Dha-Anywaa

Kianuak

Nilo-Sahara

FamiliaNilo-Sahara Wasemaji~250K HatiKilatini NchiSudan Kusini, Ethiopia Lugha rasmiEthiopia Uhai wa lughasalama ISO 639-3anu

Kianuak (Anywaa, jina la asili Dha-Anywaa) ni lugha ya Kinilotiki cha Magharibi ya kundi la Lwoo ya bonde la chini la Mto Sobat, linaloenea kati ya Sudan Kusini (Jimbo la Upper Nile, Wilaya ya Pochalla) na Ethiopia (Eneo la Gambela). Jamii ya Wanuak yenye watu wapatao 250,000 kwa kawaida ni wakulima wafugaji wa ng'ombe wa nyanda za mafuriko, wanaotofautiana na majirani zao Wanuer (nus) kwa mpangilio wao wa kijamii wa vijiji vya kudumu vinavyozunguka machifu wa kurithi (kwaaro). Kiisimu, Kianuak kinashiriki sifa za Kinilotiki cha Magharibi cha Lwoo na lugha dada za Kiacholi (ach), Kilango (laj), na Kiluo (luo) — ikiwa ni pamoja na ulinganifu wa vokali wa ATR wenye makundi mawili ya ulinganifu, mfumo changamano wa toni (kwa kawaida rejista 3-4 za toni), na mofolojia ya kitenzi ya namna-hali. Kitabu cha Reh cha 1996 Anywa Language: Description and Internal Reconstructions ndicho uhifadhi mkuu wa kisasa wa kitaaluma. Jamii ya Wanuak ya Eneo la Gambela iliathirika sana na mauaji ya Gambela ya 2003 na mivutano inayoendelea na serikali ya Ethiopia.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kianuak →

Maneno 87 ya msingi katika Kianuak

Maji

pii

piː

Moto

mac

matʃ

Jua

ceeŋ

tʃeːŋ

Mwezi

dwee

dweː

Nyota

cero

tʃero

Usiku

wɛr

wɛr

Upepo

yamo

jamo

Jiwe

kidi

kidi

Mama

min

min

Baba

waad

waːd

Mimi

än

an

Wewe

in

in

Sisi

wän

wan

Jina

nyiŋ

ɲiŋ

Kichwa

wic

witʃ

Jicho

waang

waːŋ

Sikio

yith

jiθ

Pua

wum

wum

Jino

leo

leo

Ulimi

lɛph

lɛpʰ

Mkono

cing

tʃiŋ

Mguu

tielo

tielo

Moyo

cuny

tʃuɲ

Mfupa

cou

tʃou

Damu

remoʼ

rɛmoʔ

Upendo

mar

mar

Mti

yat

jat

Mbwa

guok

ɡuok

Paka

nyamur

ɲamur

Samaki

reo

reoʔ

Yai

tøŋ gwienø

tøŋ ɡwienø

Farasi

okweeny

okweːɲ

Nyumba

ot

ot

Maziwa

caak

tʃaːk

Asali

maar kïc

maːr kitʃ

Mvinyo

køøŋ nyïïomøki

køːŋ ɲiːomøki

Kula

cam

tʃam

Kunywa

maath

maːt̪

Kulala

nin

nin

Moja

acel

atʃel

Mbili

aryew

arjɛw

Tatu

adak

adʌk

Nne

angween

aŋweːn

Tano

abic

abitʃ

Mia

dipa

dipa

Habari

mali

mali

Asante

apwoyo

apwojo

Nzuri

ber

ber

Mpya

nyään

ɲaːn

Nyekundu

kwaar

kwaːr

Nyeupe

tar

tar

Nyeusi

cøl

tʃøl

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Nilo-Sahara

Maana KianuakKiacholiKilangoKiluoKinuerKidinkaKikalenjin
Maji pii /piː/ pii /piː/ pii /piː/ pi /pi/ pi /pi/ piu /piu/ beek /beːk/
Moto mac /matʃ/ mac /matʃ/ mac /matʃ/ mach /matʃ/ mäc /mɛtʃ/ mac /matʃ/ maat /maːt/
Jua ceeŋ /tʃeːŋ/ ceng /tʃɛŋ/ ceŋ /tʃɛŋ/ chiengʼ /tʃiɛŋ/ caŋ /tʃaŋ/ akɔ̈l /akɔl/ asis /asis/
Mwezi dwee /dweː/ dwe /dwe/ dwe /dwe/ dwe /dwe/ pay /paj/ pɛɛi /pɛːi/ arawa /arawa/
Nyota cero /tʃero/ lakalatwe /lakalatwɛ/ lakalatwe /lakalatwɛ/ sulwe /sulwɛ/ räl /ral/ kuel /kwɛl/ kokeel /kokeːl/
Usiku wɛr /wɛr/ dyewor /dʲɛwor/ owuor /owuor/ otieno /otiɛno/ wɛr /wɛr/ wakɔu /wakɔu/ kemeut /kemeut/
Upepo yamo /jamo/ yamo /jamo/ yamo /jamo/ yamo /jamo/ jiom /dʒiom/ yom /jom/ usoonet /usoːnet/
Jiwe kidi /kidi/ kidi /kidi/ gweŋ /ɡweŋ/ kidi /ˈkidi/ päm /pam/ kuur /kuːr/ koita /koita/
Ukurasa 1/7

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap