ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ

Маньчжурська

Тунгуська > південна

Сім’яТунгуська > південна Носії約100人 (L1高齢者) / 数千人 (L2 (друга)) РегіонМаньчжурія (північно-східна Китай) ЛатинізаціяMöllendorff transliteration (1892) ЧитанняПитоме маньчжурське слово

Маньчжурська мова — тунгуська мова, що слугувала державною мовою династії Цін (1644–1912). Для китайських ієрогліфів у ній існує багата питома лексика: emu, juwe, ilan для чисел; šun для сонця; abka для неба. Двомовні словники, зокрема Юйчжі Цінвень цзянь (1708), фіксують також сино-маньчжурські читання на основі північного мандарину кінця епохи Мін. Маньчжурське письмо, похідне від монгольського алфавіту, використовувалося в офіційних документах упродовж усієї епохи Цін.

Де нею розмовляють

Читання ханьських ієрогліфів мовою Маньчжурська

Ієрогліф Значення Читання Форма IPA
一 one ᡝᠮᡠemu /emu/
二 two ᠵᡠᠸᡝjuwe /dʒuwə/
三 three ᡳᠯᠠᠨilan /ilan/
四 four ᡩᡠᡳᠨduin /duin/
五 five ᠰᡠᠨᠵᠠsunja /sundʒa/
六 six ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun /niŋɡun/
七 seven ᠨᠠᡩᠠᠨnadan /nadan/
八 eight ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn /dʒakʰuːn/
九 nine ᡠᠶᡠᠨuyun /ujun/
十 ten ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan /dʒuwan/
天 sky ᠠᠪᡴᠠabka /abka/
地 ground ᠨᠠna /na/
日 sun ᡧᡠᠨšun /ʃun/
月 moon ᠪᡳᠶᠠbiya /bija/
山 mountain ᠠᠯᡳᠨalin /alin/
海 sea ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi /medəri/
水 water ᠮᡠᡴᡝmuke /mukə/
火 fire ᡨᡠᠸᠠtuwa /tuwa/
木 tree ᠮᠣᠣmoo /moː/
土 soil ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon /bojxon/
石 stone ᠸᡝᡥᡝwehe /wəxə/
鐵 iron ᠰᡝᠯᡝsele /sələ/
雨 rain ᠠᡤᠠaga /aɡa/
雪 snow ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳnimanggi /nimaŋɡi/
牛 ox ᡳᡥᠠᠨihan /ixan/
虎 tiger ᡨᠠᡧᠠtasha /taʃa/
龍 dragon ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri /muduri/
蛇 snake ᠮᡝᡳᡥᡝmeihe /məixə/
馬 horse ᠮᠣᡵᡳᠨmorin /morin/
羊 sheep ᡥᠣᠨᡳᠨhonin /xonin/
雞 chicken ᠴᠣᡴᠣcoko /tʃoko/
犬 dog ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn /indaxuːn/
豬 pig ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨulgiyan /ulɡijan/
貓 cat ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike /kəsikə/
鳥 bird ᡤᠠᡧᠠgasha /ɡaʃa/
魚 fish ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha /nimaxa/
頭 head ᡠᠵᡠuju /udʒu/
目 eye ᠶᠠᠰᠠyasa /jasa/
耳 ear ᡧᠠᠨšan /ʃan/
鼻 nose ᠣᡶ᠋ᠣᡵᠣoforo /oforo/
口 mouth ᠠᠩᡤᠠangga /aŋɡa/
牙 tooth ᠸᡝᡳ᠌ᡥᡝweihe /wəixə/
心 heart ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman /njaman/
手 hand ᡤᠠᠯᠠgala /ɡala/
足 foot ᠪᡝᡨᡥᡝbethe /bətxə/
血 blood ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi /səŋɡi/
肉 meat ᠶᠠᠯᡳyali /jali/
人 person ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma /njalma/
女 woman ᡥᡝᡥᡝhehe /xəxə/
兒 child ᠵᡠᡳjui /dʒui/
家 home, family ᠪᠣᠣboo /boː/
門 door, gate ᡩᡠᡴᠠduka /duka/
飯 cooked rice, meal ᠪᡠᡩᠠbuda /buda/
茶 tea ᠴᠠᡳcai /tʃai/
錢 money ᠵᡳᡥᠠjiha /dʒixa/
年 year ᠠᠨᡳᠶᠠaniya /anja/
生 live, be born ᠪᠠᠨᠵᡳᠮᠪᡳbanjimbi /bandʒimbi/
死 die ᠪᡠᠴᡝᠮᠪᡳbucembi /butʃəmbi/
行 go ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi /jabumbi/
行 row ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan /faidan/
来 come ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi /dʒimbi/
去 leave ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi /ɡənəmbi/
走 run ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi /sudʒumbi/
飛 fly ᡩᡝᠶᡝᠮᠪᡳdeyembi /dəjəmbi/
坐 sit ᡨᡝᠮᠪᡳtembi /təmbi/
立 stand ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi /ilimbi/
見 see ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi /sabumbi/
聞 hear ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi /dondʒimbi/
知 know ᠰᠠᠮᠪᡳsambi /sambi/
食 eat ᠵᡝᠮᠪᡳjembi /dʒəmbi/
飲 drink ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi /omimbi/
白 white ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨšanggiyan /ʃaŋɡijan/
黑 black ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨsahaliyan /saxalijan/
紅 red ᡶ᠋ᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨfulgiyan /fulɡijan/
黃 yellow ᠰᡠᠸᠠᠶᠠᠨsuwayan /suwajan/
青 blue-green ᠨᡳᠣᡥᠣᠨniohon /nioxon/
綠 green ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨniowanggiyan /niowaŋɡijan/
灰 grey; ash ᡶ᠋ᡠᠯᡝᠩᡤᡳfulenggi /fuləŋɡi/
大 big ᠠᠮᠪᠠamba /amba/
小 small ᠠᠵᡳᡤᡝajige /adʒiɡə/
多 many, much ᠯᠠᠪᡩᡠlabdu /labdu/
長 long ᡤᠣᠯᠮᡳᠨgolmin /ɡolmin/
長 grow; elder ᡥᡡᠸᠠᡧᠠᠮᠪᡳhūwašambi /xuːwaʃambi/
老 old ᠰᠠᡴ᠋ᡩ᠋ᠠsakda /sakda/
遠 far ᡤᠣᡵᠣgoro /ɡoro/
熱 hot ᡥᠠᠯᡥᡡᠨhalhūn /xalxuːn/
冷 cold ᡧᠠᡥᡡᡵᡠᠨšahūrun /ʃaxuːrun/
香 fragrant ᠸᠠᠩᡤᠠwangga /waŋɡa/
上 up ᡩᡝᠯᡝdele /dələ/
下 down ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile /fədʒilə/
左 left ᡥᠠᡧᡡhashū /xaʃuː/
右 right ᡳᠴᡳici /itʃi/
中 middle ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba /dulimba/
中 hit ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi /ɡoibumbi/
央 center ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai /dulimbai/
東 east ᡩᡝᡵᡤᡳdergi /dərɡi/
西 west ᠸᠠᡵᡤᡳwargi /warɡi/
南 south ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi /dʒulərɡi/
北 north ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi /amarɡi/
我 I, me ᠪᡳbi /bi/
你 you ᠰᡳsi /si/
有 have; there is ᠪᡳᠮᠪᡳbimbi /bimbi/
無 not have, without ᠠᡴᡡakū /akuː/
不 not ᠠᡴᡡakū /akuː/

Джерела

Порівняння слів

Порівняння з мовами тієї самої класифікації: тунгуська сім'я (маньчжуро-тунгуська гілка, південна)

Значення МаньчжурськаЧжурчженськаСибинськаНанайськаУдегейськаПратунгуська моваЕвенкійська
Вода ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ муэ /muə/ ули /uli/ *mū /mū/ мӯ /muː/
Вогонь ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ to /to/ ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ тава /tava/ то̄ /toː/ *tawa /tawa/ того /toɡo/
Сонце ᡧᡠᠨ /ʃun/ še'un /ʃeun/ ᡧᡠᠨ /sun/ сиун /siun/ сӯ /suː/ *sigūn /sigūn/ дылача /dilatʃaː/
Місяць ᠪᡳᠶᠠ /bija/ bia /bia/ ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ биа /bia/ биа /bia/ *bēga /bēga/ бега /beɡa/
Зірка ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ušiha /uʃixa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ хосикта /xosikta/ ваикта /ˈwaikta/ *xōsikta /xoːsikta/ осикта /osikta/
Ніч ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ dobori /dobori/ ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ долбо /dolbo/ догбо /doɡbo/ *dolbo /dolbo/ долбони /dolboni/
Дощ ᠠᡤᠠ /aɡa/ agu /aɡu/ ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ тугдэ /tuɡdə/ тигдэ /tiɡdə/ *tigde /tiɡde/ тыгдэ /tiɡdə/
Сніг ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ imanggi /imaŋɡi/ ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ симата /simata/ има̄ /imaː/ *imana /imana/ иманна /imanna/
Сторінка 1/10

Порівняння порядку слів

Порівняти з основними мовами світу

Маньчжурська
ᠪᡳ ᠠᠨᡨᠠᡥᠠ ᡳ ᠵᡠᠯᡝᡵᡳ ᡥᡡᡩᠠ ᡩᡝ ᠰᠠᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ ᡝᡨᡠᡴᡠ ᠪᡝ ᡝᡨᡠᡴᡳ ᡨᡠᠸᠠᡴᡳ ᠰᡝᠮᠪᡳ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです

Порівняння читань ханьцзи

Порівняння з мовами тієї самої класифікації: Тунгуська > південна

Ієрогліф МаньчжурськаЧжурчженськаСибинськаПратунгуська моваКіданьськаПрамонгольська моваПаґспа-китайська
一 emu /emu/ emu /emu/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ am /am/ *nigen /*niɡen/ yi /ʔi/
二 juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ ži /ʐi/
三 ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ hur /hur/ *gurba(n) /*ɡurban/ sam /sam/
四 duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ shi /sɨ/
五 sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tʰau/ *tabu(n) /*tabun/ u /wu/
六 ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ lėu /lɥu/
七 nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dolo /dolo/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ tsʻi /tsʰi/
八 jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ — *nayima(n) /*najiman/ ba /pa/
九 uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ is /is/ *yersü(n) /*jersyn/ giw /kiw/
十 juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ ši /ʐi/
Сторінка 1/11

Відкрити інтерактивну карту: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.

Автор Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Головна LangMap