杭州话

Kiwu cha Hangzhou

Kichina (Wu, Taihu)

FamiliaKichina (Wu, Taihu) Wasemaji~1.4M Hatiherufi za Han NchiChina (kitovu cha jiji la Hangzhou, kaskazini mwa Zhejiang) Lugha rasmiHapana (kikanda) ISO 639-3wuu Glottocodehang1267

Kiwu cha Hangzhou (杭州话) ni aina ya Kiwu cha Taihu cha mji mkuu wa zamani wa Nasaba ya Song ya Kusini, kinachozungumzwa na takriban watu milioni 1.4 katika kiini cha mijini cha Hangzhou. Kinajulikana sana kama lahaja ya Kiwu iliyoathiriwa zaidi na Kimandarini: uhamiaji mkubwa wa karne ya 12 wa baraza na watu wa Song ya Kaskazini kutoka Kaifeng (1127–1138) uliweka tabaka za kileksia na kimofolojia za Kimandarini juu ya msingi wa Kiwu wa eneo hilo — hasa kiwakilishi cha nafsi ya kwanza umoja cha mtindo wa Kimandarini 我 (badala ya Kiwu 阿拉/吾) na kiambishi tamati cha udogo 兒 chenye urangi wa r wa retroflex, cha kipekee miongoni mwa aina za Kiwu. Kinahifadhi mfululizo wa konsonanti vizuizi vyenye sauti wa enzi za kati (b/d/g/dz/z) wa Kiwu, chenye toni 7.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiwu cha Hangzhou →

Maneno 87 ya msingi katika Kiwu cha Hangzhou

Maji

水

sʮei˥˧

Moto

火

hoᵘ˥˧

Jua

日头

zəʔ˨ dei˨˩˧

Mwezi

月亮

ɦyeʔ˨ liæ̃˩˧

Nyota

星

ɕiŋ˧˧

Usiku

夜里

ɦi˩˧ li˥˧

Mvua

雨

ʔʮ˥˧

Theluji

雪

ɕieʔ˥

Upepo

风

foŋ˧˧

Udongo

土

tʰu˥˧

Jiwe

石头

zaʔ˨ dei˨˩˧

Mlima

山

sᴇ̃˧˧

Bahari

海

hᴇ˥˧

Mama

妈妈

mɑ˧˧ mɑ˧˧

Baba

爸爸

pɑ˧˧ pɑ˧˧

Binti

女儿

nʮ˥˧ əl˨˩˧

Mimi

我

ŋoᵘ˥˧

Wewe

你

ni˥˧

Sisi

我们

ŋoᵘ˥˧ məŋ

Jina

名字

miŋ˨˩˧ zɿ

Mtu

人

zəŋ˨˩˧

Kichwa

头

dei˨˩˧

Jicho

眼睛

ʔiᴇ̃˥˧ tɕiŋ˧˧

Sikio

耳朵

əl˥˧ toᵘ˥˧

Pua

鼻头

biəʔ˩˨ dɤɯ˨˩˧

Mdomo

嘴巴

tsʮei˥˧ pɑ˧˧

Jino

牙

ɦiɑ˨˩˧

Ulimi

舌头

zaʔ˨ dei˨˩˧

Mkono

手

sei˥˧

Mguu

脚

tɕiaʔ˥

Moyo

心

ɕiŋ˧˧

Mfupa

骨头

kuəʔ˥ dei˨˩˧

Damu

血

ɕyeʔ˥

Kinyesi

屎

sɿ˥˧

Upendo

爱

ʔᴇ˦˦˥

Mti

树

zʮ˩˧

Mbwa

狗

keʏ˥˧

Paka

猫

mɔ˨˩˧

Samaki

鱼

ɦʮ˨˩˧

Ndege

鸟

ȵiɔ˥˧

Yai

蛋

dᴇ̃˩˧

Dubu

熊

ɦioŋ˨˩˧

Farasi

马

mɑ˥˧

Nyumba

房子

væ̃˨˩˧ tsɿ˥˧

Asali

蜂蜜

foŋ˧˧ mieʔ˨

Chumvi

盐

ɦiᴇ̃˨˩˧

Mvinyo

葡萄酒

bu˨˨˧ dɔ˨˨˧ tɕiɤɯ˥˧

Mchele

米

mi˥˧

Chokoleti

巧克力

tɕʰiɔ˥˧ kʰaʔ˥ lieʔ˨

Chuma

铁

tʰieʔ˥

Gurudumu

轮盘

ləŋ˨˩˧ buõ˨˩˧

Hariri

丝

sɿ˧˧

Kitabu

书

sʮ˧˧

Kula

吃

tɕʰioʔ˥

Kunywa

喝

haʔ˥

Kulala

睏觉

kʰuəŋ˦˦˥ tɕiɔ˦˦˥

Moja

一

ʔieʔ˥

Mbili

二

əl˦˦˥

Tatu

三

sᴇ̃˧˧

Nne

四

sɿ˦˦˥

Tano

五

ʔu˥˧

Mia

百

paʔ˥

Habari

你好

ni˥˧ hɔ˥˧

Asante

谢谢

dʑi˩˧ dʑi˩˧

Nzuri

好

hɔ˥˧

Mpya

新

ɕiŋ˧˧

Nyekundu

红

ɦoŋ˨˩˧

Nyeupe

白

baʔ˨

Nyeusi

黑

haʔ˥

Kijani

绿

loʔ˨

Buluu

蓝

lᴇ̃˨˩˧

Kompyuta

电脑

diᴇ̃˩˧ nɔ˥˧

Sushi

寿司

zei˩˧ sɿ˧˧

Chai

茶

dzɑ˨˩˧

Sukari

糖

dæ̃˨˩˧

Chungwa

橙

dzəŋ˨˩˧

99

九十九

tɕʏ˥˧ zəʔ˨ tɕʏ˥˧

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Wu, Taihu)

Maana Kiwu cha HangzhouKiwu cha SuzhouKiwu cha ShanghaiKiwu cha JiaxingKiwu cha JinhuaKiningboKimandarini cha Chengdu
Maji 水 /sʮei˥˧/ 水 /sʮ˥˩/ 水 /sz̩˧˥/ 水 /sɿ˦˦/ 水 /ɕy˥˧˥/ 水 /sɿ˧˨˥/ 水 /suei˥˧/
Moto 火 /hoᵘ˥˧/ 火 /həu˥˩/ 火 /hu˧˥/ 火 /huᵝ˦˦/ 火 /xuɤ˥˧˥/ 火 /hu˧˨˥/ 火 /xo˥˧/
Jua 日头 /zəʔ˨ dei˨˩˧/ 太阳 /tʰɑ˥ ɦiã˨˩/ 太阳 /tʰa˧ ɦiã˩/ 日头 /ȵieʔ˥ de˧˩/ 日头 /ȵiəʔ˨˩˨ diu˧˩˧/ 日头 /ɲiʔ˩˨ dɤu/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/
Mwezi 月亮 /ɦyeʔ˨ liæ̃˩˧/ 月亮 /ŋəʔ˧ liã˥˩/ 月亮 /ɲyəʔ˩˨ liã˩/ 月亮 /yeʔ˥ liã˩˩˦/ 月光 /ȵyɤ˩˦ kuɑŋ˧˧˦/ 月亮 /ɲyəʔ˩˨ liaŋ/ 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/
Nyota 星 /ɕiŋ˧˧/ 星 /sin˦˦/ 星 /ɕin˥˧/ 星 /ɕiŋ˥˩/ 星 /siŋ˧˧˦/ 星 /ɕin˥˧/ 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/
Usiku 夜里 /ɦi˩˧ li˥˧/ 夜里 /ɦiɑ˨˧ li˨˧/ 夜里 /ɦia˨˧ li˨˧/ 夜里 /iɑ˧˥ li˨˩˨/ 夜里 /ia˩˦ li˥˧˥/ 夜里 /ɦia˨˩˧ li˨˩˧/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/
Mvua 雨 /ʔʮ˥˧/ 雨 /ɦy˨˧˩/ 雨 /ɦy˨˧/ 雨 /y˦˦/ 雨 /y˥˧˥/ 雨 /ɦy˩˩˧/ 雨 /y˥˧/
Theluji 雪 /ɕieʔ˥/ 雪 /siɪʔ˥/ 雪 /ɕiɪʔ˥/ 雪 /ɕieʔ˥/ 雪 /sie˥˥/ 雪 /ɕiɪʔ˥˥/ 雪 /ɕye˨˩/
Ukurasa 1/10

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiwu cha HangzhouKiwu cha ShanghaiKijinKiningboKiwu cha SuzhouKiwu cha JiaxingKiwu cha Jinhua
一 iq7 /ʔieʔ˥/ iq7 /ɪʔ˥˥/ ieh² /iəʔ˨/ iq7 /iɪʔ˥/ iq7 /iəʔ˦˧/ iq7 /ieʔ˥/ iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/
二 er5 /əl˦˦˥/ gni6 /ɲi˨˧/ er⁴⁵ /ɚ˦˥/ 白讀gni6 /ȵi˨˩˧/文讀er6 /əl˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˧˩/ 白讀gni6 /ȵi˩˩˦/文讀er6 /l̩˩˩˦/ nyi²¹³ /n̩˨˩˧/
三 saen1 /sᴇ̃˧˧/ se1 /sɛ˥˧/ san¹¹ /sæ̃˩˩/ sae1 /sɛ˥˧/ se1 /sᴇ˦˦/ sae1 /sɛ˥˩/ sa³³ /sã˧˧/
四 sy5 /sɿ˦˦˥/ sy5 /sɿ˧˥/ si⁴⁵ /sɿ˦˥/ sy5 /sɿ˦˦/ sy5 /sɿ˥˩˧/ sy5 /sɿ˧˥/ sy⁵³ /sz̩˥˧/
五 u3 /ʔu˥˧/ ng6 /ŋ̍˨˧/ u⁵³ /u˥˧/ ng6 /ŋ̍˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˧˩/ 白讀ng4 /ŋ̍˨˩˨/文讀wu4 /ɦuᵝ˨˩˨/ ng²¹³ /ŋ˨˩˧/
六 loq8 /loʔ˨/ loq8 /loʔ˩˨/ lueh⁵ /luəʔ˥/ loq8 /loʔ˩˨/ loq8 /loʔ˨˧/ loq7 /loʔ˥/ lieu²⁴ /liu˨˦/
七 chiq7 /tɕʰieʔ˥/ chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ qhieh² /tɕʰiəʔ˨/ chiq7 /tɕʰiɪʔ˥/ tshiq7 /tsʰiəʔ˦˧/ chiq7 /tɕʰieʔ˥/ tshiq⁵⁵ /tsʰiəʔ˥˥/
八 paq7 /paʔ˥/ paq7 /pɐʔ˥˥/ pah² /paʔ˨/ paq7 /pɐʔ˥/ poq7 /poʔ˦˧/ paq7 /pɑʔ˥/ paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/
九 cieu3 /tɕʏ˥˧/ cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ jieu⁵³ /tɕiəu˥˧/ cieu3 /tɕiʏ˧˥/ cieu3 /tɕiʏ˥˩/ cieu3 /tɕiəu˦˦/ jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/
十 zeq8 /zəʔ˨/ zeq8 /zəʔ˩˨/ seh⁵ /səʔ˥/ zyuq8 /zʮœʔ˩˨/ zeq8 /zəʔ˨˧/ zeq8 /zəʔ˩˨/ zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap