Kanuri
Kikanuri
Nilo-Sahara (Saharan)
Kikanuri ni lugha ya watu wa Kanuri walio karibu na Ziwa Chad, vizazi vya himaya ya zama za kati ya Kanem-Bornu. Ni mojawapo ya lugha kubwa zaidi za Nilo-Sahara, yenye mfumo wa toni sita na konsonanti za kuvuta hewa ɓ, ɗ, ʄ.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikanuri
lemuun
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Nilo-Sahara (Saharan)
| Maana | Kikanuri | Kikhassonke | Shikomori | Kihiri Motu | Kimotu | Kimaranao | Kiluo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nji /ndʒi/ | ji /dʒi/ | madji /madʒi/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | ig /iɡ/ | pi /pi/ |
| Moto | kannu /kanːu/ | ta /ta/ | mro /mro/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | apoy /apoj/ | mach /matʃ/ |
| Jua | kiŋal /kiŋal/ | tili /tili/ | djua /dʒua/ | dina /dina/ | dina /dina/ | alongan /aloŋan/ | chiengʼ /tʃiɛŋ/ |
| Mwezi | kəmbal /kəmbal/ | kalo /kalo/ | mwezi /mwezi/ | hua /hua/ | hua /hua/ | bolan /bolan/ | dwe /dwe/ |
| Nyota | shílówù /ʃílówù/ | lolo /lolo/ | nyora /ɲora/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | bito-on /bitoʔon/ | sulwe /sulwɛ/ |
| Usiku | bune /bune/ | su /su/ | masihu /masihu/ | hanuaboi /hanuaboi/ | hanuaboi /hanuaboi/ | gagawiʼi /ɡaɡawiʔi/ | otieno /otiɛno/ |
| Mvua | dəlagə /dəˈlaɡə/ | — | nvua /ⁿvua/ | medu /medu/ | medu /medu/ | oran /ʔoran/ | koth /kɔθ/ |
| Upepo | karwa /karwa/ | — | upepo /uˈpepo/ | lai /lai/ | lai /lai/ | angin /aŋin/ | yamo /jamo/ |
| Udongo | cidi /tʃidi/ | — | — | tano /tano/ | tano /tano/ | lopaʼ /lopaʔ/ | lowo /loːwo/ |
| Jiwe | kau /kau/ | — | — | nadi /ˈnadi/ | nadi /nadi/ | wato /wato/ | kidi /ˈkidi/ |
| Mlima | kəri /kəri/ | — | mlima /mlima/ | ororo /ororo/ | ororo /oɾoɾo/ | palaw /paˈlaw/ | got /ɡɔt/ |
| Bahari | bahar /bahar/ | — | bahari /bahari/ | davara /davara/ | davara /davara/ | ragat /raɡat/ | nam /nam/ |
| Mama | ya /ja/ | ba /ba/ | mama /mama/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | ina /ina/ | mama /mama/ |
| Baba | aba /aba/ | fa /fa/ | baba /ɓaba/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | baba /baba/ |
| Binti | fero /fero/ | — | mwana-mshe /mwana mʃe/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | natuna kekenina /natuna kekenina/ | wataʼ a bebay /wataʔ a bəbaj/ | nyar /ɲar/ |
| Mimi | wu /wu/ | ne /ne/ | wami /wami/ | lau /lau/ | lau /lau/ | ako /ako/ | an /an/ |
| Wewe | nyi /ɲi/ | i /i/ | wawe /wawe/ | oi /oi/ | oi /oi/ | seka /sɵka/ | in /in/ |
| Sisi | andi /andi/ | an /an/ | wasi /wasi/ | ita / ai /ita / ai/ | ita / ai /ita / ai/ | kita / kami /kita / kami/ | wan /wan/ |
| Jina | cû /tʃu/ | toxo /toxo/ | dzina /dzina/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | ngaran /ŋaran/ | nying /ɲiŋ/ |
| Mtu | kam /kam/ | — | mndru /mndʳu/ | taunimanima /taunimanima/ | taunimanima /taunimanima/ | taw /taw/ | dhano /ðano/ |
| Kichwa | kəla /kəla/ | — | hitswa /hitswa/ | kwarana /kʷarana/ | kwara /kʷaɾa/ | olo /olo/ | wich /witʃ/ |
| Jicho | shim /ʃim/ | ɲa /ɲa/ | dzitso /dzitso/ | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | wangʼ /waŋ/ |
| Sikio | səmo /səmo/ | tulu /tulu/ | shishio /ʃiʃio/ | taiana /taiana/ | taiana /taiana/ | tangila /taŋila/ | it /it/ |
| Pua | kənza /kənza/ | nun /nũ/ | — | udubaubauna /udubaubauna/ | udu-baubau /udubaubau/ | ngirong /ŋiroŋ/ | um /um/ |
| Mdomo | ci /tʃi/ | da /da/ | hanywa /haɲwa/ | uduna /uduna/ | udu /udu/ | ngariʼ /ŋariʔ/ | dhok /ðok/ |
| Jino | timi /timi/ | ɲin /ɲĩ/ | dzinyo /dziɲo/ | isena /isena/ | ise /ise/ | ngipen /ŋipən/ | lak /lak/ |
| Ulimi | təlam /təlam/ | nɛn /nɛn/ | ulime /ulime/ | mala /mala/ | mala /mala/ | dilaʼ /dilaʔ/ | lep /lɛp/ |
| Mkono | musko /musko/ | bulu /bulu/ | mhono /mhono/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lwedo /lwɛdo/ |
| Mguu | shi /ʃi/ | sin /sin/ | mndu /mndu/ | ae /ae/ | ae /ae/ | aʼi /aʔi/ | tielo /tiɛlo/ |
| Moyo | karkə /karkə/ | dusu /dusu/ | muo /muo/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | pusoʼ /pusoʔ/ | chuny /tʃuɲ/ |
| Mfupa | shila /ʃila/ | xulu /xulu/ | shiɓa /ʃiɓa/ | turia /turia/ | turia /turia/ | tolan /toˈlan/ | chogo /tʃoɡo/ |
| Damu | bu /bu/ | jelu /dʒelu/ | damu /damu/ | rara /rara/ | rara /rara/ | rogoʼ /roɡoʔ/ | remo /rɛmo/ |
| Upendo | nem-shanu /nem ʃanu/ | kanu /kanu/ | mahaba /mahaba/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | kalimo /kalimo/ | hera /hera/ |
| Mti | kasua /kasua/ | yiri /jiɾi/ | mri /mri/ | au /au/ | au /au/ | kayo /kajo/ | yath /jaθ/ |
| Mbwa | keri /keri/ | wulu /wulu/ | mɓwa /mɓwa/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | aso /aso/ | guok /ɡuok/ |
| Paka | yaba /jaba/ | jakuma /dʒakuma/ | paha /paha/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusa /pusa/ | paka /paka/ |
| Samaki | bunyi /buɲi/ | ɲege /ɲeɡe/ | nfi /ⁿfi/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | seda /səˈdaʔ/ | rech /rɛtʃ/ |
| Ndege | ngudo /ŋɡudo/ | — | nuni /nuni/ | manu /manu/ | manu /ˈmanu/ | papanok /papanok/ | winyo /wiɲo/ |
| Kipepeo | fatafatama /fátáfátámà/ | — | — | kaubebe /kaubebe/ | kaubebe /kaubebe/ | — | oguyo /oɡujo/ |
| Yai | ngəwəl /ŋɡəwəl/ | — | djwai /dʒwai/ | gatoi /ɡatoi/ | gatoi /ɡatoi/ | orak /orak/ | tongʼ /toŋ/ |
| Farasi | dər /dər/ | — | farasi /farasi/ | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | kodaʼ /kodaʔ/ | faras /faras/ |
| Nyumba | fato /fato/ | so /so/ | nyumba /ɲũba/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | walay /walaj/ | ot /ot/ |
| Maziwa | câm /tʃam/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | dziwa /dziwa/ | rata /rata/ | rata /rata/ | gatas /ɡatas/ | chak /tʃak/ |
| Asali | kəmagən /kəmaɡən/ | — | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | — | bada ranuna /bada ɾanuna/ | teneb /tənəb/ | mor kich /mor kitʃ/ |
| Chumvi | manda /manda/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | shingo /ʃiŋɡo/ | damena /damena/ | damena /damena/ | asin /asin/ | chumbi /tʃumbi/ |
| Mchele | shankawa /ʃankawa/ | — | maele /maele/ | raisi /raisi/ | raisi /raisi/ | begas /bəɡas/ | ochele /otʃele/ |
| Chuma | su /su/ | nege /neɡe/ | shuma /ʃuma/ | auri /ˈauɾi/ | auri /ˈauɾi/ | potaw /potaw/ | nyinyo /ˈɲiɲo/ |
| Gurudumu | taya /taja/ | — | ɗiwara /ɗiwara/ | uili /uili/ | ava-keikei /avakeikei/ | tirikan /tirikan/ | nyange /ɲaŋe/ |
| Hariri | səleki /səleki/ | — | — | siliki /siliki/ | — | sotraʼ /ˈsotraʔ/ | las /las/ |
| Kitabu | kitawu /kitawu/ | — | shio /ʃio/ | buka /ˈbuka/ | buka /buka/ | ribro /ribro/ | buk /buk/ |
| Kula | bayem /bajem/ | domu /domu/ | hula /hula/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ | mangan /maŋan/ | chiemo /tʃiemo/ |
| Kunywa | simem /simem/ | min /min/ | hunwa /hunwa/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | minom /minom/ | madho /maðo/ |
| Kulala | lettə /letːə/ | — | ulala /ulala/ | mahuta /maˈhuta/ | mahuta /maˈhuta/ | matorog /matoˈroɡ/ | nindo /nindo/ |
| Moja | tilo /tilo/ | kilin /kilin/ | montsi /montsi/ | ta /ta/ | ta /ta/ | isa /isa/ | achiel /atʃiɛl/ |
| Mbili | ndi /ndi/ | fula /fula/ | mbili /ᵐbili/ | rua /rua/ | rua /rua/ | dowa /dowa/ | ariyo /arijo/ |
| Tatu | yasge /jasɡe/ | saba /saba/ | ndraru /ⁿdʳaru/ | toi /toi/ | toi /toi/ | telu /təlu/ | adek /adek/ |
| Nne | degə /deɡə/ | naani /naːni/ | nne /nːe/ | hani /hani/ | hani /hani/ | pat /pat/ | angʼwen /aŋwɛn/ |
| Tano | ugu /uɡu/ | luulu /luːlu/ | ntsanu /ⁿtsanu/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | abich /abitʃ/ |
| Mia | miya /mija/ | keme /keme/ | djana /dʒana/ | handred /handred/ | sinahu /sinahu/ | magatos /maɡatos/ | mia /mia/ |
| Habari | lafiya /lafija/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | eyavo /ejavo/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | kapian /kapijan/ | misawa /misawa/ |
| Asante | gushibe /ɡuʃibe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | marahaba /marahaba/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | salamat /salamat/ | erokamano /erokamano/ |
| Nzuri | ngewu /ŋɡewu/ | nyi /ɲi/ | ndjema /ⁿdʒema/ | namo /namo/ | namo /namo/ | mapia /mapija/ | maber /maber/ |
| Mpya | bəlin /bəlin/ | — | — | matamata /matamata/ | matamata /matamata/ | bego /bəɡo/ | manyien /maɲien/ |
| Nyekundu | kime /kime/ | wuleŋ /wuleŋ/ | nyekundu /ɲekundu/ | kakakaka /kakakaka/ | kakakaka /kakakaka/ | marigaʼ /maˈriɡaʔ/ | makwar /makwar/ |
| Nyeupe | bul /bul/ | — | — | kurokuro /kurokuro/ | kurokuro /kurokuro/ | mapoti /maˈpotiʔ/ | rachar /ratʃar/ |
| Nyeusi | sələm /sələm/ | — | — | korema /korema/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | maitem /maˈʔitəm/ | ratengʼ /ratɛŋ/ |
| Kijani | kəli /kəli/ | — | — | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | gadong /ˈɡadoŋ/ | — |
| Buluu | liwulla /liwulla/ | — | — | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | biro /ˈbiro/ | rambulu /rambulu/ |
| Chai | shayi /ʃaji/ | — | tshai /tʃai/ | ti /ti/ | ti /ti/ | sa /sa/ | chai /tʃai/ |
| Kahawa | kofi /kofi/ | — | kafe /kafe/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kahawa /kahawa/ | kahawa /kahawa/ |
| Sukari | suwur /suwur/ | — | sukari /sukari/ | suga /suɡa/ | suga /suɡa/ | golaʼ /ɡolaʔ/ | sukari /sukari/ |
| Chungwa | lemuun | — | — | orans /orans/ | — | — | machunga /matʃuŋɡa/ |
| 99 | filəgar ləgar /filəɡar ləɡar/ | — | — | — | — | — | piero ochiko gochiko /piero otʃiko ɡotʃiko/ |
Ukurasa 1/10
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap