金华话

Kiwu cha Jinhua

Kisiniti (Wu, Wuzhou 婺州片)

FamiliaKisiniti (Wu, Wuzhou 婺州片) Wasemaji~2M Hatiherufi za Han NchiUchina (Jinhua, Zhejiang ya kati) Lugha rasmiHapana (kikanda) ISO 639-3wuu Glottocodejinh1234

Kiwu cha Jinhua (金华话) ni mwakilishi wa mfano wa kundi dogo la Kiwu cha Wuzhou (婺州片), tawi kuu la Kichina cha Wu lililo sambamba na — si la chini ya — Kiwu cha Taihu (Shanghai, Suzhou, Hangzhou). Kinazungumzwa na watu wapatao milioni 2 katika Zhejiang ya kati, katika beseni la Mto Jinhua. Kiwu cha Wuzhou ni cha kihafidhina kitaipolojia: kinahifadhi utofautishaji kamili wa namna tatu wa vizuizi vya Kichina cha enzi za kati (kisicho na sauti / chenye pumzi / chenye sauti) kama makundi mengine ya Wu, lakini mfumo wake wa toni (kwa kawaida kategoria 7–8 zenye maumbo tofautishi ya mkondo) na baadhi ya maneno (mf. kiwakilishi cha nafsi ya kwanza umoja 我 [ŋo], nafsi ya tatu umoja 渠 [gɛ]) hutofautiana wazi na Kiwu cha Taihu, jambo linaloakisi mtawanyiko wa mapema wa Wuzhou kutoka kwa Wu kingine. Eneo hili ndilo nyumbani kwa ham maarufu ya Jinhua na lilikuwa mahali alipozaliwa msomi wa Neo-Confucius wa enzi ya Song, Lü Zuqian.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiwu cha Jinhua →

Maneno 87 ya msingi katika Kiwu cha Jinhua

Maji

水

ɕy˥˧˥

Moto

火

xuɤ˥˧˥

Jua

日头

ȵiəʔ˨˩˨ diu˧˩˧

Mwezi

月光

ȵyɤ˩˦ kuɑŋ˧˧˦

Nyota

星

siŋ˧˧˦

Usiku

夜里

ia˩˦ li˥˧˥

Mvua

雨

y˥˧˥

Theluji

雪

sie˥˥

Upepo

风

foŋ˧˧˦

Udongo

土

tʰu˥˧˥

Jiwe

石头

ʑiəʔ˨˩˨ diu˧˩˧

Mlima

山

sɑ˧˧˦

Bahari

海

xɛ˥˧˥

Mama

阿娘

əʔ˦ ȵiɑŋ˧˩˧

Baba

阿爸

əʔ˦ pɑ˥˥

Binti

女儿

nɑ˥˧˥ ŋ̍˧˩˧

Mimi

我

ɑ˥˧˥

Wewe

尔

ŋ̍˥˧˥

Sisi

我郎

ɑ˥˧˥ lɑŋ˧˩˧

Jina

名字

miŋ˧˩˧ zɿ˩˦

Mtu

人

ȵiŋ˧˩˧

Kichwa

头

diu˧˩˧

Jicho

眼睛

ɑ˥˧˥ tsiŋ˧˧˦

Sikio

耳朵

ŋ̍˥˧˥ tuɤ˥˧˥

Pua

鼻头

biəʔ˨˩˨ diu˧˩˧

Mdomo

口

kʰiu˥˧˥

Jino

牙

uɑ˧˩˧

Ulimi

口舌

kʰiu˥˧˥ dʑyɤ˩˦

Mkono

手

ɕiu˥˧˥

Mguu

脚

tɕiəʔ˦

Moyo

心

siŋ˧˧˦

Mfupa

骨头

kuəʔ˦ diu˧˩˧

Damu

血

ɕyɤ˥˥

Kinyesi

屎

sɿ˧˧˦

Upendo

—

—

Mti

树

ʑy˩˦

Mbwa

狗

kiu˥˧˥

Paka

猫

mɑu˧˩˧

Samaki

鱼

ȵy˧˩˧

Ndege

鸟

ȵiɑu˥˥

Kipepeo

蝴蝶

u˧˩˧ dia˩˦

Yai

卵

ləŋ˥˧˥

Dubu

熊

ioŋ˧˩˧

Farasi

马

mɤa˥˧˥

Nyumba

屋里

oʔ˦ li˥˧˥

Maziwa

牛奶

ȵiu˧˩˧ nɑ˥˧˥

Asali

蜂蜜

foŋ˧˧˦ miəʔ˨˩˨

Chumvi

盐

ie˧˩˧

Mvinyo

葡萄酒

bu˧˩˧ dɑu˧˩˧ tsiu˥˧˥

Mchele

米

mie˥˧˥

Chokoleti

巧克力

tɕʰiɑu˥˧˥ kʰəʔ˦ liəʔ˨˩˨

Chuma

铁

tʰia˥˥

Gurudumu

轮盘

ləŋ˧˩˧ bɤ˧˩˧

Hariri

丝

sɿ˧˧˦

Kitabu

书

ɕy˧˧˦

Kula

吃

tɕʰiəʔ˦

Kunywa

吃

tɕʰiəʔ˦

Kulala

睏

kʰuəŋ˥˥

Moja

一

iəʔ˦

Mbili

二

ŋ̍˩˦

Tatu

三

sɑ˧˧˦

Nne

四

si˥˥

Tano

五

ŋ̍˥˧˥

Mia

百

pəʔ˦

Habari

侬好

noŋ˥˧˥ xɑu˥˧˥

Asante

谢谢

zia˩˦ zia˩˦

Nzuri

好

xɑu˥˧˥

Mpya

新

siŋ˧˧˦

Nyekundu

红

oŋ˧˩˧

Nyeupe

白

bəʔ˨˩˨

Nyeusi

黑

xəʔ˦

Kijani

绿

loʔ˨˩˨

Buluu

蓝

lɑ˧˩˧

Kompyuta

电脑

diã˩˦ nɑu˥˧˥

Sushi

寿司

ʑiu˩˦ sɿ˧˧˦

Chai

茶

dzuɑ˧˩˧

Sukari

糖

dɑŋ˧˩˧

Chungwa

橙

dʑiŋ˧˩˧

99

九十九

tɕiu˥˧˥ ʑiəʔ˨˩˨ tɕiu˥˧˥

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kisiniti (Wu, Wuzhou 婺州片)

Maana Kiwu cha JinhuaKiwu cha HangzhouKiwu cha JiaxingKiningboKiwu cha SuzhouKigan cha JiʼanKiwu cha Wenzhou
Maji 水 /ɕy˥˧˥/ 水 /sʮei˥˧/ 水 /sɿ˦˦/ 水 /sɿ˧˨˥/ 水 /sʮ˥˩/ 水 /suei˥˧/ 水 /sɿ˧˥/
Moto 火 /xuɤ˥˧˥/ 火 /hoᵘ˥˧/ 火 /huᵝ˦˦/ 火 /hu˧˨˥/ 火 /həu˥˩/ 火 /fo˥˧/ 火 /fu˧˥/
Jua 日头 /ȵiəʔ˨˩˨ diu˧˩˧/ 日头 /zəʔ˨ dei˨˩˧/ 日头 /ȵieʔ˥ de˧˩/ 日头 /ɲiʔ˩˨ dɤu/ 太阳 /tʰɑ˥ ɦiã˨˩/ 日头 /lɛ˧˧˦ tʰɛu˩˩/ 日头 /ȵi˨˩˧ dɤu˧˩/
Mwezi 月光 /ȵyɤ˩˦ kuɑŋ˧˧˦/ 月亮 /ɦyeʔ˨ liæ̃˩˧/ 月亮 /yeʔ˥ liã˩˩˦/ 月亮 /ɲyəʔ˩˨ liaŋ/ 月亮 /ŋəʔ˧ liã˥˩/ 月光 /yɛ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 月光 /ȵy˨˩˧ kuɔ˧˧/
Nyota 星 /siŋ˧˧˦/ 星 /ɕiŋ˧˧/ 星 /ɕiŋ˥˩/ 星 /ɕin˥˧/ 星 /sin˦˦/ 星光 /ɕiaŋ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 星 /seŋ˧˧/
Usiku 夜里 /ia˩˦ li˥˧˥/ 夜里 /ɦi˩˧ li˥˧/ 夜里 /iɑ˧˥ li˨˩˨/ 夜里 /ɦia˨˩˧ li˨˩˧/ 夜里 /ɦiɑ˨˧ li˨˧/ 夜里 /ia˨˩˦ li˥˧/ 夜里 /ɦi˨˨ lei˧˦/
Mvua 雨 /y˥˧˥/ 雨 /ʔʮ˥˧/ 雨 /y˦˦/ 雨 /ɦy˩˩˧/ 雨 /ɦy˨˧˩/ 雨 /y˥˧/ 雨 /vu˧˦/
Theluji 雪 /sie˥˥/ 雪 /ɕieʔ˥/ 雪 /ɕieʔ˥/ 雪 /ɕiɪʔ˥˥/ 雪 /siɪʔ˥/ 雪 /ɕyɛ˧˧˦/ 雪 /ɕy˧˩˧/
Ukurasa 1/10

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiwu cha JinhuaKiwu cha ShanghaiKigan cha JiʼanKiwu cha WenzhouKiningboKigan cha YingtanKiwu cha Suzhou
一 iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/ iq7 /ɪʔ˥˥/ i³³⁴ /i˧˧˦/ yi²¹³ /ji˨˩˧/ iq7 /iɪʔ˥/ iʔ⁵ /iʔ˥/ iq7 /iəʔ˦˧/
二 nyi²¹³ /n̩˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˧/ ɵ²¹⁴ /ɵ˨˩˦/ nyi²² /ɲi˨˨/ 白讀gni6 /ȵi˨˩˧/文讀er6 /əl˨˩˧/ ɵ⁵³ /ɵ˥˧/ gni6 /ɲi˨˧˩/
三 sa³³ /sã˧˧/ se1 /sɛ˥˧/ — sa³³ /sa˧˧/ sae1 /sɛ˥˧/ san³³ /san˧˧/ se1 /sᴇ˦˦/
四 sy⁵³ /sz̩˥˧/ sy5 /sɿ˧˥/ sɿ¹¹ /sɿ˩˩/ sy⁴² /sɿ˦˨/ sy5 /sɿ˦˦/ sɿ⁵³ /sɿ˥˧/ sy5 /sɿ˥˩˧/
五 ng²¹³ /ŋ˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˧/ ŋ̍⁵³ /ŋ̍˥˧/ ng²² /ŋ̍˨˨/ ng6 /ŋ̍˨˩˧/ ŋ̍³⁵ /ŋ̍˧˥/ ng6 /ŋ̍˨˧˩/
六 lieu²⁴ /liu˨˦/ loq8 /loʔ˩˨/ liu²¹⁴ /liu˨˩˦/ lieu²¹³ /lɤu˨˩˧/ loq8 /loʔ˩˨/ liuʔ² /liuʔ˨/ loq8 /loʔ˨˧/
七 tshiq⁵⁵ /tsʰiəʔ˥˥/ chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ tɕʰi³³⁴ /tɕʰi˧˧˦/ tshei²¹³ /tsʰei˨˩˧/ chiq7 /tɕʰiɪʔ˥/ tɕʰiʔ⁵ /tɕʰiʔ˥/ tshiq7 /tsʰiəʔ˦˧/
八 paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/ paq7 /pɐʔ˥˥/ pɛ³³⁴ /pɛ˧˧˦/ po²¹³ /po˨˩˧/ paq7 /pɐʔ˥/ paʔ⁵ /paʔ˥/ poq7 /poʔ˦˧/
九 jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/ cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ — jiau³⁵ /tɕiau˧˥/ cieu3 /tɕiʏ˧˥/ tɕiu³⁵ /tɕiu˧˥/ cieu3 /tɕiʏ˥˩/
十 zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ zeq8 /zəʔ˩˨/ sɛ²¹⁴ /sɛ˨˩˦/ zai²¹³ /zai˨˩˧/ zyuq8 /zʮœʔ˩˨/ sɛʔ² /sɛʔ˨/ zeq8 /zəʔ˨˧/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap