Phêrô vốn là một biệt danh. Tên thật của ông là Simon, một ngư phủ. Trong Tin Mừng Gioan, Chúa Giêsu bảo ông sẽ được gọi là Kêpha, và bản văn giải thích từ này nghĩa là “đá” (Ga 1:42). Kêpha là tiếng Aram Kēfā viết theo chữ Hy Lạp. Tiếng Hy Lạp còn dịch luôn từ ấy thành Pétros (Πέτρος), và chính bản dịch này nay trải trên 29 ô của bản đồ. Phần lớn tên trong Kinh Thánh sang ngôn ngữ khác theo âm; tên này sang theo nghĩa.
Lối chơi chữ cần tiếng Hy Lạp
Cả hai dạng đều còn trong Tân Ước. Thánh Phaolô chủ yếu viết Kêpha (Galát 2:9 kể tên Giacôbê, Kêpha và Gioan), còn các sách Tin Mừng dùng Phêrô. Tên đã dịch và tên chưa dịch đứng cạnh nhau trong cùng một cuốn sách.
Việc dịch tạo ra một lối chơi chữ. Ở Mátthêu 16:18, Chúa Giêsu nói rằng ông là Phêrô và trên tảng đá này Người sẽ xây Hội Thánh. Trong tiếng Hy Lạp, hai từ ấy là Pétros và pétra, nên người nghe nhận ra ngay; trong tiếng Việt hay tiếng Anh, “Phêrô” và “đá” chẳng liên quan gì. Tiếng Pháp giữ trọn vẹn: tu es Pierre, et que sur cette pierre, vì Pierre tên người và pierre hòn đá là một từ. Tiếng Tây Ban Nha cũng có Pedro bên cạnh piedra, nhưng bản Reina-Valera 1960 dùng roca.
Một từ Latinh, ba quy luật âm
Tiếng Latinh Petrus sau đó trải qua những biến đổi âm bình thường của từng ngôn ngữ Rôman. Tiếng Pháp mất t trước r, y như pater thành père. Tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha làm mềm nó thành Pedro. Tiếng Ý giữ phụ âm nhưng tách nguyên âm: Pietro. Tiếng Romania ở tận phía đông gần tiếng Latinh nhất với Petru. Không ai quyết định điều đó; cái tên chỉ biến đổi như mọi từ khác.
Lên bắc và sang đông
Càng lên phía bắc, tên càng ngắn. Tiếng Thụy Điển có Petter và Per, tiếng Na Uy có Peder, tiếng Hà Lan có Pieter, gọi thường ngày là Piet, tiếng Phần Lan có Petteri và Pekka. Các dạng Slav gần tiếng Latinh hơn: tiếng Ba Lan Piotr, tiếng Séc Petr, tiếng Ukraina Petro, tiếng Nga Пётр (Pyotr), ở nhà gọi là Petya. Sa hoàng Pyotr Đại đế lập thành phố mới ngày 27 tháng 5 năm 1703 và đặt tên theo vị tông đồ chứ không theo mình, nên Saint Petersburg cũng là một thành phố tên Đá.
Không có p vẫn có cách
Những ngôn ngữ thiếu âm cần thiết thì dựng lại cái tên. Tiếng Ả Rập không có p, nên tín hữu Kitô trong thế giới Ả Rập nói Buṭrus (بطرس), và đuôi Hy Lạp -os còn lại thành -us. Tiếng Amhara Ṗeṭros (ጴጥሮስ) viết cả hai phụ âm bằng chữ tống âm. Người Công giáo Hàn Quốc dùng Bedeuro (베드로), chèn một nguyên âm vào cụm tr mà tiếng Hàn không cho phép, còn người Công giáo Việt Nam nói Phêrô.
Tên nữ Petra khép lại vòng tròn. Tên này tạo từ tên nam, nhưng viết y hệt danh từ thường Hy Lạp pétra “tảng đá”, tức nửa sau của lối chơi chữ trong Mátthêu.
“Ô” là mục của một ngôn ngữ hoặc phương ngữ trên bản đồ.