Dogosò
Kidonno So
Niger-Kongo
Donno So (pia huitwa Kamba So) ni lugha ya Kidogon ya familia ya Niger-Congo, inayozungumzwa na watu wapatao 50,000 katika eneo la Mopti nchini Mali kando ya genge la Bandiagara. Watu wa Dogon ni mashuhuri kimataifa kwa makazi yao yaliyojengwa kwenye majabali kando ya genge la Bandiagara lenye urefu wa kilomita 150, kwa kosmolojia yao ya jadi iliyofafanuliwa kwa undani (iliyohifadhiwa kwa wingi na mtaalamu wa anthropolojia Mfaransa Marcel Griaule katikati ya karne ya 20, ingawa ethnografia yake sasa huonwa kuwa ya kubuni kwa sehemu), na kwa tamaduni zao za kipekee za ngoma za vinyago kwa ajili ya matambiko ya mazishi ya Dama. Kiisimu, familia ya Dogon ni ndogo na ya kipekee, ikiwa na lugha za jadi za Kidogon zipatazo 13 zikiwemo Donno So, Toro So, Tommo So, Toro Tegu, Tomo Kan, na Jamsay; lugha hizi hazielewani kati yao licha ya ukaribu wao wa kijiografia. Lugha za Dogon huhifadhi sifa zenye umuhimu mkubwa wa kihistoria-linganishi, huku nafasi yao ndani ya Niger-Congo ikiendelea kujadiliwa.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kidonno So
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo
| Maana | Kidonno So | Kimende | Kidagbani | Kidii | Kigarhwali | Kifula | Kimaninka cha Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | di /di/ | njɛi /ndʒɛi/ | kom /kom/ | mam /mam/ | पाणि /paːɳi/ | ndiyam /ndijam/ | ji /dʒi/ |
| Moto | nyaŋ /ɲaŋ/ | ngɔmbu /ŋɡɔmbu/ | buɣim /buɣim/ | vee /vee/ | आग /aːɡ/ | yiite /jiːte/ | ta /ta/ |
| Jua | naŋ /naŋ/ | folo /folo/ | wuntaŋa /wuntaŋa/ | zá̧ga̧ /zãɡã/ | सूरज /suːrədʒ/ | naange /naːŋɡe/ | tele /tele/ |
| Mwezi | ugɔ /uɡɔ/ | ngalu /ŋɡalu/ | goli /ɡoli/ | sȩȩ /sẽː/ | जून /dʒuːn/ | lewru /lewɾu/ | karo /karo/ |
| Nyota | tolo /tolo/ | tumbeka /tumbeka/ | saŋmariga /saŋmariɡa/ | zoo waa /zoo waː/ | तारा /taːɾaː/ | hoodere /hoːdeɾe/ | lolo /lolo/ |
| Usiku | diga /diɡa/ | kpindi /kpindi/ | yuŋ /juŋ/ | vid /vid/ | रात /raːt/ | jemma /dʒemːa/ | su /su/ |
| Mvua | ana /ana/ | — | saa /saː/ | — | बरखा /bəɾkʰaː/ | toɓo /ˈtoɓo/ | sanji /sandʒi/ |
| Upepo | gɛɛdɛ /ɡɛːdɛ/ | fɛfɛ /fɛfɛ/ | pɔhim /pɔhim/ | sápéém /sapeːm/ | हवा /ɦəʋaː/ | henndu /hendu/ | fɔɲɔ /fɔɲɔ/ |
| Udongo | tay /taj/ | — | tiŋa /tiŋa/ | hág /haɡ˥/ | माटो /maːʈo/ | leydi /lejdi/ | duukolo /duːkolo/ |
| Jiwe | tibu /tibu/ | kɔtu /kɔtu/ | kuɣili /kuɣili/ | ʼyɛgɛ /ʔjɛɡɛ/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | haayre /ˈhaːjre/ | kaba /kaba/ |
| Mlima | pɛgɛlɛŋ /pɛɡɛlɛŋ/ | ngiye /ŋɡije/ | zoli /zoli/ | gʉʉ /ɡʉʉ/ | पाड़ /paːɽ/ | fello /fello/ | kɔnkɛ /kɔŋkɛ/ |
| Bahari | dibe /dibe/ | — | teeku /teːku/ | mam gbo̧o̧ /mam ɡbõː/ | समुन्दर /səmundər/ | geec /ɡeːtʃ/ | kɔɔji /kɔːdʒi/ |
| Mama | na /na/ | nje /ndʒe/ | ma /ma/ | naʼ /naʔ/ | बोई /boi/ | yumma /jumːa/ | ba /ba/ |
| Baba | ba /ba/ | kɛkɛ /kɛkɛ/ | ba /ba/ | baʼ /baʔ/ | बुबा /bubaː/ | baaba /baːba/ | fa /fa/ |
| Binti | yaana ii /jaːna iː/ | nyahalo /ɲahalo/ | bipuɣiŋga /bipuɣiŋɡa/ | waa kȩ́ȩ́ /waː keː/ | धिया /dʱijaː/ | ɓiɗɗo debbo /ɓiɗːo debːo/ | denmuso /dɛnmuso/ |
| Mimi | mi /mi/ | nya /ɲá/ | mani /mani/ | mí /mi/ | मि /mi/ | miin /miːn/ | ne /ne/ |
| Wewe | u /u/ | bi /bí/ | nyini /ɲini/ | mɔ́ /mɔ/ | तू /tu/ | aan /aːn/ | i /i/ |
| Sisi | ɛmmɛ /ɛmːɛ/ | mu /mu/ | tinima /tinima/ | ba / vo /ba / vo/ | हम /ham/ | enen / minen /enen / minen/ | an /an/ |
| Jina | boy /bɔj/ | laa /láá/ | yuli /juli/ | yéé /jeː/ | नौ /nɔ/ | innde /inːde/ | tɔɔ /tɔː/ |
| Mtu | inde /indɛ/ | numu /numu/ | ninsala /ninsala/ | nánán /nanan/ | मनखि /mənkʰi/ | neɗɗo /neɗːo/ | mɔɔ /mɔː/ |
| Kichwa | kuu /kuː/ | ngu /ŋɡu/ | zuɣu /zuɣu/ | yúú /juː/ | मुंड /muɳɖ/ | hoore /hoːre/ | kun /kũ/ |
| Jicho | giru /ɡiru/ | ngama /ŋɡama/ | nini /nini/ | nɔ́ɔ́ /nɔɔ/ | आँख /ãːkʰ/ | yitere /jiteɾe/ | ɲa /ɲa/ |
| Sikio | sugulu /suɡulu/ | ngoli /ŋɡoli/ | tibili /tibili/ | tɔ́g /tɔɡ/ | कन्दूड़ /kənduːɽ/ | nofru /nofru/ | tolo /tolo/ |
| Pua | kinu /kinu/ | — | nyee /ɲeː/ | mìg /miɡ/ | नाक /naːk/ | hinere /hinere/ | nun /nũ/ |
| Mdomo | kɛnnɛ /kɛnːɛ/ | nda /nda/ | noli /noli/ | ya̧g /jãɡ/ | गिच्चा /ɡitʃːaː/ | hunuko /hunuko/ | da /da/ |
| Jino | inu /inu/ | ngongou /ŋɡoŋɡou/ | nyini /ɲini/ | nuʼ /nuʔ/ | दांत /dãːt/ | ñiire /ɲiːre/ | ɲin /ɲĩ/ |
| Ulimi | nɛndɛ /nɛndɛ/ | nɛi /nɛi/ | zilinli /zilinli/ | mɛ /mɛ/ | जीब /dʒiːb/ | ɗemngal /ɗemŋɡal/ | nɛn /nɛn/ |
| Mkono | numɔ /numɔ/ | loko /loko/ | nuu /nuː/ | nag /naɡ/ | हाथ /haːtʰ/ | junngo /dʒuŋːɡo/ | bolo /bolo/ |
| Mguu | kubɔ /kubɔ/ | kɔwɔ /kɔwɔ/ | napɔŋ /napɔŋ/ | doo /doo/ | खुट्टु /kʰuʈːu/ | koyngal /kojŋɡal/ | sen /sen/ |
| Moyo | kindɛ /kindɛ/ | lii /liː/ | suhu /suhu/ | zó̧ó̧ /zõː/ | मन /mən/ | ɓernde /ɓeɾnde/ | jusu /dʒusu/ |
| Mfupa | kee /keː/ | kala /kala/ | kɔbili /kɔbili/ | nɛng /nɛŋ/ | हाड़ /haːɽ/ | ƴiʼal /ʄiʔal/ | kolo /kolo/ |
| Damu | ni /ni/ | ŋama /ŋama/ | ʒim /ʒim/ | mem /mɛm/ | लोई /loiː/ | ƴiiƴam /ʄiːʄam/ | jeli /dʒeli/ |
| Kinyesi | bede /bede/ | — | bindi /bindi/ | víd /vid/ | — | kuudi /kuːdi/ | bo /bo/ |
| Upendo | ibɛ /ibɛ/ | ndoma /ndoma/ | yu /ju/ | kūngí /kuŋɡi/ | मया /məjaː/ | yiɗde /jiɗde/ | kanin /kanĩ/ |
| Mti | timmɛ /timːɛ/ | ngulu /ŋɡulu/ | tia /tia/ | laʼ /laʔ/ | डालो /ɖaːlo/ | lekki /lekːi/ | yiri /jiɾi/ |
| Mbwa | idu /idu/ | ngila /ŋɡila/ | baa /baː/ | ya̧ʼa̧d /jãʔãd/ | कुकुर /kukur/ | rawaandu /ɾawaːndu/ | wulu /wulu/ |
| Paka | gamma /ɡamːa/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | ngwā /ŋɡwa/ | बिराळी /biraːɭiː/ | ullundu /ulːundu/ | ɲaari /ɲaːri/ |
| Samaki | — /—/ | nyɛ /ɲɛ/ | zahim /zahim/ | zeʼ /zeʔ/ | माठु /maːʈʰu/ | liingu /liːŋɡu/ | jɛɛ /dʒɛː/ |
| Ndege | sadaa /sadaː/ | — | nooŋa /noːŋa/ | nɔ́g waa /nɔɡ waː/ | पंछी /pə̃tʃʰiː/ | sonndu /sonndu/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ |
| Kipepeo | gɔmbu-gɔmbɛy /ɡɔmbuɡɔmbɛj/ | — | kahimpiɛɣu /kahimpiɛɣu/ | láláb /lalab/ | — | — | firinfirinlen /fiɾinfiɾinlen/ |
| Yai | talu /talu/ | ngalu /ŋɡalu/ | galli /ɡalli/ | ba̧ʼ /bãʔ/ | अंड्रु /əɳɖru/ | boofo /boːfo/ | kili /kili/ |
| Farasi | soŋ /soŋ/ | so /so/ | wahu /wahu/ | goʼoy /ɡoʔoj/ | घोड़ू /ɡʱoɽuː/ | puccu /putʃːu/ | so /so/ |
| Nyumba | ginɛ /ɡinɛ/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | yili /jili/ | lig /liɡ/ | घौर /ɡʱɔr/ | suudu /suːdu/ | bon /bon/ |
| Maziwa | iru /iru/ | nyiniya /ɲinija/ | bihim /bihim/ | va̧a̧ /vãː/ | दूध /duːdʱ/ | kosam /kosam/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ |
| Asali | igɛ /iɡɛ/ | kɔmi /kɔmi/ | shiri /ʃiri/ | naam /naːm/ | सौद /sɔd/ | njuumri /ndʒuːmri/ | li /li/ |
| Chumvi | neŋ /neŋ/ | kpolo /kpolo/ | yalim /jalim/ | ta̧m /tãm/ | लूण /luːɳ/ | lamɗam /lamɗam/ | kɔɔ /kɔː/ |
| Mchele | ara /ara/ | — | shinkaafa /ʃinkaːfa/ | tʉ́d hó̧d /tʉd hõd/ | — | maaro /maːro/ | malo /malo/ |
| Chuma | inɛ /inɛ/ | kɔlu /kɔlu/ | kurugu /kuruɡu/ | hɨɨ /hɨː/ | लोहा /loːɦaː/ | njamndi /ˈndʒamndi/ | nɛɛ /nɛː/ |
| Kula | nyaa /ɲaː/ | mɛ /mɛ/ | di /di/ | lá /la/ | खाणु /kʰaːɳu/ | ñaamde /ɲaːmde/ | domun /domũ/ |
| Kunywa | nɔ /nɔ/ | kpɔle /kpɔle/ | nyu /ɲu/ | zɔ /zɔ/ | पीण /piːɳ/ | yarude /jaɾude/ | min /min/ |
| Kulala | girii yeyyee /ɡiriː jejːeː/ | — | gbihi /ɡbihi/ | nə nəm /nə nəm/ | सीण /siːɳ/ | ɗaanaade /ɗaːnaːde/ | sunɔɔ /sunɔː/ |
| Moja | turu /turu/ | yila /jila/ | yini /jini/ | dágá /daɡa/ | एक /eːk/ | goʼo /ɡoʔo/ | kelen /kelen/ |
| Mbili | lɛy /lɛj/ | fele /félé/ | ayi /aji/ | idú /idu/ | दुई /dui/ | ɗiɗi /ɗiɗi/ | fila /fila/ |
| Tatu | taandu /taːndu/ | sawa /sawa/ | ata /ata/ | taanɔ́ /tãːnɔ/ | तीन /tiːn/ | tati /tati/ | saba /saba/ |
| Nne | nay /naj/ | naani /naːni/ | anahi /anahi/ | ndaddʉ /ndaddʉ/ | चार /tʃaːr/ | nayi /naji/ | naani /naːni/ |
| Tano | nnɔ /nːɔ/ | lɔɔlu /lɔːlu/ | anu /anu/ | nɔ́nɔ́ /nɔnɔ/ | पाँच /pãːtʃ/ | jowi /dʒoːwi/ | loolu /loːlu/ |
| Mia | tɛmdɛrɛ /tɛmdɛrɛ/ | hɔndɔ /hɔndɔ/ | kɔbiga /kɔbiɡa/ | tȩmɛre /tẽmɛre/ | सौ /sɔ/ | teemedere /teːmedeɾe/ | kɛmɛ /kɛmɛ/ |
| Habari | yaamɔ /jaːmɔ/ | bua /bua/ | dasiba /dasiba/ | mbóò /mboo/ | राम राम /raːm raːm/ | jam tan /dʒam tan/ | i ni se /i ni se/ |
| Asante | gaanaa /ɡaːnaː/ | bisɛ /bisɛ/ | mpaɣya /mpaɣja/ | vɛɛɛ /vɛːɛ/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | a jaaraama /a dʒaːɾaːma/ | i ni ce /i ni tʃe/ |
| Nzuri | seeƞ /sẽː/ | nyande /ɲande/ | viɛla /viɛla/ | dʉʉ /dʉʉ/ | अच्छो /ətʃːʰo/ | moƴƴo /moʄːo/ | ka ɲi /ka ɲi/ |
| Mpya | kanda /kanda/ | nina /nina/ | palli /palli/ | ʼmaŋ /ʔmaŋ/ | नयूं /nəjũː/ | keso /keso/ | kuda /kuda/ |
| Nyekundu | banu /banu/ | kpɔlu /kpɔlu/ | ʒee /ʒeː/ | yȩ́ȩ́ /jẽː/ | लाल /laːl/ | boɗeejo /boɗeːdʒo/ | wulen /wulen/ |
| Nyeupe | pilu /pilu/ | kole /kole/ | piɛlli /piɛlli/ | hèè /hee/ | सफेद /səpʰeːd/ | daneejo /daneːdʒo/ | gbɛ /ɡbɛ/ |
| Nyeusi | gɛŋ /ɡɛŋ/ | tɛli /tɛli/ | sabinli /sabinli/ | — | कालु /kaːlu/ | ɓaleejo /ɓaleːdʒo/ | fin /fin/ |
| Kijani | wɛru /wɛru/ | — | — | — | हर्यूं /hərjũː/ | haakoojo /haːkoːdʒo/ | binkɛndɛlama /binkɛndɛlama/ |
| Chai | tee /teː/ | — | tii /tiː/ | — | — | — | dute /dute/ |
| Sukari | suugɔrɔ /suːɡɔrɔ/ | — | sichiri /sitʃiri/ | ta̧m zɨ́gɨd /tãm zɨɡɨd/ | — | sukar /sukar/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap