Kpɛlɛɛ
Kikpelle
Niger-Kongo (Mande)
Kikpelle (Kpɛlɛɛ) ni kundi la lugha za Mande ya Kusini-Magharibi linalozungumzwa na karibu watu 750,000 nchini Liberia na katika sehemu jirani za Guinea, ambako aina ya Kiguinea pia huitwa Guerzé. Uainishaji wa kisasa hutofautisha Kpelle ya Liberia na Kpelle ya Guinea, ambazo zina misimbo tofauti ya ISO 639-3, ilhali jina la jumla Kpelle linajumuisha zote mbili. Lugha hii ni ya toni na siku hizi huandikwa hasa kwa tahajia zinazotegemea alfabeti ya Kilatini. Katika miaka ya 1930, Chifu Gbili wa Sanoyea, Kaunti ya Bong, alibuni silabari ya asili ya Kpelle iliyotumiwa kwa barua, hesabu, madeni na kumbukumbu nyingine; matumizi yake yalipungua baadaye na bado haijawekwa katika Unicode.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikpelle
Vyanzo
- Kpelle Bible "Ŋ̀âla Kɔlɔ Maa Waai" (KWB), bible.com version 1479 (filed under xpe, Liberian Kpelle); ASJP KPELLE, KPELLE_LIBERIA (confirmation); Kpelle: A Reference Handbook (Peace Corps, ERIC ED217690) for 'mother'
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (Mande)
| Maana | Kikpelle | Kimende | Kivai | Kimandinka | Kibambara | Kimano | Munsee |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ya /ja/ | njɛi /ndʒɛi/ | ꕀ /dʒi/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | yi /ji/ | mpíi /mbiː/ |
| Moto | ŋɔŋ /ŋɔŋ/ | ngɔmbu /ŋɡɔmbu/ | ꕚ /ta/ | dimbaa /dimbaː/ | tasuma /tasuma/ | tíé /ti˥e˥/ | lúhsuw /luhsuw/ |
| Jua | fólo /fólo/ | folo /folo/ | ꔎꔒ /tele/ | tiloo /tiloː/ | tile /tile/ | ɲɛ́nɛ́ /ɲɛ˥nɛ˥/ | kíishux /kiːʃux/ |
| Mwezi | ɣáloŋ /ɣáloŋ/ | ngalu /ŋɡalu/ | ꕪꖃ /kalo/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | lɔ /lɔ/ | nipáhum /nipahum/ |
| Nyota | pɛmɛlɛŋ-kao /pɛmɛlɛŋ kao/ | tumbeka /tumbeka/ | ꗋꗏ /tólò/ | looloo /loːloː/ | dolo /dòlo/ | sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ |
| Usiku | kpini /kpini/ | kpindi /kpindi/ | lifi /lifi/ | suutoo /suːtoː/ | su /su/ | gbeŋ /ɡbeŋ/ | piskeew /piskeːw/ |
| Mvua | túna /túna/ | — | suna /suna/ | sanjiyo /sandʒijo/ | sanji /ˈsandʒi/ | dɛ /dɛ/ | — |
| Upepo | fãa /fãː/ | fɛfɛ /fɛfɛ/ | ꔱꕩ /fija/ | foñoo /foɲoː/ | fiɲɛ /fiɲɛ/ | fã̀ã̀ /fã̀ː/ | — |
| Udongo | lɔii /lɔiː/ | — | — | bankoo /baŋkoː/ | dugukolo /duɡukolo/ | sɛ́lɛ́ /sɛ́lɛ́/ | — |
| Jiwe | kɔni /kɔni/ | kɔtu /kɔtu/ | ꔖꘋ /sɛŋ/ | beroo /beroː/ | kaba /kaba/ | gɛ̀lɛ̀ /ɡɛ̀lɛ̀/ | asun /əsən/ |
| Bahari | yuo /juo/ | — | ꗛꔤ /koi/ | fankaasoo /faŋkaːsoː/ | kɔgɔji /kɔɡɔdʒi/ | mɛ̀ĩ́ /mɛ̀ĩ́/ | — |
| Mama | nee /neː/ | nje /ndʒe/ | ꕒ /ɓa/ | baa /baː/ | ba /ba/ | ɲɛ /ɲɛ/ | nkáhees /ŋkaheːs/ |
| Baba | nâŋ /nâŋ/ | kɛkɛ /kɛkɛ/ | ꕘ /fa/ | faa /faː/ | fa /fa/ | de /de/ | nóoxw /noːxw/ |
| Binti | lóŋ-nɛni /lóŋ nɛni/ | nyahalo /ɲahalo/ | ꔔꘋ ꖷꖬꕮ /dɛ̃ musuma/ | dimmusoo /dimːusoː/ | denmuso /dɛnmuso/ | lú /lú/ | — |
| Mimi | ńyãa /ńjãː/ | nya /ɲá/ | ꘋ /ŋ̀/ | nte /nte/ | ne /nè/ | mā /ma˧/ | nii /niː/ |
| Wewe | í /í/ | bi /bí/ | ꔤ /ì/ | ite /ite/ | i /í/ | ī /ī/ | kii /kiː/ |
| Sisi | kú /kú/ | mu /mu/ | ꖷ /mù/ | ntolu /ntolu/ | an /án/ | kō /ko˧/ | kiilóona / niilóona /kiːloːna / niːloːna/ |
| Jina | lâa /lâː/ | laa /láá/ | ꕿꘌ /tɔ́ː/ | too /toː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔ́ /tɔ́/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ |
| Mtu | nuu /nuː/ | numu /numu/ | ꗞ /mo/ | moo /moː/ | mɔgɔ /mɔ̀ɡɔ/ | mī /mi˧/ | — |
| Kichwa | ŋuŋ /ŋuŋ/ | ngu /ŋɡu/ | ꖴꘋ /kuŋ/ | kuŋo /kuŋo/ | kun /kun/ | wũ-kèlè /wũkèlè/ | — |
| Jicho | ŋɛ /ŋɛ/ | ngama /ŋɡama/ | ꕰ /ɲa/ | ñaa /ɲaː/ | ɲɛ /ɲɛ/ | mi /mi/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ |
| Sikio | wóli /wóli/ | ngoli /ŋɡoli/ | ꕿꖃ /tɔlɔ/ | tuloo /tuloː/ | tulo /tulo/ | to /to/ | — |
| Jino | nyiŋ /ɲiŋ/ | ngongou /ŋɡoŋɡou/ | ɲiŋ /ɲiŋ/ | ñiŋo /ɲiŋo/ | ɲin /ɲĩ/ | sɔ /sɔ/ | nipit /nipit/ |
| Ulimi | nɛŋ /nɛŋ/ | nɛi /nɛi/ | nɛ /nɛ/ | neŋo /neŋo/ | nɛn /nɛn/ | nana /nana/ | wilanew /wilanew/ |
| Mkono | yee /jeː/ | loko /loko/ | ꗃꗏ /ɓolo/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | kɔ̀ /kɔ˩/ | mléelii /mleːliː/ |
| Mguu | kɔɔ /kɔː/ | kɔwɔ /kɔwɔ/ | ꔞꘋ /keŋ/ | siŋo /siŋo/ | sen /sèn/ | gà̰ /ɡã˩/ | nzíit /nziːt/ |
| Moyo | lii /liː/ | lii /liː/ | ꔖꕇ /sɛni/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | zò /zo˩/ | ulehyii /ulehjiː/ |
| Mfupa | kau /kau/ | kala /kala/ | kuru /kuru/ | kuloo /kuloː/ | kolo /kolo/ | wɛlɛ /wɛlɛ/ | wakan /wakan/ |
| Damu | ŋãa /ŋãː/ | ŋama /ŋama/ | wuli /wuli/ | yeloo /jeloː/ | joli /dʒoli/ | bai /baí/ | mokw /mokʷ/ |
| Upendo | wɛli /wɛli/ | ndoma /ndoma/ | ꔷꕩ /lija/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | ŋalo /ŋalo/ | ahóoluw /ahoːluw/ |
| Mti | wúru /wúru/ | ngulu /ŋɡulu/ | ꗛꘋ /kɔŋ/ | yiroo /jiroː/ | jiri /dʒiri/ | yílí /ji˥li˥/ | hìttuk /hitːuk/ |
| Mbwa | nyila /ɲila/ | ngila /ŋɡila/ | ꖙꖨ /wulu/ | wuloo /wuloː/ | wulu /wulu/ | gbá̰ /ɡbã˥/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ |
| Paka | nyàle /ɲàle/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | ꖷꖬ /musu/ | ñankuma /ɲankuma/ | jakuma /dʒakuma/ | poso /poso/ | póshiis /poʃiːs/ |
| Samaki | nyɛ̃ɛ /ɲɛ̃ː/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | ñewo /ɲewo/ | jɛgɛ /dʒɛɡɛ/ | gba /ɡba/ | names /names/ |
| Ndege | ŋɔni /ŋɔni/ | — | ꖏꔕ /kɔndɛ/ | kunoo /kunoː/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ | mɔ̀ɔ̀ /mɔ̀ː/ | awehléeshoosh /awehleːʃoːʃ/ |
| Farasi | soo /soː/ | so /so/ | ꖇ /sɔ/ | suwoo /suwoː/ | so /so/ | sòo /sòː/ | — |
| Nyumba | pɛ́rɛ /pɛ́rɛ/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | ꖴꖕ /kuu/ | buŋo /buŋo/ | so /so/ | kpɛ /kpɛ/ | wíikwam /wiːkwam/ |
| Maziwa | ŋíni-ya /ŋíni ja/ | nyiniya /ɲinija/ | ꖬꖬ /susu/ | nonoo /nonoː/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nyɔ́-yíí /ɲɔ́jíː/ | — |
| Asali | kwɛ̃ŋ-wulɔ /kwɛ̃ŋ wulɔ/ | kɔmi /kɔmi/ | ꖴꖷ /kumu/ | liyo /lijo/ | di /di/ | zɔ́ɔ́ nyɔ́nɔ́ /zɔ́ː ɲɔ́nɔ́/ | — |
| Chumvi | kpolo /kpolo/ | kpolo /kpolo/ | ꖏ /kɔ/ | koo /koː/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | wèĩ /wèĩ/ | shíiwang /ʃiːwaŋ/ |
| Mchele | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | — | — | maanoo /maːnoː/ | malo /malo/ | ɓū /ɓu˧/ | — |
| Chuma | kɔli /kɔli/ | kɔlu /kɔlu/ | ꖴꖫ /kundu/ | nee /neː/ | nɛgɛ /nɛɡɛ/ | pɛkulu /pɛkulu/ | — |
| Kitabu | kɔlɔ /kɔlɔ/ | kɔlɔ /kɔlɔ/ | ꕺꖃ /kpɔlɔ/ | kitaaboo /kitaːboː/ | gafe /ɡafe/ | kii /kiː/ | — |
| Kula | mii /miː/ | mɛ /mɛ/ | ꗏꘋ /lɔŋ/ | domo /domo/ | dun /dũ/ | mɛ /mɛ/ | mit /mit/ |
| Kunywa | kpele /kpele/ | kpɔle /kpɔle/ | ꕆ /mi/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | mi /mi/ | mneew /mneew/ |
| Kulala | nyii /ɲiː/ | — | ꕃ /ki/ | siinoo /siːnoː/ | sunɔgɔ /sunɔɡɔ/ | yī zɛ̄ /ji˧ zɛ˧/ | — |
| Moja | tɔnɔ /tɔnɔ/ | yila /jila/ | ꗏꗒ /lɔnɗɔ/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | do /do/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ |
| Mbili | feerɛ /feːrɛ/ | fele /félé/ | ꗱꘌꕟ /fèːrà/ | fula /fula/ | fila /fìla/ | plɛ̀ɛ̀ /plɛː˩/ | niisha /niːʃa/ |
| Tatu | saaƃa /saːɓa/ | sawa /sawa/ | ꕢꕔ /sakpa/ | saba /saba/ | saba /saba/ | yaaka /jaːka/ | nxáh /nxaːh/ |
| Nne | náaŋ /náːŋ/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | yiisɛ /jiːsɛ/ | néewa /neːwa/ |
| Tano | lɔ́ɔlu /lɔ́ːlu/ | lɔɔlu /lɔːlu/ | sóólu /soːlu/ | luulu /luːlu/ | duuru /duːru/ | sɔ́ɔ́li /sɔ́ːli/ | náalan /naːlan/ |
| Mia | ŋuŋ /ŋuŋ/ | hɔndɔ /hɔndɔ/ | ꖽꗒ /hɔnɗɔ/ | keme /keme/ | kɛmɛ /kɛmɛ/ | wũ /wũ/ | nkwətaːpóxkə /nkwətaːpoxkə/ |
| Habari | halee /haleː/ | bua /bua/ | ꘋꕯ ꖬꕎ ꘃꗡ ꗪ ꔤ ꕮ /ŋna suwa kɛɛ ɓɛ i ma/ | salaam /salaːm/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | ye /je/ | hé /heː/ |
| Asante | balika /balika/ | bisɛ /bisɛ/ | ꔤ ꕒꔤꕪ /i ɓaika/ | abaraka /abaraka/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | nyɛŋ /ɲɛŋ/ | wanìshi /waniʃi/ |
| Nzuri | lɛ́lɛɛ /lɛ́lɛː/ | nyande /ɲande/ | ꕈ /ɲi/ | beteyaa /betejaː/ | ka ɲi /ka ɲi/ | kɛlɛ /kɛlɛ/ | weltóok /weltoːk/ |
| Mpya | nina /nina/ | nina /nina/ | ꕯꕮ /nama/ | kuta /kuta/ | kura /kura/ | dɛɛ /dɛː/ | — |
| Nyekundu | kpɔlu /kpɔlu/ | kpɔlu /kpɔlu/ | kpou /kpou/ | wuleŋ /wuleŋ/ | bilen /bilen/ | gbɛlɛ /ɡbɛlɛ/ | maxkeew /maxkeːw/ |
| Nyeupe | kole /kole/ | kole /kole/ | ꗬ /kpɛ/ | koyi /koji/ | jɛ /dʒɛ/ | púlú /púlú/ | waapeew /waːpeːw/ |
| Nyeusi | tɛi /tɛi/ | tɛli /tɛli/ | ꔱꘋ /fiŋ/ | fiŋ /fiŋ/ | fin /fin/ | tii /tiː/ | — |
| Buluu | buluŋ /buluŋ/ | bulu /bulu/ | dsiron /dʒiron/ | buluuriŋo /buluːriŋo/ | bulaman /bulaman/ | ɓūléèzɛ̀ /ɓu˧le˥e˩zɛ˩/ | — |
| Kahawa | kofe /kofe/ | — | — | — | kafe /kafe/ | káfé /ka˥fe˥/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap