Dogosò

Kidonno So

Niger-Kongo

FamiliaNiger-Kongo Wasemaji~50K (katika hatari) HatiKilatini NchiMali (mkoa wa Mopti) Lugha rasmiMali (lugha ya taifa inayotambuliwa sambamba na Kibambara, Bobo, Bozo and Dogon) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3dds

Donno So (pia huitwa Kamba So) ni lugha ya Kidogon ya familia ya Niger-Congo, inayozungumzwa na watu wapatao 50,000 katika eneo la Mopti nchini Mali kando ya genge la Bandiagara. Watu wa Dogon ni mashuhuri kimataifa kwa makazi yao yaliyojengwa kwenye majabali kando ya genge la Bandiagara lenye urefu wa kilomita 150, kwa kosmolojia yao ya jadi iliyofafanuliwa kwa undani (iliyohifadhiwa kwa wingi na mtaalamu wa anthropolojia Mfaransa Marcel Griaule katikati ya karne ya 20, ingawa ethnografia yake sasa huonwa kuwa ya kubuni kwa sehemu), na kwa tamaduni zao za kipekee za ngoma za vinyago kwa ajili ya matambiko ya mazishi ya Dama. Kiisimu, familia ya Dogon ni ndogo na ya kipekee, ikiwa na lugha za jadi za Kidogon zipatazo 13 zikiwemo Donno So, Toro So, Tommo So, Toro Tegu, Tomo Kan, na Jamsay; lugha hizi hazielewani kati yao licha ya ukaribu wao wa kijiografia. Lugha za Dogon huhifadhi sifa zenye umuhimu mkubwa wa kihistoria-linganishi, huku nafasi yao ndani ya Niger-Congo ikiendelea kujadiliwa.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kidonno So →

Maneno 87 ya msingi katika Kidonno So

Maji

di

di

Moto

nyaŋ

ɲaŋ

Jua

naŋ

naŋ

Mwezi

ugɔ

uɡɔ

Nyota

tolo

tolo

Usiku

diga

diɡa

Mvua

ana

ana

Upepo

gɛɛdɛ

ɡɛːdɛ

Udongo

tay

taj

Jiwe

tibu

tibu

Mlima

pɛgɛlɛŋ

pɛɡɛlɛŋ

Bahari

dibe

dibe

Mama

na

na

Baba

ba

ba

Binti

yaana ii

jaːna iː

Mimi

mi

mi

Wewe

u

u

Sisi

ɛmmɛ

ɛmːɛ

Jina

boy

bɔj

Mtu

inde

indɛ

Kichwa

kuu

kuː

Jicho

giru

ɡiru

Sikio

sugulu

suɡulu

Pua

kinu

kinu

Mdomo

kɛnnɛ

kɛnːɛ

Jino

inu

inu

Ulimi

nɛndɛ

nɛndɛ

Mkono

numɔ

numɔ

Mguu

kubɔ

kubɔ

Moyo

kindɛ

kindɛ

Mfupa

kee

keː

Damu

ni

ni

Kinyesi

bede

bede

Upendo

ibɛ

ibɛ

Mti

timmɛ

timːɛ

Mbwa

idu

idu

Paka

gamma

ɡamːa

Samaki

—

—

Ndege

sadaa

sadaː

Kipepeo

gɔmbu-gɔmbɛy

ɡɔmbuɡɔmbɛj

Yai

talu

talu

Farasi

soŋ

soŋ

Nyumba

ginɛ

ɡinɛ

Maziwa

iru

iru

Asali

igɛ

iɡɛ

Chumvi

neŋ

neŋ

Mchele

ara

ara

Chuma

inɛ

inɛ

Kula

nyaa

ɲaː

Kunywa

nɔ

nɔ

Kulala

girii yeyyee

ɡiriː jejːeː

Moja

turu

turu

Mbili

lɛy

lɛj

Tatu

taandu

taːndu

Nne

nay

naj

Tano

nnɔ

nːɔ

Mia

tɛmdɛrɛ

tɛmdɛrɛ

Habari

yaamɔ

jaːmɔ

Asante

gaanaa

ɡaːnaː

Nzuri

seeƞ

sẽː

Mpya

kanda

kanda

Nyekundu

banu

banu

Nyeupe

pilu

pilu

Nyeusi

gɛŋ

ɡɛŋ

Kijani

wɛru

wɛru

Chai

tee

teː

Sukari

suugɔrɔ

suːɡɔrɔ

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo

Maana Kidonno SoKimendeKidagbaniKidiiKigarhwaliKifulaKimaninka cha Mashariki
Maji di /di/ njɛi /ndʒɛi/ kom /kom/ mam /mam/ पाणि /paːɳi/ ndiyam /ndijam/ ji /dʒi/
Moto nyaŋ /ɲaŋ/ ngɔmbu /ŋɡɔmbu/ buɣim /buɣim/ vee /vee/ आग /aːɡ/ yiite /jiːte/ ta /ta/
Jua naŋ /naŋ/ folo /folo/ wuntaŋa /wuntaŋa/ zá̧ga̧ /zãɡã/ सूरज /suːrədʒ/ naange /naːŋɡe/ tele /tele/
Mwezi ugɔ /uɡɔ/ ngalu /ŋɡalu/ goli /ɡoli/ sȩȩ /sẽː/ जून /dʒuːn/ lewru /lewɾu/ karo /karo/
Nyota tolo /tolo/ tumbeka /tumbeka/ saŋmariga /saŋmariɡa/ zoo waa /zoo waː/ तारा /taːɾaː/ hoodere /hoːdeɾe/ lolo /lolo/
Usiku diga /diɡa/ kpindi /kpindi/ yuŋ /juŋ/ vid /vid/ रात /raːt/ jemma /dʒemːa/ su /su/
Mvua ana /ana/ — saa /saː/ — बरखा /bəɾkʰaː/ toɓo /ˈtoɓo/ sanji /sandʒi/
Upepo gɛɛdɛ /ɡɛːdɛ/ fɛfɛ /fɛfɛ/ pɔhim /pɔhim/ sápéém /sapeːm/ हवा /ɦəʋaː/ henndu /hendu/ fɔɲɔ /fɔɲɔ/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap