Lëblaŋo

Kilango

Nilo-Sahara (Western Nilotic, Lwoo)

FamiliaNilo-Sahara (Western Nilotic, Lwoo) Wasemaji~2.1M HatiKilatini NchiUganda Lugha rasmiUganda (kikanda) Uhai wa lughasalama ISO 639-3laj

Lango ni lugha ya Kiniloti cha Magharibi (Lwoo) ya Kaskazini mwa Uganda, inayozungumzwa kuzunguka mji wa Lira na watu wa Langi. Ni lugha dada ya Kiacholi (ambacho pia kipo Uganda) na, kwa mbali zaidi, ya Kiluo cha magharibi mwa Kenya, ambacho hushiriki nayo mfumo wa kawaida wa Kiniloti cha Magharibi wa irabu tano pamoja na upatanifu wa ATR. Lango ilicheza nafasi mashuhuri katika siasa za Uganda za karne ya 20 — Rais Milton Obote alikuwa mzungumzaji wa Kilangi. Wazungumzaji wapatao milioni 1.5; huandikwa kwa hati ya Kilatini, ikiwa na utamaduni wa kifasihi ulio mdogo lakini unaokua.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kilango →

Maneno 87 ya msingi katika Kilango

Maji

pii

piː

Moto

mac

matʃ

Jua

ceŋ

tʃɛŋ

Mwezi

dwe

dwe

Nyota

lakalatwe

lakalatwɛ

Usiku

owuor

owuor

Mvua

kot

kot

Upepo

yamo

jamo

Udongo

ngom

ŋom

Jiwe

gweŋ

ɡweŋ

Mlima

kidi

kidi

Bahari

nam

nam

Mama

mego

meɡo

Baba

papo

papo

Binti

nya

ɲa

Mimi

an

an

Wewe

yin

jin

Sisi

wan

wan

Jina

nying

ɲiŋ

Mtu

dano

dano

Kichwa

wic

witʃ

Jicho

waŋ

waŋ

Sikio

it

it

Pua

um

um

Mdomo

dog

doɡ

Jino

lak

lak

Ulimi

leb

lɛb

Mkono

cing

tʃiŋ

Mguu

tyen

tjɛn

Moyo

cwiny

tʃwiɲ

Mfupa

cogo

tʃoɡo

Damu

rem

rɛm

Kinyesi

cet

tʃɛt

Upendo

amara

amara

Mti

yat

jat

Mbwa

gwok

ɡwok

Paka

mbweko

mbweko

Samaki

rec

rɛtʃ

Ndege

winyo

wiɲo

Kipepeo

kapwopwo

kapwopwo

Yai

toŋ

toŋ

Dubu

dubu

dubu

Farasi

aguragura

aɡuraɡura

Nyumba

ot

ot

Maziwa

cak

tʃak

Asali

moo kic

moː kitʃ

Chumvi

kado

kado

Mvinyo

koŋo

koŋo

Chuma

nyonyo

ɲoɲo

Gurudumu

okot

okot

Kitabu

buk

buk

Kula

camo

tʃamo

Kunywa

matho

matʰo

Kulala

nino

nino

Moja

acel

atʃɛl

Mbili

aryo

arjo

Tatu

adek

adek

Nne

angwen

aŋwɛn

Tano

abic

aˈbitʃ

Mia

mia

miə

Habari

itye nining

itje niniŋ

Asante

apwoyo

apwojo

Nzuri

ber

ber

Mpya

anyen

aɲen

Nyekundu

makwar

makwar

Nyeupe

tar

tar

Nyeusi

acol

atʃol

Buluu

bululu

bululu

Kompyuta

kompiuta

kompiuta

Kahawa

kawa

kawa

99

pyeraboŋwen wie aboŋwen

pjeraboŋwɛn wie aboŋwɛn

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Nilo-Sahara (Western Nilotic, Lwoo)

Maana KilangoKiacholiKiluoKianuakKinuerKidinkaKiateso
Maji pii /piː/ pii /piː/ pi /pi/ pii /piː/ pi /pi/ piu /piu/ akipi /akipi/
Moto mac /matʃ/ mac /matʃ/ mach /matʃ/ mac /matʃ/ mäc /mɛtʃ/ mac /matʃ/ akim /akim/
Jua ceŋ /tʃɛŋ/ ceng /tʃɛŋ/ chiengʼ /tʃiɛŋ/ ceeŋ /tʃeːŋ/ caŋ /tʃaŋ/ akɔ̈l /akɔl/ akolong /akoloŋ/
Mwezi dwe /dwe/ dwe /dwe/ dwe /dwe/ dwee /dweː/ pay /paj/ pɛɛi /pɛːi/ elap /elap/
Nyota lakalatwe /lakalatwɛ/ lakalatwe /lakalatwɛ/ sulwe /sulwɛ/ cero /tʃero/ räl /ral/ kuel /kwɛl/ akanyeret /akaɲeret/
Usiku owuor /owuor/ dyewor /dʲɛwor/ otieno /otiɛno/ wɛr /wɛr/ wɛr /wɛr/ wakɔu /wakɔu/ akware /akʷare/
Mvua kot /kot/ kot /kot/ koth /kɔθ/ — nhiaal /n̪iaːl/ deng /deŋ/ akiru /akiru/
Upepo yamo /jamo/ yamo /jamo/ yamo /jamo/ yamo /jamo/ jiom /dʒiom/ yom /jom/ ekwam /ekʷam/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap