Ndee bizaa

Kiapache cha Magharibi

Na-Dené (Athabaskan, kusini)

FamiliaNa-Dené (Athabaskan, kusini) Wasemaji~14K HatiKilatini (na alama za toni) NchiMarekani (Arizona) Lugha rasmiHapana (tribal recognition) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3apw

Kiapache cha Magharibi ni mojawapo ya lugha kubwa zaidi za Kiathabaskan, ya karibu na Kinavajo. Lina mfumo wa toni mgumu unaowekwa alama za mkazo, na konsonanti zinazojumuisha fricative ya pembeni ɬ na konsonanti za ejective.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiapache cha Magharibi →

Maneno 87 ya msingi katika Kiapache cha Magharibi

Maji

tú

tú

Moto

kǫʼ

kṍʔ

Jua

yaʼáí

jaʔáí

Mwezi

tłʼéʼgonaʼáí

tɬʼéʔɡonaʔáí

Nyota

tsʼiłsǫǫsé

tsʼiɬsõːsé

Usiku

tłʼéʼ

tɬʼéʔ

Theluji

zas

zas

Upepo

níłchʼi

níɬtʃʼi

Udongo

niʼ

niʔ

Jiwe

tsé

tsé

Mlima

dził

dziɬ

Bahari

túnteel

túnteːl

Mama

shimaa

ʃimaː

Baba

shitaa

ʃitaː

Binti

shitsiʼ

ʃitsiʔ

Mimi

shíí

ʃíː

Wewe

ni

ni

Sisi

nohwí

nohwí

Jina

-zhiʼ

ʒiʔ

Mtu

nnee

nːeː

Kichwa

bitsitsʼin

bitsitsʼin

Jicho

bináá

bináː

Sikio

shijaaʼ

ʃidʒaːʔ

Pua

bichį́h

bitʃĩ́h

Mdomo

bizéʼ

bizéʔ

Jino

ghoʼ

ɣoʔ

Ulimi

bizaad

bizaːd

Mkono

bigan

biɡan

Mguu

shikee

ʃikeː

Moyo

bijíí

bidʒíː

Mfupa

tsʼin

tsʼin

Damu

dił

diɬ

Kinyesi

bichan

bitʃan

Upendo

ayóigóʼíí

ʔajóiɣóʔíː

Mti

chʼil

tʃʼil

Mbwa

góshé

ɡóʃé

Paka

gídí

ɡídí

Samaki

łóg

ɬóɡ

Ndege

dlǫ́ʼ

dlṍʔ

Kipepeo

doolé

doːlé

Yai

iyęęzh

ijẽːʒ

Dubu

shash

ʃaʃ

Farasi

łį́į́ʼ

ɬĩːʔ

Nyumba

kįh

kĩh

Maziwa

ibeʼ

ibeʔ

Asali

gosnih

ɡosnih

Chumvi

ishįįh

ʔiʃĩːh

Chuma

bésh

béʃ

Kitabu

nałtsoos

naɬtsoːs

Kula

yiyąą

jijãː

Kunywa

yidlą

jidlã

Kulala

iłhosh

iɬhoʃ

Moja

dáłaʼá

dáɬaʔá

Mbili

naki

naki

Tatu

táági

táːɡi

Nne

dįįʼ

dĩːʔ

Tano

ashdlaʼ

aʃdlaʔ

Mia

gonenadín

ɡonenadín

Habari

dagotʼee

daɡotʼeː

Asante

ahíyiʼé

ʔahíjiʔé

Nzuri

nzhǫǫ

nʒõː

Mpya

áníidé

áníːdé

Nyekundu

łichíí

ɬitʃíː

Nyeupe

łigai

ɬiɡai

Nyeusi

diłhił

diɬhiɬ

Kijani

dotłʼizh

dotɬʼiʒ

Buluu

dotłʼizh

dotɬʼiʒ

Kompyuta

bésh eʼléhí

béʃ eʔléhí

Kahawa

tudiłhiłi

tudiɬhiɬi

99

ngostʼádin ngostʼáí

ŋɡostʼádin ŋɡostʼáí

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Na-Dené (Athabaskan, kusini)

Maana Kiapache cha MagharibiKinavahoKihupaKicarrierKichipewyanKikoyukonKiarapaho
Maji tú /tú/ tó /tʰó/ taʼna:n /taʔnaːn/ too /tu/ tu /tu/ too /toː/ nec /netʃ/
Moto kǫʼ /kṍʔ/ kǫʼ /kʰõ̀ʔ/ xongʼ /xoŋʔ/ kwun /kʷun/ kón /kón/ kkunʼ /kːunʔ/ hisítee /hisíteː/
Jua yaʼáí /jaʔáí/ jóhonaaʼéí /tʃóhònàːʔéí/ wha /hʷa/ sa /sa/ sa /sa/ so /so/ hiisíis /hiːsíis/
Mwezi tłʼéʼgonaʼáí /tɬʼéʔɡonaʔáí/ tłʼéhonaaʼéí /tɬʼéhònɑ̀ːʔéí/ hwa-ʼangʼ /hwaʔɑŋʔ/ ʼulhdzis oozaʼ /ʔuɬdzis oːzaʔ/ ɂełdzi /ʔeɬdzi/ dołtʼolee /doɬtʼoliː/ biikóusíis /biːkóusíis/
Nyota tsʼiłsǫǫsé /tsʼiɬsõːsé/ sǫʼ /sõ̀ʔ/ tsingʼ /tsiŋʔ/ sum /sum/ tthë́n /tθén/ tłoonʼ /tɬoːnʔ/ hó3oʼ /hóθoʔ/
Usiku tłʼéʼ /tɬʼéʔ/ tłʼééʼ /tɬʼéːʔ/ xiłeʼ /xiɬeʔ/ ʼulhdzis /ʔuɬdzis/ tëdhe /teðe/ łida /ɬida/ téceʼ /tétʃeʔ/
Theluji zas /zas/ yas /jɑ̀s/ nundil /nʊndɪl/ yus̲ /jus/ yath /jaθ/ tseetl /tsʰiːtɬʰ/ híii /híiː/
Upepo níłchʼi /níɬtʃʼi/ níyol /níjol/ — nilhtsi /niɬtsi/ nįłtsʼi /nĩɬtsʼi/ — heséisen /heséisen/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap