Sidaamu Afoo
Sidama
Afro-Asia (Kushitik, Highland East)
Sidamo (Sidaama) adalah bahasa Kushitik Timur Dataran Tinggi (Highland East Cushitic) terbesar, dituturkan oleh sekitar 3 juta orang di Region Sidama Ethiopia yang baru terbentuk (dipisahkan dari SNNPR pada 2020). Berkerabat dekat dengan bahasa Hadiyya, Kambaata, dan Gedeo. Memiliki konsonan ejektif, hentian terglotalisasi (glottalised stops), penandaan kasus yang kompleks, dan urutan kata SOV. Masyarakat Sidama dikenal sebagai pembudidaya kopi ternama di Ethiopia selatan. Menggunakan ortografi Latin yang dikembangkan pada tahun 1990-an untuk pendidikan dasar dan sistem penyiaran regional Sidaamu Afoo.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam Sidama
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Afro-Asia (Kushitik, Highland East)
| Arti | Sidama | Bahasa Gedeo | Bahasa Oromo | Bahasa Konso | Bahasa Afar | Wolaytta | Bahasa Saho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | waa /waː/ | wodeʼe /wodeʔe/ | bishaan /biʃaːn/ | pisha /piʃa/ | lee /leː/ | haatta /haːtːa/ | laye /laje/ |
| Api | giira /ɡiːra/ | giira /ɡiːɾa/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | gira /ɡira/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ |
| Matahari | arrishsho /arːiʃːo/ | arishsho /ariʃːo/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | ayró /ajro/ | awa /awa/ | ayro /ajɾo/ |
| Bulan | agana /aɡana/ | agenjo /aɡendʒo/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | alsá /alsa/ | aginaa /aɡinaː/ | alsa /alsa/ |
| Bintang | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | cutuk /ħutuk/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | xutuk /ħutuk/ |
| Malam | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | halkan /halkan/ | halkeetta /halkeːtːa/ | bar /bar/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ |
| Hujan | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | roopa /roːpa/ | rob /rob/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ |
| Salju | kaade /kaːde/ | — | cabbii /tʃabːiː/ | fuuttota /fuːtːota/ | — | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — |
| Angin | bubbe /bubːe/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbee /ˈbubːeː/ | puppeeta /pupːeːta/ | caacay /ħaːħaj/ | carkko /tsʼarkːo/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| Tanah | uulla /uːlla/ | buttina /butːina/ | lafa /lafa/ | piita /piːta/ | árdi /ardi/ | saʼaa /saʔaː/ | baarho /baːɽo/ |
| Batu | kincho /kintʃo/ | kinjo /kindʒo/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | daka /ɗaka/ | xáa /ɖaː/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | dhaa /ɖaː/ |
| Gunung | gaara /ɡaːra/ | kooba /koːba/ | tulluu /tulːuː/ | irroota /irːoːta/ | qale /ʕale/ | deriya /derija/ | kooma /koːma/ |
| Laut | baare /baːre/ | abbaayya /abːaːjːa/ | galaana /ɡalaːna/ | pakateeta /pakateːta/ | bad /bad/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ |
| Ibu | ama /ama/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | iná /iˈna/ | aayyiyo /aːjːijo/ | ina /ina/ |
| Ayah | anna /anːa/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | abbá /abːa/ | aawa /aːwa/ | abba /abba/ |
| Anak perempuan | beetto /beːtːo/ | belto /belto/ | intala /intala/ | enenta /enenta/ | baxá /baˈɖa/ | naʼiyo /naʔijo/ | barhä /baˈɽa/ |
| Saya | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | anu /anu/ | taani /taːni/ | anu /anu/ |
| Kamu | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | atu /atu/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ |
| Kita | ninke /ninke/ | noʼo /noʔo/ | nuti /nuti/ | ino /ino/ | nanu /nanu/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ |
| Nama | suʼma /suʔma/ | summa /sumːa/ | maqaa /makʼaː/ | maxxa /maχːa/ | migáq /miɡaʕ/ | sunttaa /suntːaː/ | migac /miɡaʕ/ |
| Orang | mancho /mantʃo/ | manjo /mandʒo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | núm /num/ | asaa /asaː/ | xiyaw /ħijaw/ |
| Kepala | umo /umo/ | umo /umo/ | mataa /mataː/ | matta /matːa/ | amó /amo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amo /amo/ |
| Mata | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | intí /inti/ | ayfee /ajfeː/ | inti /inti/ |
| Telinga | macca /matʃʼːa/ | mansha /manʃa/ | gurra /ɡurra/ | napahata /napahata/ | ayti /ajti/ | hayttaa /hajtːaː/ | cokka /ʕokka/ |
| Hidung | sano /sano/ | sana /sana/ | funyaan /fuɲaːn/ | sina /sina/ | san /san/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ |
| Mulut | afo /afo/ | afoʼo /afoʔo/ | afaan /afaːn/ | afa /afa/ | af /af/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ |
| Gigi | hinko /hinko/ | isso /isːo/ | ilkaan /ilkaːn/ | ilkitta /ilkitːa/ | boddiná /bodːina/ | achcha /atʃːa/ | iko /iko/ |
| Lidah | arrawo /arːawo/ | arrabo /arːabo/ | arraba /arːaba/ | arrapa /arːapa/ | arraabá /arːaːba/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | anrab /anrab/ |
| Tangan | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | gabá /ɡaba/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gaba /ɡaba/ |
| Kaki | lekka /ˈlekːa/ | lekka /lekːa/ | miilla /miːlːa/ | loʛta /loʛta/ | iba /iba/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ |
| Hati | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | lubbí /lubːi/ | wozanaa /wozanaː/ | qalbe /qalbe/ |
| Tulang | miqicho /mikʼitʃo/ | micco /mitʃʼːo/ | lafee /lafeː/ | lafta /lafta/ | lafa /lafa/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ |
| Darah | munde /munde/ | munde /munde/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | diika /ɗiːka/ | qabal /ʕabal/ | suutta /suːtːa/ | biilo /biːlo/ |
| Pup | ciilo /tʃʼiːlo/ | cilo /tʃʼilo/ | udaan /udaːn/ | utaa /utaː/ | caara /ħaːra/ | shiyaa /ʃijaː/ | — |
| Cinta | baxa /batʼa/ | eeyya /eːjːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | kacanú /kaħanu/ | siiqaa /siːqaː/ | kaxano /kaħano/ |
| Pohon | haqqe /hakʼːe/ | haqqa /hakʼːa/ | muka /muka/ | qoyra /ʛojra/ | caxá /ħaɖa/ | mittaa /mitːaː/ | xarha /ħaɽa/ |
| Anjing | woshichcho /woʃitʃːo/ | kaneessa /kaneːsːa/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kuta /kuta/ | kanaa /kanaː/ | kare /kaɾe/ |
| Kucing | basu /basu/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | dummú /dumːu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummu /dummu/ |
| Ikan | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qurxummii /qurxummiː/ | murkuja /murkuʄa/ | kullúnta /kulːunta/ | moliya /molija/ | caasa /ʕaːsa/ |
| Burung | ceʼa /tʃʼeʔa/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | simbirroo /simbirroː/ | xampira /χampira/ | kimbiró /kimbiro/ | kafo /kafo/ | kimbir /kimbir/ |
| Kupu-kupu | billaachcha /bilːaːtʃːa/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | muqo /mukʼo/ | — |
| Telur | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | hukuukka /hukuːkːa/ | naala /naːla/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | lalim /lalim/ |
| Beruang | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | — | tipeeta /tipeːta/ | — | beere /beːre/ | dibbi /dibbi/ |
| Kuda | farashsho /faraʃːo/ | fadhado /faɗado/ | farda /farda/ | farta /farta/ | faras /faras/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ |
| Rumah | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | qarí /ʕari/ | keettaa /keːtːaː/ | care /ʕare/ |
| Susu | ado /ado/ | ado /ado/ | aannan /aːnːan/ | aanna /aːnːa/ | cán /ħan/ | maatta /maːtːa/ | xan /ħan/ |
| Madu | malawo /malawo/ | malebo /malebo/ | damma /damːa/ | takma /takma/ | malab /malab/ | eessaa /eːsːaː/ | baska /baska/ |
| Garam | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | soogidda /soːɡidːa/ | sookitta /soːkitːa/ | qasbó /ʕasbo/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | mulxu /mulħu/ |
| Anggur | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woyine /wojine/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | woine eessa /woine eːsːa/ | wayni /wajni/ |
| Beras | ruuze /ruːze/ | — | ruuzii /ruːziː/ | — | rúddi /rudːi/ | ruuziya /ruːzija/ | — |
| Cokelat | chokkoleete /tʃokːoleːte/ | chokkoleete | chekoleetii | — | — | — | — |
| Besi | siwiila /siwiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | sibiila /sibiːla/ | sipla /sipla/ | birta /birta/ | birataa /birataː/ | birit /birit/ |
| Roda | qale /kʼale/ | mole /mole/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — | — | irzzuwaa /irzːuwaː/ | — |
| Sutra | shalaala /ʃalaːla/ | — | arrii /arːiː/ | — | — | — | — |
| Buku | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | mataafa /mataːfa/ | kitab /kitab/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitaab /kitaːb/ |
| Makan | ita /ita/ | ita /ita/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | akmé /akme/ | miya /miːja/ | niitan /niːtan/ |
| Minum | aga /aɡa/ | haʼwa /haʔwa/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | ooqobé /oːʕobe/ | uyiya /ujija/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| Tidur | goxa /ɡotʼa/ | diipha /diːpʼa/ | rafuu /rafuː/ | — | xiiné /ɖiːne/ | xiskkiya /tʼiskːija/ | dhin /ɖin/ |
| Satu | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | iník /inik/ | issuwa /isːuwa/ | inki /inki/ |
| Dua | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | nammáy /namːaj/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | lamma /lamma/ |
| Tiga | sase /sase/ | sase /sase/ | sadii /sadiː/ | sessa /sesːa/ | sidóc /sidoħ/ | heezza /heːzːa/ | adox /adoħ/ |
| Empat | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | afur /afur/ | afur /afur/ | ferey /ferej/ | oydda /ʔoidːa/ | afar /afar/ |
| Lima | onte /onte/ | onde /onde/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | konoy /konoj/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | koon /koːn/ |
| Seratus | xibbe /tʼibːe/ | dhibba /ɗibːa/ | dhibba /ɗibba/ | dippa /ɗipːa/ | bool /boːl/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ |
| Halo | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | nakayta /nakajta/ | nagá /naɡa/ | saro /saro/ | malaal /malaːl/ |
| Terima kasih | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | kalata /kalata/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatay /ɡalataj/ | galatto /ɡalatto/ |
| Baik | dancha /dantʃa/ | elo /elo/ | gaarii /ɡaːriː/ | paxaara /paχaːra/ | meqé /meʕe/ | loʼo /loʔo/ | mece /meʕe/ |
| Baru | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | haaraa /haːraː/ | haraya /haraja/ | qusbá /ʕusba/ | ooratta /oːratːa/ | cusub /ʕusub/ |
| Merah | duume /duːme/ | diimmo /diːmːo/ | diimaa /diːmaː/ | tiima /tiːma/ | qasá /ʕasa/ | zoʼo /zoʔo/ | casa /ʕasa/ |
| Putih | waajjo /waːdʒːo/ | golalo /ɡolalo/ | adii /adiː/ | ata /ata/ | qado /ʕado/ | bootta /boːtːa/ | cado /ʕado/ |
| Hitam | kolishsho /koliʃːo/ | xillo /tʼilːo/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | poora /poːra/ | datá /data/ | karetta /karetːa/ | dat /dat/ |
| Hijau | hanja /handʒa/ | haanja /haːndʒa/ | magariisa /maɡariːsa/ | ilaawa /ilaːwa/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | — | andharh /anɖaɽ/ |
| Teh | shae /ʃae/ | — | shaayii /ʃaːjiː/ | — | shaahí /ʃaːhi/ | shayiya /ʃajija/ | — |
| Kopi | buna /buna/ | — | buna /buna/ | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | qaxwa /qaħwa/ |
| Gula | sukkaare /sukːaːre/ | — | sukkaara /sukːaːra/ | — | sokkár /sokːar/ | — | — |
| Jeruk | burtukaane /burtukaːne/ | — | birtukaanii /birtukaːniː/ | — | burtukán /burtukan/ | — | — |
| 99 | honsayina honse /honsajina honse/ | sallane tommenna sallane /salːane tomːenːa salːane/ | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | uddufun tammanne uddufuna /udːufun tamːanːe udːufuna/ | — |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap