Suppire
Kisenufo cha Supyire
Niger-Kongo
Kisenufo Supyire (Suppire, "usemi wa Kisenufo") ni lugha kuu ya Kisenufo ya kusini-magharibi mwa Mali, inayozungumzwa kotekote katika Mkoa wa Sikasso na takriban Wasenufo 750,000 (kikundi kidogo kinachozungumza Suppire). Kundi la Kisenufo (Supyire, Mamara, Sicite, Tagbana, Cebaara, n.k. — jumla ya wazungumzaji wapatao milioni 3 katika Mali, Burkina Faso na Côte d'Ivoire) ni mojawapo ya matawi madogo zaidi ya Atlantiki-Kongo, lenye uelewano wa pamoja wa ndani uliodhibitiwa licha ya umoja wa kikabila. Maarufu kwa tamaduni ya muziki ya Kisenufo ya "balafon" (zumari ya mbao ya Afrika Magharibi) na jamii ya ibada yenye barakoa iliyofafanuliwa kwa undani (Poro). Kiisimu, Kisenufo huonyesha mfumo wa madaraja ya nomino unaofanana na Kibantu wa Atlantiki-Kongo (takriban madaraja 6), ni cha toni (toni 3 zenye downstep), na kina mpangilio wa viambajengo wa SOV. Sarufi ya marejeo ya Carlson (1994) ni kazi ya msingi katika isimu ya Kisenufo.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kisenufo cha Supyire
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo
| Maana | Kisenufo cha Supyire | Kimoore | Kihindko | Kikonkani | Kisanskriti | Kislovenia | Kizande |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | lwɔhe /lwɔhe/ | koom /koːm/ | پانڑی /paːɽ̃iː/ | उदक /udək/ | जलम् /dʑalam/ | voda /ˈʋɔːda/ | ime /ime/ |
| Moto | nage /naɡe/ | bugum /buɡum/ | اگ /aɡ/ | उज्जो /udʒːo/ | अग्निः /aɡniɦ/ | ogenj /ˈɔːɡən/ | we /we/ |
| Jua | kanha /kaɲa/ | wĩndga /wĩndɡa/ | سورج /soːradʒ/ | सूर्य /suɾjə/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | sonce /ˈsoːntsɛ/ | uru /uɾu/ |
| Mwezi | yiŋke /jiŋke/ | kiuugu /kiuːɡu/ | چن /tʃan/ | चंद्र /tʃəndɾə/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | luna /ˈluːna/ | diwi /diwi/ |
| Nyota | woni /woni/ | ãdga /ãdɡa/ | تارا /taːɾaː/ | नखेत्र /nəkʰetr/ | तारा /taːraː/ | zvezda /ˈzʋeːzda/ | kerekuru /kɛɾɛkuɾu/ |
| Usiku | numpilaga /numpilaɡa/ | yʋngo /jʊŋɡo/ | رات /raːt/ | रात /raːt/ | रात्रिः /raːtriɦ/ | noč /noːtʃ/ | yuru /juru/ |
| Mvua | zanha /zanha/ | saaga /saːɡa/ | مینہ /mĩː/ | पावस /paːʋəs/ | वर्षा /ʋarʂaː/ | dež /dəʃ/ | mai /mai/ |
| Upepo | kafɛɛge /kafɛːɡe/ | sobgo /sobɡo/ | ہوا /ɦəʋaː/ | वारो /ʋaːɾo/ | वायुः /ʋaːjuɦ/ | veter /ˈʋeːtər/ | yuge /juɡe/ |
| Udongo | ɲiŋke /ɲiŋke/ | tẽnga /tẽŋɡa/ | مٹی /mɪʈːiː/ | माती /maːtiː/ | भूमि /bʱuːmi/ | zemlja /ˈzɛːmlja/ | sende /sɛndɛ/ |
| Jiwe | kafaaga /kafaːɡa/ | kugri /kuɡri/ | بٹہ /baʈːaː/ | फातर /ˈpʰaːtəɾ/ | पाषाण /paːˈʂaːɳɐ/ | kamen /ˈkaːmən/ | mbia /mbia/ |
| Mlima | ɲaŋa /ɲaŋa/ | tãnga /tãŋɡa/ | — | दोंगर /ˈdoŋɡəɾ/ | पर्वतः /pɐrʋɐtaɦ/ | gora /ˈɡɔːra/ | gangara /ɡaŋɡara/ |
| Bahari | suumpe lwɔhe /suːmpe lwɔhe/ | mogre /moɡre/ | — | दर्यो /dəɾjo/ | समुद्रः /sɐmudraɦ/ | morje /ˈmoːrjɛ/ | baime /baime/ |
| Mama | nuŋi /nuŋi/ | ma /ma/ | ماں /mãː/ | आवय /aːʋəj/ | माता /maːtaː/ | mati /ˈmaːti/ | na /na/ |
| Baba | tuŋi /tuŋi/ | ba /ba/ | پیو /pju/ | बापुय /baːpuj/ | पिता /pitaː/ | oče /ˈɔːtʃɛ/ | ba /ba/ |
| Binti | pworo /pworo/ | bi-pugla /bipuɡla/ | دھی /dʱiː/ | धूव /dʱuːʋ/ | दुहितृ /duhitr̩/ | hči /xtʃiː/ | — |
| Mimi | mii /mìː/ | mam /mam/ | میں /mɛ̃ː/ | हांव /ɦãːʋ/ | अहम् /ɐɦɐm/ | jaz /jas/ | mi /mi/ |
| Wewe | mu /mú/ | fo /fo/ | تُوں /tũː/ | तूं /tũː/ | त्वम् /tʋɐm/ | ti /tiː/ | mo /mo/ |
| Sisi | wuu /wùː/ | tõnd /tõnd/ | اَسِیں /əsĩː/ | आमी /aːmiː/ | वयम् /ʋɐjɐm/ | mi /miː/ | ani /ani/ |
| Jina | mɛge /mɛɡe/ | yʋʋre /jʊːre/ | ناں /nãː/ | नांव /nãːʋ/ | नाम /naːmɐ/ | ime /iˈmeː/ | rimo /ɾimo/ |
| Mtu | supya /supja/ | neda /neda/ | — | मनीस /məˈniːs/ | मनुष्यः /mɐnuʂjaɦ/ | človek /ˈtʃlɔːʋɛk/ | boro /boro/ |
| Kichwa | ɲuŋɔ /ɲuŋɔ/ | zugu /zuɡu/ | — | तकली /ˈtəkliː/ | शिरः /ɕiɾaɦ/ | glava /ˈɡlaːʋa/ | — |
| Jicho | fyaha /fjaha/ | nifu /nifu/ | اکھ /əkːʰ/ | दोळो /doːɭo/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | oko /ɔˈkoː/ | bangiri /baŋɡiɾi/ |
| Sikio | niŋgeŋke /niŋɡeŋke/ | tʋbre /tʊbre/ | کن /kənː/ | कानु /kaːnu/ | कर्ण /kɐrɳɐ/ | uho /uˈxoː/ | tu /tu/ |
| Mdomo | ɲwɔge /ɲwɔɡe/ | noore /noːre/ | — | तोंड /toːɳɖ/ | मुखम् /mukʰam/ | usta /ˈuːsta/ | ngba /ŋɡba/ |
| Jino | ŋkyaan /ŋkʲaːn/ | yẽnde /jẽnde/ | دند /dand/ | दांत /daːnt/ | दन्तः /dantaɦ/ | zob /zoːp/ | rinde /rinde/ |
| Ulimi | ɲjini /ɲdʒini/ | zelemde /zelemde/ | جیب /dʒiːb/ | जीब /dʒiːb/ | जिह्वा /ɟihʋaː/ | jezik /ˈjɛːzik/ | mira /mira/ |
| Mkono | cyɛge /tʃɛɡe/ | nugu /nuɡu/ | ہتھ /hatːʰ/ | हात /haːt/ | हस्तः /hastaɦ/ | roka /ˈrɔːka/ | be /be/ |
| Mguu | tɔɔgɔ /tɔːɡɔ/ | naoore /naoːre/ | پیر /peːr/ | पाय /paːj/ | पाद /paːdɐ/ | stopalo /stɔˈpaːlɔ/ | kpendu /kpendu/ |
| Moyo | zòŋi /zòŋi/ | sũuri /sũːri/ | دل /dil/ | काळीज /kaːɭiːdʒ/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | srce /sərˈtseː/ | ngbaduse /ŋɡbaduse/ |
| Mfupa | kaciige /katʃiːɡe/ | kõbre /kõbre/ | ہڈی /həɖːiː/ | हाड /haːɖ/ | अस्थि /astʰi/ | kost /koːst/ | meme /meme/ |
| Damu | sishange /siʃaŋɡe/ | zɩɩm /zɪːm/ | خون /xuːn/ | रगत /raɡat/ | रक्तम् /raktam/ | kri /kriː/ | kure /kure/ |
| Upendo | taanga /taːŋɡa/ | nonglem /noŋɡlem/ | پیار /pjaːr/ | मोग /moɡ/ | प्रेम /preːma/ | ljubezen /ljuˈbeːzən/ | kpinyemu /kpiɲemu/ |
| Mti | cige /tʃiɡe/ | tɩɩga /tɪːɡa/ | درخت /daɾaxt/ | रूख /ɾuːkʰ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | drevo /drɛˈʋoː/ | ngua /ŋɡua/ |
| Mbwa | fwo /fwo/ | baaga /baːɡa/ | کتا /kuttaː/ | सुणें /suɳẽ/ | श्वा /ɕvaː/ | pes /pəs/ | ango /aŋɡo/ |
| Paka | baha /baha/ | yũuga /jũːɡa/ | بلی /billi/ | माजर /maːdʒəɾ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | mačka /ˈmaːtʃka/ | gbabo /ɡbabo/ |
| Samaki | fya /fja/ | zĩifu /zĩːfu/ | مچھی /mətʃʰiː/ | नुस्तें /nustẽ/ | मत्स्यः /matsjaɦ/ | riba /ˈriːba/ | tio /tio/ |
| Yai | nɔŋgyaa /nɔŋɡʲaː/ | gelle /ɡelːe/ | آنڈا /aːɳɖaː/ | तांतें /ˈtaːntẽ/ | अण्ड /ɐɳɖɐ/ | jajce /ˈjaːjtsɛ/ | para /paɾa/ |
| Farasi | shɔngɔ /ʃɔŋɡɔ/ | wed-moaaga /wedmoaːɡa/ | — | घोडो /ɡʱoɖo/ | अश्वः /ɐɕʋɐɦ/ | konj /kɔn/ | farasi /faɾasi/ |
| Nyumba | bage /baɡe/ | roogo /roːɡo/ | گھر /ɡʱar/ | घर /ɡʱəɾ/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | hiša /ˈxiːʃa/ | bambu /bambu/ |
| Maziwa | jirimɛ /dʒirimɛ/ | bĩisim /bĩːsim/ | دُدھ /dʊdʱ/ | दूद /duːd/ | क्षीर /kʂiːrɐ/ | mleko /ˈmleːkɔ/ | momunya /momuɲa/ |
| Asali | sɛɛre /sɛːre/ | sɩɩdo /sɪːdo/ | — | मोवु /moʋu/ | मधु /mɐdʱu/ | med /meːt/ | anyege /aɲeɡe/ |
| Chumvi | suumpe /suːmpe/ | yamsem /jamsem/ | لون /luːɳ/ | मीठ /miːʈʰ/ | लवण /lɐʋɐɳɐ/ | sol /soːʋ/ | tikpo /tikpo/ |
| Mvinyo | ɛrɛzɛn sinmpe /ɛrɛzɛn sinmpe/ | divẽ /divẽ/ | — | — | द्राक्षारसः /draːkʂaːrasaɦ/ | vino /ˈʋiːnɔ/ | imekakue /imekakue/ |
| Chuma | tɔɔnnɔ /tɔːnːɔ/ | kutu /kutu/ | لوہا /loːɦaː/ | लोक्कंड /lokːəɳɖ/ | अयस् /ˈajas/ | železo /ʒɛˈleːzɔ/ | mara /mara/ |
| Kitabu | semɛ /semɛ/ | sebre /sebre/ | — | पुस्तक /ˈpustək/ | पुस्तक /ˈpustɐkɐ/ | knjiga /ˈknjiːɡa/ | kitabu /kitabu/ |
| Kula | lyi /ʎi/ | dɩ /dɪ/ | کھانڑا /kʰaːɽ̃aː/ | खांव /kʰaːũ/ | खादति /kʰaːdati/ | jesti /ˈjeːsti/ | ri /ɾi/ |
| Kunywa | bya /bja/ | yũ /jũ/ | پینا /piːɳaː/ | पिएंव /pieːũ/ | पिबति /pibati/ | piti /ˈpiːti/ | mbira /mbiɾa/ |
| Moja | niŋkin /niŋkin/ | yembre /jembre/ | ہک /hikː/ | एक /eːk/ | एकः /eːkaɦ/ | eden /ˈɛːdən/ | sa /sa/ |
| Mbili | shuunni /ʃùːnːì/ | yiibu /jiːbu/ | دو /doː/ | दोन /doːn/ | द्वि /dvi/ | dva /dʋaː/ | ue /uwe/ |
| Tatu | taanre /taːnre/ | tãabo /tãːbo/ | تن /tin/ | तीन /tiːn/ | त्रयः /trajaɦ/ | tri /triː/ | biata /biata/ |
| Nne | sicyɛɛre /sitʃɛːre/ | naase /naːse/ | چار /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | चत्वारः /tɕatʋaːraɦ/ | štiri /ˈʃtiːri/ | biama /biama/ |
| Tano | kaŋkuro /kaŋkuro/ | nu /nu/ | پنج /pandʒ/ | पाच /paːtʃ/ | पञ्च /pɐɲtɕɐ/ | pet /peːt/ | bisue /bisue/ |
| Mia | ŋkuu /ŋkuː/ | koabga /koabɡa/ | — | शंबर /ˈʃembəɾ/ | शतम् /ɕɐtɐm/ | sto /stoː/ | ngbangbu /ŋɡbaŋɡbu/ |
| Habari | mɛ /mɛ/ | ne y yibeoogo /ne i jibeoːɡo/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | नमस्कार /nəməskaːɾ/ | नमस्ते /namasteː/ | živjo /ʒiʋjɔ/ | mo ima ya /mo ima ja/ |
| Asante | fenge /feŋɡe/ | barka /barka/ | شکریہ /ʃukrija/ | देव बरें करूं /deʋ bəɾẽ kəɾũ/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | hvala /ˈxʋaːla/ | oni-tambua /oni-tambua/ |
| Nzuri | ɲwɔ /ɲwɔ/ | sõma /sõma/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | बरो /bəɾo/ | साधु /saːdʱu/ | dober /ˈdoːbər/ | wene /wene/ |
| Nyekundu | nya /ɲa/ | miuugu /miuːɡu/ | لال /laːl/ | तांबडो /taːmbɖo/ | रक्तः /raktaɦ/ | rdeč /ərˈdɛtʃ/ | zamba /zamba/ |
| Nyeupe | fini /fini/ | pɛɛlga /pɛːlɡa/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | धवो /dʱəʋo/ | श्वेत /ɕʋetɐ/ | bel /beːʋ/ | pisi /pisi/ |
| Nyeusi | niŋgwɔhɔ /niŋɡwɔhɔ/ | sablga /sablɡa/ | — | काळो /kaːɭo/ | कृष्णः /kr̩ʂɳaɦ/ | črn /tʃərn/ | bibiri /bibiɾi/ |
| 99 | beecyɛɛre ná kɛ ná baacyɛɛre /beːtʃɛːre na kɛ na baːtʃɛːre/ | pis-wɛ la a wɛ /piswɛ la a wɛ/ | — | — | नवनवति /nɐʋɐnɐʋɐti/ | devetindevetdeset /dɛˈʋeːtindɛˈʋeːddɛsɛt/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap