Mech Rasnal
Etrusco
tirsenico (lingua isolata all'interno dell'Italia) · varietà storica / nascosta
L’etrusco (ISO 639-3: ett) era una lingua non indoeuropea dell’antica Etruria e di altre zone dell’Italia settentrionale e centrale, attestata circa dal VII secolo a.C. al primo Impero romano. L’alfabeto fu adattato da un modello greco occidentale e normalmente scritto da destra a sinistra; la scrittura etrusca influenzò a sua volta gli alfabeti dell’Italia antica, compresa l’ascendenza di quello latino. Sopravvivono oltre diecimila iscrizioni, ma perlopiù brevi nomi, dediche, dichiarazioni di proprietà o formule funerarie, quindi la scrittura è leggibile mentre molto lessico e grammatica restano incerti. Le principali fonti lunghe comprendono il Liber Linteus di lino conservato come bende di mummia, la Tabula Cortonensis, la tegola di Capua e le lamine etrusco-fenicie di Pyrgi. Molti specialisti raggruppano etrusco, retico e lemnio nella famiglia tirsenica, benché gli esatti rapporti preistorici restino discussi; il latino sostituì gradualmente l’etrusco, che non ha discendenti moderni.
Dove si parla
87 parole essenziali in etrusco
Fonti
- Bonfante & Bonfante (2002) — The Etruscan Language: An Introduction
- Pallottino (1968) — The Etruscans
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: tirsenico (lingua isolata all'interno dell'Italia)
| Significato | Etrusco | Venetico | Proto-giapponese-coreano | Messapico | Lingua dei segni nicaraguense | Tartessiano | Liburnico |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | neri /ˈneri/ | ouriom /ˈouriom/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Fuoco | verse /ˈwerse/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sole | usil /ˈuzil/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Luna | tiur /ˈtiur/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Stella | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Notte | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Terra | cel /kel/ | — | — | — | — | — | — |
| Pietra | tul /tul/ | — | — | — | — | — | — |
| Madre | ati /ˈati/ | matur /ˈmatur/ | *əma /əma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Padre | apa /ˈapa/ | — /—/ | *əpa /əpa/ | ana /ˈana/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Figlia | sech /sekʰ/ | — | — | bilia /ˈbilia/ | — | — | — |
| Io | mi /mi/ | eχo /ˈexo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Noi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nome | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Occhio | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dente | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lingua | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mano | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cuore | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Osso | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sangue | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Amore | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Albero | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cane | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gatto | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pesce | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cavallo | damnos /ˈdamnos/ | ekvon /ˈekwon/ | — | — | — | — | — |
| Casa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Miele | math /maθ/ | — | — | — | — | — | — |
| Vino | vinum /ˈwinum/ | — | — | — | — | — | — |
| Libro | zich /tsikʰ/ | — | — | — | — | — | — |
| Mangiare | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bere | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | thu /θu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Due | zal /tsal/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tre | ci /ki/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Quattro | huth /huθ/ | — | — | — | — | — | — |
| Cinque | mach /max/ | — | — | — | — | — | — |
| Ciao | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Grazie | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Buono | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Rosso | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap