Lwoo
Kiacholi
Nilo-Sahara (Eastern Sudanic, Nilotic, Western Nilotic, Southern Luo)
Kiacholi (Acoli) ni lugha ya Kiluo cha Kusini katika tawi la Kinilotiki cha Magharibi la familia ya lugha za Nilo-Sahara. Huzungumzwa na watu wapatao milioni 1.5, hasa Waacholi wa eneo la Acholiland kaskazini mwa Uganda na sehemu za jirani za Sudan Kusini. Huandikwa kwa hati ya Kilatini, ina uhusiano wa karibu na Kilango, Kialur na Kidholuo, na ni lugha yenye toni.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiacholi
Vyanzo
- Acoli Bible Revision (ABR), Bible Society of Uganda, bible.com version 4851; Acholi Bible 1985, bible.com version 559
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Nilo-Sahara (Eastern Sudanic, Nilotic, Western Nilotic, Southern Luo)
| Maana | Kiacholi | Kilango | Kiluo | Kianuak | Kinuer | Kidinka | Kiateso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pii /piː/ | pi /pi/ | piu /piu/ | akipi /akipi/ |
| Moto | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mac /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | akim /akim/ |
| Jua | ceng /tʃɛŋ/ | ceŋ /tʃɛŋ/ | chiengʼ /tʃiɛŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | akolong /akoloŋ/ |
| Mwezi | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | elap /elap/ |
| Nyota | lakalatwe /lakalatwɛ/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | sulwe /sulwɛ/ | cero /tʃero/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | akanyeret /akaɲeret/ |
| Usiku | dyewor /dʲɛwor/ | owuor /owuor/ | otieno /otiɛno/ | wɛr /wɛr/ | wɛr /wɛr/ | wakɔu /wakɔu/ | akware /akʷare/ |
| Mvua | kot /kot/ | kot /kot/ | koth /kɔθ/ | — | nhiaal /n̪iaːl/ | deng /deŋ/ | akiru /akiru/ |
| Upepo | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | jiom /dʒiom/ | yom /jom/ | ekwam /ekʷam/ |
| Udongo | ngom /ŋɔm/ | ngom /ŋom/ | lowo /loːwo/ | — | piny /piɲ/ | piny /pinʲ/ | alup /alup/ |
| Jiwe | kidi /kidi/ | gweŋ /ɡweŋ/ | kidi /ˈkidi/ | kidi /kidi/ | päm /pam/ | kuur /kuːr/ | amoru /amoru/ |
| Mlima | got /ɡot/ | kidi /kidi/ | got /ɡɔt/ | — | — | gɔ̈ɔ̈t /ɡɔːt/ | emoru /emoru/ |
| Bahari | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ | — | bar /bar/ | — | angolol /aŋolol/ |
| Mama | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | min /min/ | maar /maːr/ | man /man/ | toto /toto/ |
| Baba | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | waad /waːd/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | papa /papa/ |
| Binti | nya /ɲa/ | nya /ɲa/ | nyar /ɲar/ | — | nya /ɲa/ | nyan /ɲan/ | akoku /akoku/ |
| Mimi | an /an/ | an /an/ | an /an/ | än /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | eong /eoŋ/ |
| Wewe | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jin/ | ijo /iɟo/ |
| Sisi | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wän /wan/ | kɔn /kɔn/ | ɣok /ɣɔk/ | siong /sioŋ/ |
| Jina | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | ekiror /ekiror/ |
| Mtu | dano /dano/ | dano /dano/ | dhano /ðano/ | — | raan /raːn/ | raan /raːn/ | etunganan /etuŋanan/ |
| Kichwa | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | wich /witʃ/ | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | nhom /n̪om/ | akou /akou/ |
| Jicho | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wangʼ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | akongu /akoŋu/ |
| Sikio | it /it/ | it /it/ | it /it/ | yith /jiθ/ | jith /dʒiθ/ | yith /jic/ | akit /akit/ |
| Pua | um /um/ | um /um/ | um /um/ | wum /wum/ | wum /wum/ | wum /wum/ | ekume /ekume/ |
| Mdomo | dog /doɡ/ | dog /doɡ/ | dhok /ðok/ | — | thok /t̪ɔk/ | thok /t̪ɔk/ | akituk /akituk/ |
| Jino | lak /lak/ | lak /lak/ | lak /lak/ | leo /leo/ | lei /lei/ | lec /letʃ/ | ekialai /ekialai/ |
| Ulimi | leb /lɛb/ | leb /lɛb/ | lep /lɛp/ | lɛph /lɛpʰ/ | lɛp /lɛpʰ/ | liep /liep/ | angajep /aŋaɟep/ |
| Mkono | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwɛdo/ | cing /tʃiŋ/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | akan /akan/ |
| Mguu | tyen /tʲɛn/ | tyen /tjɛn/ | tielo /tiɛlo/ | tielo /tielo/ | cio̱o̱k /tɕɔːk/ | cök /tʃɔk/ | akeju /akeɟu/ |
| Moyo | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | etau /etau/ |
| Mfupa | cogo /tʃoɡo/ | cogo /tʃoɡo/ | chogo /tʃoɡo/ | cou /tʃou/ | cɔɣ /tʃɔɣ/ | yuɔɔm /juɔːm/ | akoyit /akojit/ |
| Damu | remo /rɛmo/ | rem /rɛm/ | remo /rɛmo/ | remoʼ /rɛmoʔ/ | riɛm /riɛm/ | riɛm /riɛm/ | awokot /awokot/ |
| Kinyesi | cet /tʃɛt/ | cet /tʃɛt/ | chieth /tʃiɛθ/ | — | — | ciɛ̈th /tʃiɛt̪/ | acin /atʃin/ |
| Upendo | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | mar /mar/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | akimina /akimina/ |
| Mti | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | yat /jat/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | ekitoi /ekitoi/ |
| Mbwa | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | ekingok /ekiŋok/ |
| Paka | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | nyamur /ɲamur/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | ekapa /ekapa/ |
| Samaki | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | rech /rɛtʃ/ | reo /reoʔ/ | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | ekoleit /ekoleit/ |
| Ndege | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | — | dit /dit/ | diɛt /diɛt/ | akweny /akʷeɲ/ |
| Kipepeo | lapwopwo /lapwopwo/ | kapwopwo /kapwopwo/ | oguyo /oɡujo/ | — | del kwoth /dɛl kwɔt̪/ | dap /dap/ | apelipelet /apelipelet/ |
| Yai | tong /toŋ/ | toŋ /toŋ/ | tongʼ /toŋ/ | tøŋ gwienø /tøŋ ɡwienø/ | tuoŋ /tuɔŋ/ | tuɔŋ /tuɔŋ/ | abeet /abeet/ |
| Farasi | aguragura /aɡuraɡura/ | aguragura /aɡuraɡura/ | faras /faras/ | okweeny /okweːɲ/ | jio̱k tuɔ̱ruɔ̱k /dʒiɔk tuɔruɔk/ | mathiaŋ /mat̪iaŋ/ | ebalasit /ebalasit/ |
| Nyumba | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | etogo /etoɡo/ |
| Maziwa | cak /tʃak/ | cak /tʃak/ | chak /tʃak/ | caak /tʃaːk/ | cak /tʃak/ | ca /tʃa/ | akile /akile/ |
| Asali | kic /kitʃ/ | moo kic /moː kitʃ/ | mor kich /mor kitʃ/ | maar kïc /maːr kitʃ/ | tuaar /tuaːr/ | kiɛ̈c /kiɛtʃ/ | asik /asik/ |
| Chumvi | kado /kado/ | kado /kado/ | chumbi /tʃumbi/ | — | milɛ /milɛ/ | awai /awai/ | abalang /abalaŋ/ |
| Mvinyo | bwino /bwino/ | koŋo /koŋo/ | divai /divai/ | køøŋ nyïïomøki /køːŋ ɲiːomøki/ | kɔaŋ /kɔaŋ/ | mɔ̈u /mɔu/ | ebino /ebino/ |
| Mchele | ruc /rutʃ/ | — | ochele /otʃele/ | — | — | — | emuceeri /emutʃeeri/ |
| Chuma | nyonyo /ɲoɲo/ | nyonyo /ɲoɲo/ | nyinyo /ˈɲiɲo/ | — | yiëëth /jiɛːt̪/ | weeth /weːt̪/ | asowat /asowat/ |
| Gurudumu | lawala /lawala/ | okot /okot/ | nyange /ɲaŋe/ | — | wil /wil/ | köl /kɔl/ | ekokoro /ekokoro/ |
| Hariri | aridi /aridi/ | — | las /las/ | — | — | — | aliri /aliri/ |
| Kitabu | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | — | bok /bɔk/ | athör /at̪ɔr/ | ekitabo /ekitabo/ |
| Kula | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | akinyam /akiɲam/ |
| Kunywa | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | maath /maːt̪/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | akimat /akimat/ |
| Kulala | nino /nino/ | nino /nino/ | nindo /nindo/ | nin /nin/ | nin /nin/ | nin /niːn/ | ajo /aɟo/ |
| Moja | acel /atʃɛl/ | acel /atʃɛl/ | achiel /atʃiɛl/ | acel /atʃel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | ediopet /ediopet/ |
| Mbili | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | aryew /arjɛw/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | iarei /iarei/ |
| Tatu | adek /adek/ | adek /adek/ | adek /adek/ | adak /adʌk/ | diɔ̱k /dijɔk/ | diak /diak/ | iuni /iuni/ |
| Nne | angwen /aŋwɛn/ | angwen /aŋwɛn/ | angʼwen /aŋwɛn/ | angween /aŋweːn/ | ŋuan /ŋwan/ | ŋuan /ŋuan/ | iwongon /iwoŋon/ |
| Tano | abic /abitʃ/ | abic /aˈbitʃ/ | abich /abitʃ/ | abic /abitʃ/ | dhieec /ɟiec/ | dhiëc /ɟiɛc/ | ikany /ikaɲ/ |
| Mia | miya /mija/ | mia /miə/ | mia /mia/ | dipa /dipa/ | kuɔ̱r /kuɔr/ | buɔt /buɔt/ | akwatat /akʷatat/ |
| Habari | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | mali /mali/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | yoga /joɡa/ |
| Asante | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | apwoyo /apwojo/ | lɛrnyä /lɛrɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | eyalama /ejalama/ |
| Nzuri | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | ber /ber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | ejok /eɟok/ |
| Mpya | manyen /maɲɛn/ | anyen /aɲen/ | manyien /maɲien/ | nyään /ɲaːn/ | — | yam /jam/ | lokitetet /lokitetet/ |
| Nyekundu | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | kwaar /kwaːr/ | lual /lual/ | thith /tʰitʰ/ | lokarengan /lokareŋan/ |
| Nyeupe | tar /tar/ | tar /tar/ | rachar /ratʃar/ | tar /tar/ | bor /bor/ | ɣer /ɣer/ | akwang /akʷaŋ/ |
| Nyeusi | macol /matʃol/ | acol /atʃol/ | ratengʼ /ratɛŋ/ | cøl /tʃøl/ | car /tʃar/ | col /tʃol/ | lokirionon /lokirionon/ |
| Kijani | atworo /atworo/ | — | — | — | tɔc /tɔtʃ/ | tɔ̈c /tɔtʃ/ | — |
| Buluu | mabulu /mabulu/ | bululu /bululu/ | rambulu /rambulu/ | — | yiel /jiel/ | — | lobululu /lobululu/ |
| Kompyuta | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyuta /kompjuta/ | — | — | makuɛ̈n /makuɛn/ | akompiuta /akompiuta/ |
| Chai | cai /tʃai/ | — | chai /tʃai/ | — | — | cai /tʃai/ | ecai /etʃai/ |
| Kahawa | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | kahawa /kahawa/ | — | — | — | ekawa /ekawa/ |
| Sukari | cukari /tʃukari/ | — | sukari /sukari/ | — | — | thukar | esukali /esukali/ |
| Chungwa | mucungwa /mutʃuŋwa/ | — | machunga /matʃuŋɡa/ | — | — | bertukan /bertukan/ | — |
| 99 | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | pyeraboŋwen wie aboŋwen /pjeraboŋwɛn wie aboŋwɛn/ | piero ochiko gochiko /piero otʃiko ɡotʃiko/ | — | jiɛn bäŋuan wi̱cdɛ bäŋuan /ɟiɛn bʌŋwan wicdɛ bʌŋwan/ | thiärdhoŋuan ku dhoŋuan /t̪iard̪oŋuan ku d̪oŋuan/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap