𗼇𗟲
Tiếng Tangut
Sino-Tibetan > Qiangic
Tiếng Tây Hạ (𗼇𗟲) là ngôn ngữ chính thức của vương triều Tây Hạ (1038–1227), thuộc nhánh Khương của ngữ hệ Hán-Tạng, được sử dụng ở vùng Ninh Hạ, Cam Túc và Nội Mông ngày nay. Chữ Tây Hạ được chế tác năm 1036, gồm hơn 6.000 ký tự, được tìm thấy trong các văn bản ở Khara-Khoto do Kozlov khai quật năm 1908–09, hiện lưu giữ tại St. Petersburg và Bắc Kinh. Những âm đọc này không phải từ mượn tiếng Hán mà là từ vựng bản địa Tây Hạ, được Gong Hwang-cherng tái dựng âm vị dựa trên đối chiếu phiên âm trong 番漢合時掌中珠 (1190) và bằng chứng so sánh ngôn ngữ Tạng-Miến. Tiếng Tây Hạ tuyệt chủng sau cuộc chinh phục của Mông Cổ năm 1227.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong tiếng Tangut
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | 𘈩lew1 | /lew˩/ | |
| 二 | two | 𗍫njɨ̱1 | /njɨ̱˩/ | |
| 三 | three | 𘕕sọ1 | /sọ˩/ | |
| 四 | four | 𗥃ljɨr1 | /ljɨr˩/ | |
| 五 | five | 𗏁ŋwə1 | /ŋwə˩/ | |
| 六 | six | 𗤁tśhjiw1 | /tɕʰjiw˩/ | |
| 七 | seven | 𗒹śjạ1 | /ɕjạ˩/ | |
| 八 | eight | 𘉋ꞏjar1 | /ʔjar˩/ | |
| 九 | nine | 𗢭gjɨ̱1 | /ɡjɨ̱˩/ | |
| 十 | ten | 𗰗ɣạ2 | /ɣạ˨/ | |
| 天 | sky | 𗹦mə1 | /mə˩/ | |
| 地 | ground | 𗼻ljɨ̣2 | /ljɨ̣˨/ | |
| 日 | sun | 𗾔be2 | /be˨/ | |
| 月 | moon | 𗼑lhjị2 | /l̥jị˨/ | |
| 山 | mountain | 𘑗ŋər1 | /ŋər˩/ | |
| 海 | sea | 𗗚ŋjow2 | /ŋjow˨/ | |
| 水 | water | 𗋽zjɨ̱r2 | /zjɨ̱r˨/ | |
| 火 | fire | 𗜐mə̱1 | /mə̱˩/ | |
| 木 | tree | 𗝠sji1 | /sji˩/ | |
| 土 | soil | 𗼱dzjiw1 | /dzjiw˩/ | |
| 石 | stone | 𗱸lụ1 | /lụ˩/ | |
| 鐵 | iron | 𘟪śjow1 | /ɕjow˩/ | |
| 雨 | rain | 𗼮dzjụ2 | /dzjụ˨/ | |
| 雪 | snow | 𗎆wjị1 | /wjị˩/ | |
| 牛 | ox | 𗅠gur1 | /ɡur˩/ | |
| 虎 | tiger | 𗱈le2 | /le˨/ | |
| 龍 | dragon | 𗵃we1 | /we˩/ | |
| 蛇 | snake | 𗀋phio2 | /pʰio˨/ | |
| 馬 | horse | 𘆝rjijr1 | /rjijr˩/ | |
| 羊 | sheep | 𗂽ꞏjij2 | /ʔjij˨/ | |
| 雞 | chicken | 𗀝wor1 | /wor˩/ | |
| 犬 | dog | 𗘂khjwɨ1 | /kʰjwɨ˩/ | |
| 豬 | pig | 𗘅gju1 | /ɡju˩/ | |
| 貓 | cat | 𗉟ꞏja1 | /ʔja˩/ | |
| 鳥 | bird | 𗿼dźjwow1 | /dʑjwow˩/ | |
| 魚 | fish | 𗋾źju2 | /ʑju˨/ | |
| 頭 | head | 𗥦ɣu1 | /ɣu˩/ | |
| 目 | eye | 𗑉mej1 | /mej˩/ | |
| 耳 | ear | 𗐴nju1 | /nju˩/ | |
| 鼻 | nose | 𗮮nji̱2 | /nji̱˨/ | |
| 口 | mouth | 𗋈ŋwu2 | /ŋwu˨/ | |
| 牙 | tooth | 𗆝rər2 | /rər˨/ | |
| 心 | heart | 𗤶nji̱j1 | /nji̱j˩/ | |
| 手 | hand | 𗁅lạ1 | /lạ˩/ | |
| 足 | foot | 𗭒khjɨ1 | /kʰjɨ˩/ | |
| 血 | blood | 𗊴sjij1 | /sjij˩/ | |
| 肉 | meat | 𗁮tśhji1 | /tɕʰji˩/ | |
| 人 | person | 𘓐dzjwo2 | /dzjwo˨/ | |
| 女 | woman | 𗕪mjịj1 | /mjịj˩/ | |
| 兒 | child | 𘈷gji2 | /ɡji˨/ | |
| 家 | home, family | 𗫌nji1 | /nji˩/ | |
| 門 | door, gate | 𗐺mẽ1 | /mẽ˩/ | |
| 飯 | cooked rice, meal | 𗣣tshji1 | /tsʰji˩/ | |
| 茶 | tea | 𗟇tsə̣1 | /tsə̣˩/ | |
| 錢 | money | 𘔭dzjɨj1 | /dzjɨj˩/ | |
| 年 | year | 𗂣wji1 | /wji˩/ | |
| 生 | live, be born | 𘎳we̱1 | /we̱˩/ | |
| 死 | die | 𗈶sjɨ1 | /sjɨ˩/ | |
| 行 | go | 𘕂dźjij1 | /dʑjij˩/ | |
| 行 | row | 𗣲bio1 | /bio˩/ | |
| 来 | come | 𗄼lja1 | /lja˩/ | |
| 去 | leave | 𗶷śjɨ1 | /ɕjɨ˩/ | |
| 走 | run | 𘚽ljwɨ̣1 | /ljwɨ̣˩/ | |
| 飛 | fly | 𗂮kjɨr1 | /kjɨr˩/ | |
| 坐 | sit | 𗶠dzu̱2 | /dzu̱˨/ | |
| 立 | stand | 𘚪dzjị2 | /dzjị˨/ | |
| 見 | see | 𘟀ljij2 | /ljij˨/ | |
| 聞 | hear | 𗓁mji1 | /mji˩/ | |
| 知 | know | 𗄻nwə1 | /nwə˩/ | |
| 食 | eat | 𗡅dzji1 | /dzji˩/ | |
| 飲 | drink | 𗠰thji1 | /tʰji˩/ | |
| 白 | white | 𗴂phiow1 | /pʰiow˩/ | |
| 黑 | black | 𗰞nja̱1 | /nja̱˩/ | |
| 紅 | red | 𘔚njij1 | /njij˩/ | |
| 黃 | yellow | 𗘮nər1 | /nər˩/ | |
| 青 | blue-green | 𗍎pja1 | /pja˩/ | |
| 綠 | green | 𗺭dźjow1 | /dʑjow˩/ | |
| 灰 | grey; ash | 𗈾lhjwạ1 | /l̥jwạ˩/ | |
| 大 | big | 𘜶ljịj2 | /ljịj˨/ | |
| 小 | small | 𗣫tsəj1 | /tsəj˩/ | |
| 多 | many, much | 𗮅rejr2 | /rejr˨/ | |
| 長 | long | 𗧥zjir2 | /zjir˨/ | |
| 長 | grow; elder | 𘞵dzja1 | /dzja˩/ | |
| 老 | old | 𘒺nar2 | /nar˨/ | |
| 遠 | far | 𗈲khwa1 | /kʰwa˩/ | |
| 熱 | hot | 𗉅tsja1 | /tsja˩/ | |
| 冷 | cold | 𗀐dźjij1 | /dʑjij˩/ | |
| 香 | fragrant | 𗡎lji2 | /lji˨/ | |
| 上 | up | 𗀔tśhja̱1 | /tɕʰja̱˩/ | |
| 下 | down | 𗯴khju1 | /kʰju˩/ | |
| 左 | left | 𗂈źjɨ̣1 | /ʑjɨ̣˩/ | |
| 右 | right | 𗼛tśier1 | /tɕier˩/ | |
| 中 | middle | 𘇂gu2 | /ɡu˨/ | |
| 中 | hit | 𗂆zjịj1 | /zjịj˩/ | |
| 央 | center | 𘁝nji̱j1 | /nji̱j˩/ | |
| 東 | east | 𗅹ꞏja1 | /ʔja˩/ | |
| 西 | west | 𗂰lji2 | /lji˨/ | |
| 南 | south | 𗑛zjɨr1 | /zjɨr˩/ | |
| 北 | north | 𗈇ljạ1 | /ljạ˩/ | |
| 我 | I, me | 𗧓ŋa2 | /ŋa˨/ | |
| 你 | you | 𗍳nji2 | /nji˨/ | |
| 有 | have; there is | 𗁁wjij2 | /wjij˨/ | |
| 無 | not have, without | 𗤋mjij1 | /mjij˩/ | |
| 不 | not | 𗅋mji1 | /mji˩/ |
Nguồn
- Gong Hwang-cherng (龔煌城) — Xixia yu yanjiu (1997) and 'Tangut and Proto-Tibeto-Burman' (1995)
- Sofronov, M. V. — Grammatika tangutskogo yazyka (1968), 2 vols.
- Kychanov, E. I. & Arakawa Shintaro — Словарь тангутского (Си Ся) языка (2006)
- Li Fanwen (李範文) — 夏漢字典 (2008 revised edition)
- Andrew West — BabelStone Tangut resources; 番漢合時掌中珠 (1190) bilingual glossary
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngữ hệ Hán-Tạng (nhánh Tạng-Miến, Khương)
| Nghĩa | Tiếng Tangut | Tiếng Phổ Mễ Bắc | Tiếng Di | Tiếng Qiang phía nam | Tiếng Nộ Tô | Tiếng Cơ Nặc | Tiếng Jingpo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𗋽 /zjɨr˧˥/ | tɕɨ53 /tɕɨ˥˧/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | tsuə /tsuə˧˧/ | ɹi31gɹɑ53 /ɹi˧˩ɡɹɑ˥˧/ | ji31tʃho55 /ji˧˩tʃʰo˥˥/ | hka /kʰaː˧/ |
| Lửa | 𗜐 /mə˧/ | mɐ35 /mɐ˧˥/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | mi /mi˧˧/ | mi55 /mi˥˥/ | mi33 /mi˧˧/ | wan /waːn˧/ |
| Mặt trời | 𗾔 /be˧˥/ | bu̵53 /bʉ˥˧/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | masɿ /ma˧˧sɿ˥˥/ | ȵi35ɑ55 /ɲi˧˥ɑ˥˥/ | ȵɔ35 /ɲɔ˧˥/ | jan /dʒan˧/ |
| Mặt trăng | 𗼑 /lhji˧˥/ | ɬi55 /ɬi˥˥/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | ɕyɕya /ɕy˧˧ɕya˥˥/ | ɬɑ31 /ɬɑ˧˩/ | pu33ɬa44 /pu˧˧ɬa˦˦/ | shata /ʃata˧/ |
| Sao | 𗄓 /ɡjɨ˧˥/ | dʐə35 /ɖʐə˧˥/ | ꃅꏸ /mu˧˧tɕɿ˧˧/ | χdʐepe /χdʐe˧˧pe˥˥/ | kɹe31lɔ35 /kɹe˧˩lɔ˧˥/ | pu33ke33 /pu˧˧ke˧˧/ | shagan /ʃəɡan˧/ |
| Đêm | — /—/ | ɕyɛ55 /ɕyɛ˥˥/ | ꃅꌋ /mu˧˧si˧˧/ | mudʑo /mu˧˧dʑo˨˦˩/ | suɑʴ35nɑ35 /suɑ˞˧˥nɑ˧˥/ | mi33tɕhø33 /mi˧˧tɕʰø˧˧/ | shana /ʃana˧ʔ/ |
| Mưa | 𗼮 /dzju˧˥/ | gui53 /ɡui˥˧/ | ꂷꉐ /ma˧˧ha˧˧/ | maʐi /ma˧˩ʐi˥˥/ | mɯ55ɑ31ɹuɑ55 /mɯ˥˥ɑ˧˩ɹuɑ˥˥/ | mi31tha55 /mi˧˩tʰa˥˥/ | marang /maraŋ˧/ |
| Tuyết | 𗎆 /wji˧/ | pu̵53 /pʉ˥˧/ | ꃰ /vo˧˧/ | məpɑ /mə˧˩pɑ˥˥/ | vɑ55 /vɑ˥˥/ | njɛ33ji44 /ɲɛ˧˧ji˦˦/ | hkyen /kʰjen˧/ |
| Gió | 𗍄 /njij˧˥/ | mu55wa53 /mu˥˥wa˥˧/ | ꃅꆳ /mu˧˧ɬɿ˧˧/ | mɑʁu /mɑ˧˧ʁu˥˥/ | mɯ55ɑ31ɬi35 /mɯ˥˥ɑ˧˩ɬi˧˥/ | li31phjɐ33 /li˧˩pʰjɐ˧˧/ | nbung /n̩buŋ˧/ |
| Đất | 𗼻 /ljɨ˧˥/ | dẽ35 /dẽ˧˥/ | ꊖ /tsa˧˧/ | dzu /dzu˥˥/ | mɹi35ɑ55 /mɹi˧˥ɑ˥˥/ | mi31tsha33 /mi˧˩tsʰa˧˧/ | ga /ka˧/ |
| Đá | 𗱸 /lu˧/ | jã35ba53 /jã˧˥ba˥˧/ | ꇓ /lu˧˧/ | ʁo /ʁo˨˦˩/ | lu̱53 /lu˥˧/ | lo42mɔ44 /lo˦˨mɔ˦˦/ | nlung /n̩luŋ˧˩/ |
| Núi | 𘑗 /ŋər˧/ | ri53 /ri˥˧/ | ꁧ /bo˧˧/ | tsʰuə /tsʰuə˥˥/ | ŋu35ɑ55 /ŋu˧˥ɑ˥˥/ | ɣɯ31tha55 /ɣɯ˧˩tʰa˥˥/ | bum /bum/ |
| Biển | 𗃰 /xej˧/ | — | — | ɕye /ɕye˧˧/ | shuɑ35 /sʰuɑ˧˥/ | lɐ31mɔ33 /lɐ˧˩mɔ˧˧/ | panglai /paŋ˧lai˧/ |
| Mẹ | 𗴺 /mja˧/ | ma55 /ma˥˥/ | ꀉꂿ /a˧˦mo˧˧/ | ma /ma˧˧/ | iɑ55m̩31 /iɑ˥˥m̩˧˩/ | a33mɔ44 /a˧˧mɔ˦˦/ | nu /nu˧/ |
| Cha | 𗔀 /wja˧/ | suɛ̃33 /suɛ̃˧˧/ | ꀉꄉ /a˧˦ta˧˧/ | pi /pi˥˥/ | iɑ55bɑ31 /iɑ˥˥bɑ˧˩/ | a33pu33 /a˧˧pu˧˧/ | wa /wa˧/ |
| Con gái | 𘇾 /dʑji˧˥/ | m̥ə53 /m̥ə˥˧/ | ꀋꃋ /a˨˩mɿ˧˧/ | tɕi /tɕi˧˧/ | mi31ɑ31zɑ55 /mi˧˩ɑ˧˩zɑ˥˥/ | zɔ33mi33 /zɔ˧˧mi˧˧/ | num sha /num˧ʃa˧˩/ |
| Tôi | 𗧓 /ŋa˧˥/ | a35 /a˧˥/ | ꉢ /ŋa˧˧/ | qɑ /qɑ˥˥/ | ŋɑ35 /ŋɑ˧˥/ | ŋɔ31 /ŋɔ˧˩/ | ngai /ŋai˧/ |
| Bạn | 𘀍 /nja˧˥/ | ȵi35 /ɲi˧˥/ | ꆏ /nɯ˧˧/ | no /no˥˥/ | ȵo55 /ɲo˥˥/ | nɐ31 /nɐ˧˩/ | nang /naŋ˧/ |
| Chúng ta | — /—/ | ɛ̃35rə53 / a35rə53 /ɛ̃˧˥rə˥˧ / a˧˥rə˥˧/ | ꉪꊇ /ŋo˨˩ɣo˧˦/ | tsuətʰyɑ / qɑtʰyɑ /tsuə˧˩tʰyɑ˥˥ / qɑ˧˩tʰyɑ˥˥/ | ɑ55iɯ31 / ŋɑ35dɯ31 /ɑ˥˥iɯ˧˩ / ŋɑ˧˥dɯ˧˩/ | a33ŋ̊o33 / ŋa33jo31 /a˧˧ŋ̊o˧˧ / ŋa˧˧jo˧˩/ | anhte /an˥˥tʰe˧/ |
| Tên | 𗥠 /mjij˧˥/ | mɛ̃55 /mɛ̃˥˥/ | ꂓ /m̥i˧˧/ | χmə /χmə˥˥/ | m̥ə̃ʴ35 /m̥ə̃˞˧˥/ | a33mi33 /a˧˧mi˧˧/ | mying /mjiŋ˧/ |
| Người | 𗢨 /dzjwo˧˥/ | mə53 /mə˥˧/ | ꊿ /tsʰo˧˧/ | mə /mə˧˧/ | su35 /su˧˥/ | tshɐ35 /tsʰɐ˧˥/ | masha /məʃa˧˩/ |
| Đầu | 𗥦 /ɣu˧/ | khu53 /kʰu˥˧/ | ꀂꏾ /i˧˧tɕʰi˧˧/ | qəpotʂɿ /qə˧˧po˥˥tʂɿ˧˧/ | u31phu55 /u˧˩pʰu˥˥/ | vu33khɛ33 /vu˧˧kʰɛ˧˧/ | baw /bo˧/ |
| Mắt | 𗑉 /mej˧/ | ȵɛ53 /ɲɛ˥˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | mi /mi˥˥/ | miɑ53dʑi31 /miɑ˥˧dʑi˧˩/ | mja42tsi44 /mja˦˨tsi˦˦/ | myi /mji˧/ |
| Tai | 𗐴 /nju˧/ | nɐ55pɐ53 /nɐ˥˥pɐ˥˧/ | ꅻ /n̥ɯ˨˩/ | ȵikie /ɲi˧˩kie˧˧/ | n̥ɑ55shə̃ɹ35 /n̥ɑ˥˥sʰə̃ɹ˧˥/ | na33kho55 /na˧˧kʰo˥˥/ | na /na˧/ |
| Mũi | 𗮮 /nji˧˥/ | n̥ə35ɣiã53 /n̥ə˧˥ɣiã˥˧/ | ꅲ /n̥a˧˧/ | χȵiqopə /χɲi˧˩qo˥˥pə˧˧/ | n̥ɑ55kɑ̃35 /n̥ɑ˥˥kɑ̃˧˥/ | nɔ33to44 /nɔ˧˧to˦˦/ | ladi /ladi˥˩/ |
| Miệng | 𗋈 /ŋwu˧˥/ | ȵõ35 /ɲõ˧˥/ | ꈂꀸ /kʰa˨˩pʰi˥/ | χqɑ /χqɑ˥˥/ | n̥ɑ55khɔ̃35 /n̥ɑ˥˥kʰɔ̃˧˥/ | mø33mø33 /mø˧˧mø˧˧/ | n-gup /n̩kup˧˩/ |
| Răng | 𗆝 /rər˧˥/ | ʂu̵53 /ʂʉ˥˧/ | ꎐꂷ /dʐɿ˧˧ma˧˧/ | suə /suə˥˥/ | shua55 /sʰua˥˥/ | a33tʃɯ33 /a˧˧tʃɯ˧˧/ | wa /wa˧/ |
| Lưỡi | 𗢯 /lhjwa˧/ | ɬiɛ53 /ɬiɛ˥˧/ | ꉐꆂ /ha˧˧nɛ˧˧/ | zɿqə /zɿ˧˩qə˥˥/ | fɹɑ35 /fɹɑ˧˥/ | mø33khɹa33 /mø˧˧kʰɹa˧˧/ | shinglet /ʃiŋ˧˩let˧/ |
| Tay | 𗁅 /la˧/ | ʑɛ35 /ʑɛ˧˥/ | ꇇ /lo˥/ | i /i˥˥/ | ʔlɑ53 /ʔlɑ˥˧/ | la33pu33 /la˧˧pu˧˧/ | lata /lata˧/ |
| Bàn chân | 𗭒 /kʰjɨ˧/ | tʂhə53 /ʈʂʰə˥˧/ | ꏸꑭ /tɕɿ˧˧ɕɿ˧˧/ | dʑi /dʑi˥˥/ | khɹi35 /kʰɹi˧˥/ | ʃɔ33khi33 /ʃɔ˧˧kʰi˧˧/ | lagaw /laɡo˧/ |
| Tim | 𗤶 /njij˧/ | xuɐ53 /xuɐ˥˧/ | ꉌꂵ /hɛ˧˧ma˥/ | χtiemə /χtie˥˥mə˥˥/ | ʔĩ31lɔ55 /ʔĩ˧˩lɔ˥˥/ | pe33sɯ33 /pe˧˧sɯ˧˧/ | salum /salum˧/ |
| Xương | 𗥛 /rjɨr˧/ | rɛ35ka53 /rɛ˧˥ka˥˧/ | ꃷꅍ /vu˨˩du˧˧/ | rɑkɑ /rɑkɑ/ | — /—/ | — /—/ | nra /n̩ʒa˧/ |
| Máu | 𗊴 /sjij˧/ | se35 /se˧˥/ | ꌦ /sɿ˧˧/ | sɑ /sɑ˧˧/ | sui55 /sui˥˥/ | a33ɕi44 /a˧˧ɕi˦˦/ | sai /sai˧˩/ |
| Yêu | 𘟠 /dzu˧/ | ɣiɛ35 /ɣiɛ˧˥/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | mɑ /mɑ˧˧/ | mi35 /mi˧˥/ | mo44e33 /mo˦˦e˧˧/ | tsaw ra /tsau˧ra˧/ |
| Cây | 𗝠 /sji˧/ | sẽ35bõ35 /sẽ˧˥bõ˧˥/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | pʰo /pʰo˥˥/ | si53dzə̃ʴ35 /si˥˧dzə̃˞˧˥/ | a33tsɯ33 /a˧˧tsɯ˧˧/ | hpun /pʰun˧/ |
| Chó | 𗘂 /kʰjwɨ˧/ | khɯ35dʐa35 /kʰɯ˧˥ɖʐa˧˥/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | kʰuə /kʰuə˥˥/ | khui55 /kʰui˥˥/ | khɯ33jo33 /kʰɯ˧˧jo˧˧/ | gwi /ɡwi˧/ |
| Mèo | 𗉟 /ʔja˧/ | mɐ35tsə55 /mɐ˧˥tsə˥˥/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | maȵy /ma˧˩ɲy˥˥/ | mɯ35ȵɛ31 /mɯ˧˥ɲɛ˧˩/ | jɔ31mɛ44 /jɔ˧˩mɛ˦˦/ | nyaung /ɲauŋ˧/ |
| Cá | 𗋾 /ʑju˧˥/ | dʑɨ53 /dʑɨ˥˧/ | ꉛ /hɯ˧˧/ | dzɿ /dzɿ˧˧/ | ŋɑ55 /ŋɑ˥˥/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | nga /ŋa˧/ |
| Chim | 𗿼 /dʑjwow˧/ | guɛ35tɕi35 /ɡuɛ˧˥tɕi˧˥/ | — | dʑeyemə /dʑe˨˦˩ye˥˥mə˧˧/ | hɑ̃53 /hɑ̃˥˧/ | ŋɑ33zɔ33 /ŋɑ˧˧zɔ˧˧/ | u /u˧˩/ |
| Bướm | 𗍘𗉌 /pja˧ pju˧˥/ | ma35bʐɛ53 /ma˧˥bʐɛ˥˧/ | — | futie /fu˧˩tie˧˧/ | phɑ53ɬɑ55 /pʰɑ˥˧ɬɑ˥˥/ | pu33ɬo33pu33tʃɯ33 /pu˧˧ɬo˧˧pu˧˧tʃɯ˧˧/ | palamla /palam˥˩laʔ˥˥/ |
| Trứng | 𗀥 /tew˧/ | rɐ35ku55 /rɐ˧˥ku˥˥/ | ꏿ /tɕʰi˨˩/ | χtə /χtə˥˥/ | ɹɑ31ʔu31 /ɹɑ˧˩ʔu˧˩/ | ɑ33vu33 /ɑ˧˧vu˧˧/ | u di /u˧ di˧/ |
| Ngựa | 𘆝 /rjijr˧/ | ɣuẽ35 /ɣuẽ˧˥/ | ꃅ /mu˧˧/ | ʐu /ʐu˥˥/ | mɹɯ31lɑ55 /mɹɯ˧˩lɑ˥˥/ | mjo33 /mjo˧˧/ | gumra /ɡum˧˩ʒa˧˩/ |
| Nhà | 𗎭 /mji˧/ | tɕø̃55 /tɕø̃˥˥/ | ꑳ /ʑi˧˧/ | tɕi /tɕi˧˧/ | iɔ35kɑʴ35 /iɔ˧˥kɑ˞˧˥/ | tso31 /tso˧˩/ | nta /nta˧/ |
| Sữa | 𗌙 /lhju˧/ | nɛ35 /nɛ˧˥/ | — | ȵyȵytsuə /ɲy˥˥ɲy˥˥tsuə˥˥/ | nɯ55nɯ31 /nɯ˥˥nɯ˧˩/ | mɛ44ji33 /mɛ˦˦ji˧˧/ | chyu /tʃu˥˥/ |
| Mật ong | 𗋮 /ɕiwe˧/ | — | ꐚꒉ /dʑi˧˧ʑɿ˧˧/ | — | — | — | lagat ntsin /ləkat˧˩ n̩tsin˧/ |
| Gạo | 𘌐 /kʰie˧˥/ | tɕhyø35 /tɕʰyø˧˥/ | ꍯ /tʂʰɯ˧˧/ | qʰə /qʰə˧˧/ | mɛ35mɛ31 /mɛ˧˥mɛ˧˩/ | tɕhe31 /tɕʰe˧˩/ | n-gu /n̩ɡu˧/ |
| Sắt | 𘟪 /ɕjow˧/ | ɕī55 /ɕi˥˥/ | — | ɕi /ɕi˥˥/ | ɕɑ35 /ɕɑ˧˥/ | ɕɛ42 /ɕɛ˦˨/ | hpri /pʰʒi˧˩/ |
| Bánh xe | 𘚢 /dʑiej˧˥/ | — | — | — | — | — | — |
| Ăn | 𗡅 /dzji˧/ | dzə53 /dzə˥˧/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | dʒɿ /dʒɿ˧˧/ | dzɑ55 /dzɑ˥˥/ | tsɔ33 /tsɔ˧˧/ | sha /ʃa˧/ |
| Uống | 𗠰 /tʰji˧/ | thiẽ53 /tʰiẽ˥˧/ | ꅝ /ndo˧˧/ | tʰie /tʰie˧˧/ | ɕhu̱55 /ɕʰu˥˥/ | tɐ42 /tɐ˦˨/ | lu /lu˧/ |
| Ngủ | 𗂯 /ɡar˧˥/ | khə35ʑi35 /kʰə˧˥ʑi˧˥/ | ꀀ /i˥/ | ne /ne˥˥/ | iɔ̱53ɔ31 /iɔ˥˧ɔ˧˩/ | ji44 /ji˦˦/ | yup /jup˥˥/ |
| Một | 𘈩 /lew˧/ | ti35 /ti˧˥/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | tʃɿ /tʃɿ˧˧/ | thi53 /tʰi˥˧/ | thi33 /tʰi˧˧/ | langai /laŋai˧/ |
| Hai | 𗍫 /njɨ˧/ | nə35 /nə˧˥/ | ꑍ /ɲi˨˩/ | ȵi /ɲi˥˥/ | m̩55 /m̩˥˥/ | ni55 /ni˥˥/ | lahkawng /ləkʰoŋ˥˩/ |
| Ba | 𘕕 /so˧/ | sõ35 /sõ˧˥/ | ꌕ /sɔ˧˧/ | tsʰi /tsʰi˥˥/ | sɔ35 /sɔ˧˥/ | sø33 /sø˧˧/ | masum /məsum˧/ |
| Bốn | 𗥃 /ljɨr˧/ | ʐɐ55 /ʐɐ˥˥/ | ꇖ /lɿ˧˧/ | dʒɿ /dʒɿ˧˧/ | vɹi35 /vɹi˧˥/ | li33 /li˧˧/ | mali /məli˧/ |
| Năm | 𗏁 /ŋwə˧/ | ŋuɐ55 /ŋuɐ˥˥/ | ꉬ /ŋɯ˧˧/ | ʁuɑ /ʁuɑ˧˧/ | ŋɑ53 /ŋɑ˥˧/ | ŋɔ33 /ŋɔ˧˧/ | manga /məŋa˧/ |
| Trăm | 𘊝 /ʔjir˧˥/ | re53 /re˥˧/ | ꉐ /ha˧˧/ | tʂʰi /tʂʰi˥˥/ | ɕhɑ35 /ɕʰɑ˧˥/ | ɕɔ33 /ɕɔ˧˧/ | tsa /tsa˧/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | niə /niə/ | — /—/ | — /—/ | kaja i /kadʒa˧i˧/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | ꈀꎭꀕ /kʰa˧˦ʂa˧˧ʂa˧˧/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | chyeju kaba /tʃedʒu˧kaba˧/ |
| Tốt | 𗩴 /new˧˥/ | tɕhyi55mə53 /tɕʰyi˥˥mə˥˧/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | nɑ /nɑ˧˧/ | ge35ɑ55 /ɡe˧˥ɑ˥˥/ | mɯ33 /mɯ˧˧/ | kaja /kadʒa˧/ |
| Mới | 𗆧 /sjiw˧/ | ɕi55ɕi55mə53 /ɕi˥˥ɕi˥˥mə˥˧/ | ꀊꏀ /a˧˧ʂɿ˥/ | tsʰi /tsʰi˥˥/ | dʑɔ53 /dʑɔ˥˧/ | a33ɕi55 /a˧˧ɕi˥˥/ | nnan /n̩nan˧/ |
| Đỏ | 𘔚 /njij˧/ | ȵɛ55mə53 /ɲɛ˥˥mə˥˧/ | ꀊꅪ /a˧˧n̥i˧˧/ | χȵiȵi /χɲi˧˩ɲi˧˧/ | xɹi35ɑ55 /xɹi˧˥ɑ˥˥/ | a33nɯ44 /a˧˧nɯ˦˦/ | hkyeng /kʰjeŋ˧/ |
| Trắng | 𗴂 /pʰiow˧/ | phʐã55mə53 /pʰʐã˥˥mə˥˧/ | ꀊꐎ /a˧˧tɕʰu˧˧/ | pʰʐi /pʰʐi˥˥/ | bɑ55bɑ31 /bɑ˥˥bɑ˧˩/ | a33phɹo33 /a˧˧pʰɹo˧˧/ | hpraw /pʰro˧˩/ |
| Đen | 𗰞 /nja˧/ | ȵɛ35mə53 /ɲɛ˧˥mə˥˧/ | ꀉꆈ /a˧˦nɔ˧˧/ | ȵiȵi /ɲi˥˥ɲi˧˩/ | nɑ35nɑ53 /nɑ˧˥nɑ˥˧/ | a33na42 /a˧˧na˦˨/ | chyang /tʃaŋ˧/ |
| Xanh lá | 𗺭 /dʑjow˧/ | ȵĩ55mə53 /ɲĩ˥˥mə˥˧/ | ꀈꆧ /a˥ɬo˨˩/ | χueχue /χue˧˧χue˧˩/ | ȵɯ35ȵɯ31 /ɲɯ˧˥ɲɯ˧˩/ | a33ny55 /a˧˧ny˥˥/ | tsit /tsit˧˩/ |
So sánh âm Hán tự
So sánh trong cùng họ: Sino-Tibetan > Qiangic
| Chữ Hán | Tiếng Tangut | Tiếng Triều Tiên trung đại muộn | Tiếng Thái | Tiếng Huy Vụ Nguyên | Quan thoại Trùng Khánh | Quan thoại Tứ Xuyên | Tiếng Thành Đô |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | lew1 /lew˩/ | ·qilq /ʔilʔ˥/ | et /ʔet̚˨˩/ | iɑ⁵¹ /iɑ˥˩/ | yi²¹ /i˨˩/ | yi²¹ /i˨˩/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | njɨ̱1 /njɨ̱˩/ | ·zi /zi˥/ | yi /jiː˥˩/ | ø⁵¹ /ø˥˩/ | er²¹⁴ /ɚ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ |
| 三 | sọ1 /sọ˩/ | sam /sam˩/ | sam /saːm˩˩˦/ | sum⁴⁴ /sum˦˦/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 四 | ljɨr1 /ljɨr˩/ | ·sʌ /sʌ˥/ | si /siː˨˩/ | sɿ³⁵ /sɿ˧˥/ | si²¹⁴ /sɿ˨˩˦/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ |
| 五 | ŋwə1 /ŋwə˩/ | :ngwo /ŋo˩˥/ | ha /haː˥˩/ | vu³¹ /vu˧˩/ | wu⁴² /u˦˨/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ |
| 六 | tśhjiw1 /tɕʰjiw˩/ | ·lyuk /ljuk̚˥/ | hok /hok̚˨˩/ | lɑ⁵¹ /lɑ˥˩/ | liu²¹ /liəu˨˩/ | neu²¹ /nəu˨˩/ | nu²¹ /nu˨˩/ |
| 七 | śjạ1 /ɕjạ˩/ | ·chilq /tsʰilʔ˥/ | chet /tɕet̚˨˩/ | tsʰɑ⁵¹ /tsʰɑ˥˩/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | ꞏjar1 /ʔjar˩/ | ·palq /palʔ˥/ | paet /pɛːt̚˨˩/ | po⁵¹ /po˥˩/ | ba²¹ /pa˨˩/ | ba²¹ /pa˨˩/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | gjɨ̱1 /ɡjɨ̱˩/ | :kwu /ku˩˥/ | kao /kaw˥˩/ | tɕiɑ² /tɕiɑ˨/ | jiu⁴² /tɕiəu˦˨/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ |
| 十 | ɣạ2 /ɣạ˨/ | ·ssip /s͈ip̚˥/ | sip /sip̚˨˩/ | sɑ⁵¹ /sɑ˥˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 天 | mə1 /mə˩/ | thyen /tʰjən˩/ | — | tʰĩ⁴⁴ /tʰĩ˦˦/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ |
| 地 | ljɨ̣2 /ljɨ̣˨/ | ·ti /ti˥/ | — | tʰi⁵¹ /tʰi˥˩/ | di²¹⁴ /ti˨˩˦/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 日 | be2 /be˨/ | ·zilq /zilʔ˥/ | — | ȵi⁵¹ /ȵi˥˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ |
| 月 | lhjị2 /l̥jị˨/ | ·ngwelq /ŋwəlʔ˥/ | — | ȵiø⁵¹ /ȵiø˥˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ |
| 山 | ŋər1 /ŋər˩/ | san /san˩/ | — | som⁴⁴ /som˦˦/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ |
| 海 | ŋjow2 /ŋjow˨/ | :hoy /hʌj˩˥/ | — | xɤ² /xɤ˨/ | hai⁴² /xai˦˨/ | hai⁵³ /xai˥˧/ | hai⁵³ /xai˥˧/ |
| 水 | zjɨ̱r2 /zjɨ̱r˨/ | :sywu /sju˩˥/ | — | ɕy² /ɕy˨/ | sui⁴² /suei˦˨/ | sui⁵³ /suei˥˧/ | sui⁵³ /suei˥˧/ |
| 火 | mə̱1 /mə̱˩/ | :hwa /hwa˩˥/ | — | xo² /xo˨/ | huo⁴² /xo˦˨/ | huo⁵³ /xo˥˧/ | huo⁵³ /xo˥˧/ |
| 木 | sji1 /sji˩/ | ·mok /mok̚˥/ | — | mu⁵¹ /mu˥˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 土 | dzjiw1 /dzjiw˩/ | :thwo /tʰo˩˥/ | — | tʰu² /tʰu˨/ | tu⁴² /tʰu˦˨/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ |
| 石 | lụ1 /lụ˩/ | ·ssyek /s͈jək̚˥/ | — | sɔ⁵¹ /sɔ˥˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 鐵 | śjow1 /ɕjow˩/ | — | lek /lek̚˨˩/ | tʰɛ⁵¹ /tʰɛ˥˩/ | tie²¹ /tʰie˨˩/ | tie²¹ /tʰie˨˩/ | tie²¹ /tʰie˨˩/ |
| 雨 | dzjụ2 /dzjụ˨/ | :ngwu /ŋu˩˥/ | — | y³¹ /y˧˩/ | yu⁴² /y˦˨/ | yu⁵³ /y˥˧/ | yu⁵³ /y˥˧/ |
| 雪 | wjị1 /wjị˩/ | ·sywelq /sjwəlʔ˥/ | — | sɛ⁵¹ /sɛ˥˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ |
| 牛 | gur1 /ɡur˩/ | ngwu /ŋu˩/ | — | ȵiɑ¹¹ /ȵiɑ˩˩/ | niu²¹ /niəu˨˩/ | niu²¹ /niəu˨˩/ | niu²¹ /niəu˨˩/ |
| 虎 | le2 /le˨/ | :hwo /ho˩˥/ | — | xu² /xu˨/ | fu⁴² /fu˦˨/ | fu⁵³ /fu˥˧/ | fu⁵³ /fu˥˧/ |
| 龍 | we1 /we˩/ | lyong /ljoŋ˩/ | — | lɔm¹¹ /lɔm˩˩/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ |
| 蛇 | phio2 /pʰio˨/ | — | — | sɛ¹¹ /sɛ˩˩/ | se²¹ /se˨˩/ | se²¹ /se˨˩/ | se²¹ /se˨˩/ |
| 馬 | rjijr1 /rjijr˩/ | :ma /ma˩˥/ | ma /maː˦˥/ | mo³¹ /mo˧˩/ | ma⁴² /ma˦˨/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ |
| 羊 | ꞏjij2 /ʔjij˨/ | yang /jaŋ˩/ | — | iɑ̃¹¹ /iɑ̃˩˩/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ |
| 雞 | wor1 /wor˩/ | kyey /kjəj˩/ | — | tɕi⁴⁴ /tɕi˦˦/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ |
| 犬 | khjwɨ1 /kʰjwɨ˩/ | :khyen /kʰjən˩˥/ | — | tɕʰỹ² /tɕʰỹ˨/ | quan⁴² /tɕʰyɛn˦˨/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ |
| 豬 | gju1 /ɡju˩/ | — | — | tɕy⁴⁴ /tɕy˦˦/ | zu⁵⁵ /tsu˥˥/ | zu⁵⁵ /tsu˥˥/ | zu⁵⁵ /tsu˥˥/ |
| 貓 | ꞏja1 /ʔja˩/ | myo /mjo˩/ | — | miɑ̃⁴⁴ /miɑ̃˦˦/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 鳥 | dźjwow1 /dʑjwow˩/ | :tyo /tjo˩˥/ | — | liɔ³¹ /liɔ˧˩/ | niao⁴² /niau˦˨/ | niao⁵³ /niau˥˧/ | niao⁵³ /niau˥˧/ |
| 魚 | źju2 /ʑju˨/ | ng(y)e /ŋjə˩/ | — | ȵy¹¹ /ȵy˩˩/ | yu²¹ /y˨˩/ | yu²¹ /y˨˩/ | yu²¹ /y˨˩/ |
| 頭 | ɣu1 /ɣu˩/ | twu /tu˩/ | — | tʰɑ¹¹ /tʰɑ˩˩/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ |
| 目 | mej1 /mej˩/ | ·myuk /mjuk̚˥/ | — | mu⁵¹ /mu˥˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ | mu²¹ /mu˨˩/ |
| 耳 | nju1 /nju˩/ | :zi /zi˩˥/ | — | ø³¹ /ø˧˩/ | er⁴² /ɚ˦˨/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 鼻 | nji̱2 /nji̱˨/ | ·ppi /p͈i˥/ | — | pʰi⁵¹ /pʰi˥˩/ | bi²¹ /pi˨˩/ | bi²¹ /pi˨˩/ | bi²¹ /pi˨˩/ |
| 口 | ŋwu2 /ŋwu˨/ | :khwu /kʰu˩˥/ | — | tɕʰiɑ² /tɕʰiɑ˨/ | kou⁴² /kʰəu˦˨/ | kou⁵³ /kʰəu˥˧/ | kou⁵³ /kʰəu˥˧/ |
| 牙 | rər2 /rər˨/ | nga /ŋa˩/ | — | ŋo¹¹ /ŋo˩˩/ | ya²¹ /ia˨˩/ | ya²¹ /ia˨˩/ | ya²¹ /ia˨˩/ |
| 心 | nji̱j1 /nji̱j˩/ | sim /sim˩/ | — | sɐin⁴⁴ /sɐin˦˦/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ |
| 手 | lạ1 /lạ˩/ | :sywu /sju˩˥/ | — | sɑ² /sɑ˨/ | sou⁴² /səu˦˨/ | sou⁵³ /sou˥˧/ | sou⁵³ /səu˥˧/ |
| 足 | khjɨ1 /kʰjɨ˩/ | ·cyok /tsjok̚˥/ | — | tsɑ⁵¹ /tsɑ˥˩/ | zu²¹ /tsu˨˩/ | zu²¹ /tsu˨˩/ | zu²¹ /tsu˨˩/ |
| 血 | sjij1 /sjij˩/ | ·hywelq /hjwəlʔ˥/ | — | ɕiø⁵¹ /ɕiø˥˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ |
| 肉 | tśhji1 /tɕʰji˩/ | ·zyuk /zjuk̚˥/ | — | ȵiɑ⁵¹ /ȵiɑ˥˩/ | zou²¹ /zəu˨˩/ | zu²¹ /zu˨˩/ | zu²¹ /zu˨˩/ |
| 人 | dzjwo2 /dzjwo˨/ | zin /zin˩/ | — | iɐin¹¹ /iɐin˩˩/ | zen²¹ /zən˨˩/ | zen²¹ /zən˨˩/ | zen²¹ /zən˨˩/ |
| 女 | mjịj1 /mjịj˩/ | :nye /njə˩˥/ | — | li³¹ /li˧˩/ | lü⁴² /ly˦˨/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ |
| 兒 | gji2 /ɡji˨/ | zi /zi˩/ | — | ø¹¹ /ø˩˩/ | er²¹ /ɚ˨˩/ | er²¹ /ɚ˨˩/ | er²¹ /ɚ˨˩/ |
| 家 | nji1 /nji˩/ | — | — | ko⁴⁴ /ko˦˦/ | jia⁵⁵ /tɕia˥˥/ | 白讀ga⁵⁵ /ka˥˥/文讀jia⁵⁵ /tɕia˥˥/ | 白讀ga⁵⁵ /ka˥˥/文讀jia⁵⁵ /tɕia˥˥/ |
| 門 | mẽ1 /mẽ˩/ | mwon /mon˩/ | — | mɐin¹¹ /mɐin˩˩/ | men²¹ /mən˨˩/ | men²¹ /mən˨˩/ | men²¹ /mən˨˩/ |
| 飯 | tshji1 /tsʰji˩/ | — | — | fum⁵¹ /fum˥˩/ | fan²¹⁴ /fan˨˩˦/ | fan²¹³ /fan˨˩˧/ | fan²¹³ /fan˨˩˧/ |
| 茶 | tsə̣1 /tsə̣˩/ | tta /t͈a˩/ | — | tsʰo¹¹ /tsʰo˩˩/ | ca²¹ /tsʰa˨˩/ | ca²¹ /tsʰa˨˩/ | ca²¹ /tsʰa˨˩/ |
| 錢 | dzjɨj1 /dzjɨj˩/ | ccyen /ts͈jən˩/ | — | tsʰĩ¹¹ /tsʰĩ˩˩/ | qian²¹ /tɕʰiɛn˨˩/ | qian²¹ /tɕʰiɛn˨˩/ | qian²¹ /tɕʰiɛn˨˩/ |
| 年 | wji1 /wji˩/ | nyen /njən˩/ | — | ȵĩ¹¹ /ȵĩ˩˩/ | lian²¹ /liɛn˨˩/ | nian²¹ /ȵiɛn˨˩/ | nian²¹ /ȵiɛn˨˩/ |
| 生 | we̱1 /we̱˩/ | soyng /sʌjŋ˩/ | — | sɔ̃⁴⁴ /sɔ̃˦˦/ | sen⁵⁵ /sən˥˥/ | sen⁵⁵ /sən˥˥/ | sen⁵⁵ /sən˥˥/ |
| 死 | sjɨ1 /sjɨ˩/ | :so /sʌ˩˥/ | — | sɿ² /sɿ˨/ | si⁴² /sɿ˦˨/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ |
| 行 | dźjij1 /dʑjij˩/ | hhoyng /ɣʌjŋ˩/ | — | ɕiɔ̃¹¹ /ɕiɔ̃˩˩/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 行 | bio1 /bio˩/ | hhang /ɣaŋ˩/ | — | xɑ̃¹¹ /xɑ̃˩˩/ | han²¹ /xan˨˩/ | han²¹ /xan˨˩/ | han²¹ /xan˨˩/ |
| 来 | lja1 /lja˩/ | ·loy /lʌj˥/ | — | lɛ¹¹ /lɛ˩˩/ | lai²¹ /lai˨˩/ | nai²¹ /nai˨˩/ | nai²¹ /nai˨˩/ |
| 去 | śjɨ1 /ɕjɨ˩/ | ·khe /kʰə˥/ | — | tɕʰiɛ³⁵ /tɕʰiɛ˧˥/ | qu²¹⁴ /tɕʰy˨˩˦/ | qu²¹³ /tɕʰy˨˩˧/ | qu²¹³ /tɕʰy˨˩˧/ |
| 走 | ljwɨ̣1 /ljwɨ̣˩/ | :cwu /tsu˩˥/ | — | tsɑ² /tsɑ˨/ | zou⁴² /tsəu˦˨/ | zou⁵³ /tsəu˥˧/ | zou⁵³ /tsəu˥˧/ |
| 飛 | kjɨr1 /kjɨr˩/ | pi /pi˩/ | — | fi⁴⁴ /fi˦˦/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ |
| 坐 | dzu̱2 /dzu̱˨/ | :ccwa /t͈swa˩˥/ | — | tsʰo³¹ /tsʰo˧˩/ | zuo²¹⁴ /tso˨˩˦/ | zuo²¹³ /tso˨˩˧/ | zuo²¹³ /tso˨˩˧/ |
| 立 | dzjị2 /dzjị˨/ | ·lip /lip̚˥/ | — | lɑ⁵¹ /lɑ˥˩/ | ni²¹ /ni˨˩/ | ni²¹ /ni˨˩/ | ni²¹ /ni˨˩/ |
| 見 | ljij2 /ljij˨/ | ·kyen /kjən˥/ | — | tɕĩ³⁵ /tɕĩ˧˥/ | jian²¹⁴ /tɕiɛn˨˩˦/ | jian²¹³ /tɕiɛn˨˩˧/ | jian²¹³ /tɕiɛn˨˩˧/ |
| 聞 | mji1 /mji˩/ | mwun /mun˩/ | — | vɐin¹¹ /vɐin˩˩/ | wen²¹ /uən˨˩/ | wen²¹ /uən˨˩/ | wen²¹ /uən˨˩/ |
| 知 | nwə1 /nwə˩/ | — | — | tɕi⁴⁴ /tɕi˦˦/ | zi⁵⁵ /tsɿ˥˥/ | zi⁵⁵ /tsɿ˥˥/ | zi⁵⁵ /tsɿ˥˥/ |
| 食 | dzji1 /dzji˩/ | ·ssik /s͈ik̚˥/ | — | sɑ⁵¹ /sɑ˥˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ |
| 飲 | thji1 /tʰji˩/ | :qum /ʔɯm˩˥/ | — | iɐin² /iɐin˨/ | yin⁴² /in˦˨/ | yin⁵³ /in˥˧/ | yin⁵³ /in˥˧/ |
| 白 | phiow1 /pʰiow˩/ | ·ppoyk /p͈ʌjk̚˥/ | — | pʰɔ⁵¹ /pʰɔ˥˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ |
| 黑 | nja̱1 /nja̱˩/ | ·huk /hɯk̚˥/ | — | ɕiɔ⁵¹ /ɕiɔ˥˩/ | he²¹ /xe˨˩/ | he²¹ /xe˨˩/ | he²¹ /xe˨˩/ |
| 紅 | njij1 /njij˩/ | — | — | xɔm¹¹ /xɔm˩˩/ | hong²¹ /xoŋ˨˩/ | hong²¹ /xoŋ˨˩/ | hong²¹ /xoŋ˨˩/ |
| 黃 | nər1 /nər˩/ | hhwang /ɣwaŋ˩/ | — | xuɑ̃¹¹ /xuɑ̃˩˩/ | huang²¹ /xuɑŋ˨˩/ | huang²¹ /xuaŋ˨˩/ | huang²¹ /xuaŋ˨˩/ |
| 青 | pja1 /pja˩/ | chyeng /tsʰjəŋ˩/ | — | tsʰɔ̃⁴⁴ /tsʰɔ̃˦˦/ | qin⁵⁵ /tɕʰin˥˥/ | qin⁵⁵ /tɕʰin˥˥/ | qin⁵⁵ /tɕʰin˥˥/ |
| 綠 | dźjow1 /dʑjow˩/ | — | — | lɑ⁵¹ /lɑ˥˩/ | lu²¹ /lu˨˩/ | nu²¹ /nu˨˩/ | nu²¹ /nu˨˩/ |
| 灰 | lhjwạ1 /l̥jwạ˩/ | hwoy /hoj˩/ | — | xɤ⁴⁴ /xɤ˦˦/ | hui⁵⁵ /xuei˥˥/ | hui⁵⁵ /xuei˥˥/ | hui⁵⁵ /xuei˥˥/ |
| 大 | ljịj2 /ljịj˨/ | ·ttay /t͈aj˥/ | — | tʰu⁵¹ /tʰu˥˩/ | da²¹⁴ /ta˨˩˦/ | 白讀tai⁵³ /tʰai˥˧/文讀da²¹³ /ta˨˩˧/ | 白讀tai⁵³ /tʰai˥˧/文讀da²¹³ /ta˨˩˧/ |
| 小 | tsəj1 /tsəj˩/ | :sywow /sjow˩˥/ | — | siɔ² /siɔ˨/ | xiao⁴² /ɕiɑu˦˨/ | xiao⁵³ /ɕiau˥˧/ | xiao⁵³ /ɕiau˥˧/ |
| 多 | rejr2 /rejr˨/ | — | — | to⁴⁴ /to˦˦/ | duo⁵⁵ /to˥˥/ | duo⁵⁵ /to˥˥/ | duo⁵⁵ /to˥˥/ |
| 長 | zjir2 /zjir˨/ | ttyang /t͈jaŋ˩/ | — | tɕʰiɑ̃¹¹ /tɕʰiɑ̃˩˩/ | cang²¹ /tsʰɑŋ˨˩/ | cang²¹ /tsʰaŋ˨˩/ | cang²¹ /tsʰaŋ˨˩/ |
| 長 | dzja1 /dzja˩/ | :tyang /tjaŋ˩˥/ | — | tɕiɑ̃² /tɕiɑ̃˨/ | zang⁴² /tsɑŋ˦˨/ | zang⁵³ /tsaŋ˥˧/ | zang⁵³ /tsaŋ˥˧/ |
| 老 | nar2 /nar˨/ | :lwow /low˩˥/ | — | lɔ³¹ /lɔ˧˩/ | lao⁴² /lɑu˦˨/ | nao⁵³ /nau˥˧/ | nao⁵³ /nau˥˧/ |
| 遠 | khwa1 /kʰwa˩/ | — | — | ỹ³¹ /ỹ˧˩/ | yuan⁴² /yɛn˦˨/ | yuan⁵³ /yɛn˥˧/ | yuan⁵³ /yɛn˥˧/ |
| 熱 | tsja1 /tsja˩/ | ·zyelq /zjəlʔ˥/ | — | ȵiɛ⁵¹ /ȵiɛ˥˩/ | ze²¹ /ze˨˩/ | ze²¹ /ze˨˩/ | ze²¹ /ze˨˩/ |
| 冷 | dźjij1 /dʑjij˩/ | :loyng /lʌjŋ˩˥/ | — | lɔ̃³¹ /lɔ̃˧˩/ | len⁴² /lən˦˨/ | nen⁵³ /nən˥˧/ | nen⁵³ /nən˥˧/ |
| 香 | lji2 /lji˨/ | hyang /hjaŋ˩/ | — | ɕiɑ̃⁴⁴ /ɕiɑ̃˦˦/ | xiang⁵⁵ /ɕiɑŋ˥˥/ | xiang⁵⁵ /ɕiaŋ˥˥/ | xiang⁵⁵ /ɕiaŋ˥˥/ |
| 上 | tśhja̱1 /tɕʰja̱˩/ | :syang /sjaŋ˩˥/ | — | ɕiɑ̃⁵¹ /ɕiɑ̃˥˩/ | sang²¹⁴ /saŋ˨˩˦/ | sang²¹³ /saŋ˨˩˧/ | sang²¹³ /saŋ˨˩˧/ |
| 下 | khju1 /kʰju˩/ | :hha /ɣa˩˥/ | — | xo³¹ /xo˧˩/ | xia²¹⁴ /ɕia˨˩˦/ | xia²¹³ /ɕia˨˩˧/ | xia²¹³ /ɕia˨˩˧/ |
| 左 | źjɨ̣1 /ʑjɨ̣˩/ | :cwa /tswa˩˥/ | — | tso² /tso˨/ | zuo⁴² /tso˦˨/ | zuo⁵³ /tso˥˧/ | zuo⁵³ /tso˥˧/ |
| 右 | tśier1 /tɕier˩/ | :wu /wu˩˥/ | — | iɑ⁵¹ /iɑ˥˩/ | you²¹⁴ /iəu˨˩˦/ | you²¹³ /iəu˨˩˧/ | you²¹³ /iəu˨˩˧/ |
| 中 | gu2 /ɡu˨/ | tyung /tjuŋ˩/ | — | tsɔm⁴⁴ /tsɔm˦˦/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ |
| 中 | zjịj1 /zjịj˩/ | ·tyung /tjuŋ˥/ | — | tsɔm³⁵ /tsɔm˧˥/ | zong²¹⁴ /tsoŋ˨˩˦/ | zong²¹³ /tsoŋ˨˩˧/ | zong²¹³ /tsoŋ˨˩˧/ |
| 央 | nji̱j1 /nji̱j˩/ | qyang /ʔjaŋ˩/ | — | iɑ̃⁴⁴ /iɑ̃˦˦/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 東 | ꞏja1 /ʔja˩/ | twong /toŋ˩/ | — | tɔm⁴⁴ /tɔm˦˦/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /toŋ˥˥/ |
| 西 | lji2 /lji˨/ | syey /sjəj˩/ | — | si⁴⁴ /si˦˦/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ |
| 南 | zjɨr1 /zjɨr˩/ | nam /nam˩/ | — | lum¹¹ /lum˩˩/ | nan²¹ /nan˨˩/ | nan²¹ /nan˨˩/ | nan²¹ /nan˨˩/ |
| 北 | ljạ1 /ljạ˩/ | ·puk /pɯk̚˥/ | — | pɔ⁵¹ /pɔ˥˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ |
| 我 | ŋa2 /ŋa˨/ | :nga /ŋa˩˥/ | — | ŋo³¹ /ŋo˧˩/ | ngo⁴² /ŋo˦˨/ | ngo⁵³ /ŋo˥˧/ | ngo⁵³ /ŋo˥˧/ |
| 你 | nji2 /nji˨/ | — | — | — | li⁴² /li˦˨/ | ni⁵³ /ȵi˥˧/ | ni⁵³ /ȵi˥˧/ |
| 有 | wjij2 /wjij˨/ | — | — | iɑ³¹ /iɑ˧˩/ | you⁴² /iəu˦˨/ | you⁵³ /iəu˥˧/ | you⁵³ /iəu˥˧/ |
| 無 | mjij1 /mjij˩/ | — | — | mɔ¹¹ /mɔ˩˩/ | vu²¹ /vu˨˩/ | vu²¹ /vu˨˩/ | vu²¹ /vu˨˩/ |
| 不 | mji1 /mji˩/ | ·pwulq /pulʔ˥/ | — | pu⁵¹ /pu˥˩/ | bu²¹ /pu˨˩/ | bu²¹ /pu˨˩/ | bu²¹ /pu˨˩/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap