Gedeʼuffa
Bahasa Gedeo
Afro-Asia
Gedeo (Gedeʼuffa, "tutur Gedeo") adalah bahasa Kushitik Timur Dataran Tinggi di Ethiopia selatan, saudara dari Sidamo (sid), Hadiyya, dan Kembata. Orang Gedeo adalah petani penggarap di dataran tinggi selatan Danau Awasa, dengan sistem budidaya kopi dan enset (pisang palsu) yang termasyhur, yang telah didaftarkan UNESCO (2023) sebagai Lanskap Budaya Gedeo — sebuah praktik agroforestri berkelanjutan. Secara linguistik, Gedeo memiliki ciri khas Kushitik Timur Dataran Tinggi: kesesuaian subjek-verba berbasis gender, penanda fokus, dan konjugasi verba yang rumit. Sensus Ethiopia 2007 mencatat sekitar 986.000 etnis Gedeo, yang sebagian besar juga dwibahasa dalam bahasa Amhara.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Gedeo
chokkoleete
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Afro-Asia
| Arti | Bahasa Gedeo | Sidama | Bahasa Oromo | Bahasa Konso | Wolaytta | Bahasa Saho | Bahasa Afar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | bishaan /biʃaːn/ | pisha /piʃa/ | haatta /haːtːa/ | laye /laje/ | lee /leː/ |
| Api | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ |
| Matahari | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | awa /awa/ | ayro /ajɾo/ | ayró /ajro/ |
| Bulan | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | aginaa /aɡinaː/ | alsa /alsa/ | alsá /alsa/ |
| Bintang | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | xutuk /ħutuk/ | cutuk /ħutuk/ |
| Malam | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | halkan /halkan/ | halkeetta /halkeːtːa/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ |
| Hujan | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | roopa /roːpa/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ | rob /rob/ |
| Angin | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | bubbee /ˈbubːeː/ | puppeeta /pupːeːta/ | carkko /tsʼarkːo/ | xaaxat /ħaːħat/ | caacay /ħaːħaj/ |
| Tanah | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | lafa /lafa/ | piita /piːta/ | saʼaa /saʔaː/ | baarho /baːɽo/ | árdi /ardi/ |
| Batu | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | daka /ɗaka/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | dhaa /ɖaː/ | xáa /ɖaː/ |
| Gunung | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | tulluu /tulːuː/ | irroota /irːoːta/ | deriya /derija/ | kooma /koːma/ | qale /ʕale/ |
| Laut | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | galaana /ɡalaːna/ | pakateeta /pakateːta/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ | bad /bad/ |
| Ibu | ama /ama/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | aayyiyo /aːjːijo/ | ina /ina/ | iná /iˈna/ |
| Ayah | anna /anːa/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | aawa /aːwa/ | abba /abba/ | abbá /abːa/ |
| Anak perempuan | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | intala /intala/ | enenta /enenta/ | naʼiyo /naʔijo/ | barhä /baˈɽa/ | baxá /baˈɖa/ |
| Saya | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | taani /taːni/ | anu /anu/ | anu /anu/ |
| Kamu | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ | atu /atu/ |
| Kita | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuti /nuti/ | ino /ino/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ |
| Nama | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | maxxa /maχːa/ | sunttaa /suntːaː/ | migac /miɡaʕ/ | migáq /miɡaʕ/ |
| Orang | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | asaa /asaː/ | xiyaw /ħijaw/ | núm /num/ |
| Kepala | umo /umo/ | umo /umo/ | mataa /mataː/ | matta /matːa/ | huuphiya /huːpʼija/ | amo /amo/ | amó /amo/ |
| Mata | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | ayfee /ajfeː/ | inti /inti/ | intí /inti/ |
| Telinga | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | gurra /ɡurra/ | napahata /napahata/ | hayttaa /hajtːaː/ | cokka /ʕokka/ | ayti /ajti/ |
| Hidung | sana /sana/ | sano /sano/ | funyaan /fuɲaːn/ | sina /sina/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ | san /san/ |
| Mulut | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | afaan /afaːn/ | afa /afa/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ | af /af/ |
| Gigi | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | ilkaan /ilkaːn/ | ilkitta /ilkitːa/ | achcha /atʃːa/ | iko /iko/ | boddiná /bodːina/ |
| Lidah | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | arraba /arːaba/ | arrapa /arːapa/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | anrab /anrab/ | arraabá /arːaːba/ |
| Tangan | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gaba /ɡaba/ | gabá /ɡaba/ |
| Kaki | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | miilla /miːlːa/ | loʛta /loʛta/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ | iba /iba/ |
| Hati | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | wozanaa /wozanaː/ | qalbe /qalbe/ | lubbí /lubːi/ |
| Tulang | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | lafee /lafeː/ | lafta /lafta/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ |
| Darah | munde /munde/ | munde /munde/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | diika /ɗiːka/ | suutta /suːtːa/ | biilo /biːlo/ | qabal /ʕabal/ |
| Pup | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | udaan /udaːn/ | utaa /utaː/ | shiyaa /ʃijaː/ | — | caara /ħaːra/ |
| Cinta | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | siiqaa /siːqaː/ | kaxano /kaħano/ | kacanú /kaħanu/ |
| Pohon | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | muka /muka/ | qoyra /ʛojra/ | mittaa /mitːaː/ | xarha /ħaɽa/ | caxá /ħaɖa/ |
| Anjing | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kanaa /kanaː/ | kare /kaɾe/ | kuta /kuta/ |
| Kucing | adurre /aduɾːe/ | basu /basu/ | adurree /adurːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummu /dummu/ | dummú /dumːu/ |
| Ikan | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qurxummii /qurxummiː/ | murkuja /murkuʄa/ | moliya /molija/ | caasa /ʕaːsa/ | kullúnta /kulːunta/ |
| Burung | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | simbirroo /simbirroː/ | xampira /χampira/ | kafo /kafo/ | kimbir /kimbir/ | kimbiró /kimbiro/ |
| Telur | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | hukuukka /hukuːkːa/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | lalim /lalim/ | naala /naːla/ |
| Beruang | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | — | tipeeta /tipeːta/ | beere /beːre/ | dibbi /dibbi/ | — |
| Kuda | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | farda /farda/ | farta /farta/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ | faras /faras/ |
| Rumah | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | keettaa /keːtːaː/ | care /ʕare/ | qarí /ʕari/ |
| Susu | ado /ado/ | ado /ado/ | aannan /aːnːan/ | aanna /aːnːa/ | maatta /maːtːa/ | xan /ħan/ | cán /ħan/ |
| Madu | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | damma /damːa/ | takma /takma/ | eessaa /eːsːaː/ | baska /baska/ | malab /malab/ |
| Garam | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | soogidda /soːɡidːa/ | sookitta /soːkitːa/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | mulxu /mulħu/ | qasbó /ʕasbo/ |
| Anggur | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | woine eessa /woine eːsːa/ | wayni /wajni/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ |
| Cokelat | chokkoleete | chokkoleete /tʃokːoleːte/ | chekoleetii | — | — | — | — |
| Besi | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | sibiila /sibiːla/ | sipla /sipla/ | birataa /birataː/ | birit /birit/ | birta /birta/ |
| Roda | mole /mole/ | qale /kʼale/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — | irzzuwaa /irzːuwaː/ | — | — |
| Buku | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | mataafa /mataːfa/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitaab /kitaːb/ | kitab /kitab/ |
| Makan | ita /ita/ | ita /ita/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | miya /miːja/ | niitan /niːtan/ | akmé /akme/ |
| Minum | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | uyiya /ujija/ | yaaqab /jaːʕab/ | ooqobé /oːʕobe/ |
| Tidur | diipha /diːpʼa/ | goxa /ɡotʼa/ | rafuu /rafuː/ | — | xiskkiya /tʼiskːija/ | dhin /ɖin/ | xiiné /ɖiːne/ |
| Satu | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | issuwa /isːuwa/ | inki /inki/ | iník /inik/ |
| Dua | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | lamma /lamma/ | nammáy /namːaj/ |
| Tiga | sase /sase/ | sase /sase/ | sadii /sadiː/ | sessa /sesːa/ | heezza /heːzːa/ | adox /adoħ/ | sidóc /sidoħ/ |
| Empat | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | afur /afur/ | afur /afur/ | oydda /ʔoidːa/ | afar /afar/ | ferey /ferej/ |
| Lima | onde /onde/ | onte /onte/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | koon /koːn/ | konoy /konoj/ |
| Seratus | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | dhibba /ɗibba/ | dippa /ɗipːa/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ |
| Halo | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | nakayta /nakajta/ | saro /saro/ | malaal /malaːl/ | nagá /naɡa/ |
| Terima kasih | galaata /ɡalaːta/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | kalata /kalata/ | galatay /ɡalataj/ | galatto /ɡalatto/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ |
| Baik | elo /elo/ | dancha /dantʃa/ | gaarii /ɡaːriː/ | paxaara /paχaːra/ | loʼo /loʔo/ | mece /meʕe/ | meqé /meʕe/ |
| Baru | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | haaraa /haːraː/ | haraya /haraja/ | ooratta /oːratːa/ | cusub /ʕusub/ | qusbá /ʕusba/ |
| Merah | diimmo /diːmːo/ | duume /duːme/ | diimaa /diːmaː/ | tiima /tiːma/ | zoʼo /zoʔo/ | casa /ʕasa/ | qasá /ʕasa/ |
| Putih | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | adii /adiː/ | ata /ata/ | bootta /boːtːa/ | cado /ʕado/ | qado /ʕado/ |
| Hitam | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | poora /poːra/ | karetta /karetːa/ | dat /dat/ | datá /data/ |
| Hijau | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | magariisa /maɡariːsa/ | ilaawa /ilaːwa/ | — | andharh /anɖaɽ/ | anxaxiní /anɖaɖini/ |
| 99 | sallane tommenna sallane /salːane tomːenːa salːane/ | honsayina honse /honsajina honse/ | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | uddufun tammanne uddufuna /udːufun tamːanːe udːufuna/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ |
Halaman 1/9
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap