Bassa wuɖu

Kibassa

Niger-Kongo (Atlantiki-Kongo, Kru, magharibi, Bassa)

FamiliaNiger-Kongo (Atlantiki-Kongo, Kru, magharibi, Bassa) Wasemaji~600K HatiKilatini NchiLiberia Lugha rasmiHapana (Kiingereza ndiyo lugha pekee rasmi ya Liberia; Kibassa ni lugha kuu ya mazungumzo) Uhai wa lughasalama ISO 639-3bsq

Kibassa (Bassa wuɖu, kwa jina la asili likimaanisha "usemi wa Bassa") ndicho kikubwa zaidi cha lugha za Kru za magharibi za familia ya Niger-Congo, na ni lugha kuu ya Kaunti ya Bassa iliyoko pwani ya Liberia. Hati ya Vah — mfumo wa kipekee wa asili wa silabi na alfabeti uliobuniwa na msomi Mbassa wa Liberia Thomas Narven Lewis karibu mwaka 1907 — hutumika kama alama ya utamaduni na utambulisho, ingawa katika maandishi ya kila siku hati ya Kilatini ndiyo inayotawala. Kibassa huonyesha sifa za kawaida za lugha za Kru: mfumo wa vokali saba, mfumo rahisi wa toni (juu/kati/chini), na vitenzi vinavyoonyesha hali kupitia mabadiliko ya toni katika viambishi. Kibassa kilikuwa lugha kuu ya pwani ya Liberia kabla ya ukoloni, na bado kina ushawishi kwa Kiingereza na Pijini ya Liberia kupitia michango yake ya kimsamiati.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kibassa →

Maneno 87 ya msingi katika Kibassa

Maji

ní

ní

Moto

nyɛ

ɲɛ

Jua

plɔ

plɔ

Mwezi

hwɔɖɔ

hʷɔɖɔ

Nyota

kùɖù

kùɖù

Usiku

ma

mã

Upepo

dìì

dìː

Udongo

ɓóɖó

ɓóɖó

Jiwe

sɔ́ɔ́-kpò

sɔ́ːkpò

Mlima

toɖo

toɖo

Bahari

dyóó

dʒóː

Mama

mãɖe

mãɖe

Baba

ɓa

ɓa

Binti

dyú-màà

dʒú màː

Mimi

M̀

m̩

Wewe

Ɓe

ɓe

Sisi

À

à

Jina

nyɛ́nɛ́

ɲɛ́nɛ́

Mtu

nyɔ

ɲɔ

Kichwa

dú

dú

Jicho

di

di

Sikio

ɖùǔ

ɖùǔ

Pua

máná

máná

Mdomo

wɔ̃

wɔ̃

Jino

nyɛ́nɛ́-ɓò

ɲɛ́nɛ́ɓò

Ulimi

mio

mĩo

Mkono

kɔ

kɔ

Mguu

ɓo

ɓo

Moyo

kẽ

kẽ

Mfupa

kpa

kpa

Damu

nyɔmɔ

ɲɔmɔ

Upendo

wɛ̃ɖaa

wɛ̃ɖaː

Mti

tu

tu

Mbwa

gbe

ɡbe

Paka

blete

blete

Samaki

zemi

zemi

Ndege

naà

naà

Yai

gɛ̃

ɡɛ̃

Farasi

sǒ

sǒ

Nyumba

kõ

kõ

Maziwa

nɛɛ̀-nì

nɛɛ̀nì

Asali

ɖo

ɖo

Chumvi

tɔ̃

tɔ̃

Mvinyo

wã́ìn

wã́ìn

Chuma

nɛɛ̀-kpà

nɛɛ̀kpà

Gurudumu

hwii

hwiː

Hariri

sékè

sékè

Kitabu

céè-ɖɛ̀

tʃéèɖɛ̀

Kula

gbɔ̃a

ɡbɔ̃a

Kunywa

ná

ná

Kulala

mɔ́

mɔ́

Moja

ɖaa

ɖaː

Mbili

sɔ̃

sɔ̃

Tatu

taa

taː

Nne

hĩinyɛ

hĩːɲɛ

Tano

hm̀m̌

hm̩̀m̩̌

Mia

hɔ̃dɛɖɛ

hɔ̃dɛɖɛ

Habari

nyɔɔnpe

ɲɔːnpe

Asante

mɔãĩ

mɔãĩ

Nzuri

nõ

nõ

Mpya

ɖìè

ɖìè

Nyekundu

ziza

ziza

Nyeupe

pu

pu

Nyeusi

kpìǐ

kpìǐ

99

kpáɖá-nyɔ hĩinyɛ ɓaɖa-bùè sè mɛ̀nɛ̌ìn-hĩinyɛ

kpáɖáɲɔ hĩːɲɛ ɓaɖabùè sè mɛ̀nɛ̌ìnhĩːɲɛ

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (Atlantiki-Kongo, Kru, magharibi, Bassa)

Maana KibassaKimanoKigaKidonno SoKikiowaKipunjabiKiodia
Maji ní /ní/ yi /ji/ nu /nu/ di /di/ thǫ́ /tʰṍ/ ਪਾਣੀ /paːɳiː/ ପାଣି /paːɳi/
Moto nyɛ /ɲɛ/ tíé /ti˥e˥/ la /la/ nyaŋ /ɲaŋ/ phí: /pʰíː/ ਅੱਗ /əɡː/ ନିଆଁ /niãː/
Jua plɔ /plɔ/ ɲɛ́nɛ́ /ɲɛ˥nɛ˥/ hulu /hulu/ naŋ /naŋ/ pái /pái/ ਸੂਰਜ /suːɾədʒ/ ସୂର୍ଯ୍ୟ /suːɾjɔ/
Mwezi hwɔɖɔ /hʷɔɖɔ/ lɔ /lɔ/ ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ ugɔ /uɡɔ/ pʼɔ́: /pʼɔ́ː/ ਚੰਦ /tʃənd/ ଚନ୍ଦ୍ର /tʃɔndɾɔ/
Nyota kùɖù /kùɖù/ sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ ŋulami /ŋùlámi/ tolo /tolo/ tą́: /tã́ː/ ਤਾਰਾ /taːɾaː/ ତାରା /taːɾaː/
Usiku ma /mã/ gbeŋ /ɡbeŋ/ nyɔŋ /ɲɔŋ/ diga /diɡa/ gį́dè:gyà /ɡĩ́dèːɡjà/ ਰਾਤ /raːt/ ରାତି /raːti/
Upepo dìì /dìː/ fã̀ã̀ /fã̀ː/ kɔɔyɔɔ /kɔːjɔː/ gɛɛdɛ /ɡɛːdɛ/ gómgyá /ɡómɡjá/ ਹਵਾ /ɦəʋaː/ ପବନ /pɔbɔnɔ/
Udongo ɓóɖó /ɓóɖó/ sɛ́lɛ́ /sɛ́lɛ́/ shikpɔŋ /ʃikpɔŋ/ tay /taj/ dɔ́m /dɔ́m/ ਮਿੱਟੀ /mɪʈːiː/ ମାଟି /maːʈi/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap