /meitaki/ | mālō /maːloː/ | mālō /maːloː/ |
| Nzuri | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mālie /maːlie/ |
| Mpya | fou /fou/ | fōu /foːu/ | fou /fou/ | foou /foou/ | wou /wou/ | foʻou /foʔou/ | foʻou /foʔou/ |
| Nyekundu | mūmū /muːmuː/ | kukula /kukula/ | kula /kula/ | kula /kula/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | kula /kula/ |
| Nyeupe | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | paepae /paepae/ | kena /kena/ | tea /tea/ | tea /tea/ | hinehina /hinehina/ | tea /tea/ |
| Nyeusi | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | ʻuli /ʔuli/ |
| Kijani | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu meamata /lanu meamata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu laukou /lanu laukou/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | lanu mata /lanu mata/ | moto /moto/ |
| Buluu | lanumoana /lanumoana/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | lanu moana /lanu moana/ | ʻusi /ʔusi/ |
| Kekeo | aleva /aleva/ | — | — | — | — | — | kāleva /kaːleva/ |
| Kompyuta | komipiuta /komipiuta/ | komepiuta /komepiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komopiuta /komopiuta/ | — | komipiuta /komipiuta/ | masini /masini/ |
| Wi-Fi | Wi-Fi | — | — | — | — | — | — |
| Chai | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ | — |
| Kahawa | kofe /kofe/ | — | kofe /kofe/ | kofe /kofe/ | — | kofi /kofi/ | — |
| Sukari | suka /suka/ | — | suka /suka/ | suka /suka/ | — | suka /suka/ | — |
| Chungwa | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | — | moli /moli/ | moli /moli/ |
| 99 | ivasefulu ma le iva /ivasefulu ma le iva/ | iva hefuluiva /iva hefuluiva/ | iva sefulu iva /iva sefulu iva/ | — | — | hivangofulu mā hiva /hivaŋofulu maː hiva/ | — |
| Dopamini | dopamine | — | — | — | — | dopamine | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap