Proto-Vietic
Proto-Vietiki
Lugha ya awali (iliyojengwa upya) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Proto-Vietic ni babu aliyejengwa upya wa tawi la Vietic katika familia ya lugha za Kiaustroasia — tawi linalojumuisha Kivietinamu na Kimường, lililozungumzwa kando ya Safu ya Milima ya Annam ya kaskazini kwenye mpaka wa Vietnam na Laos. Bado ilikuwa lugha ya Mon-Khmer isiyo na toni na yenye silabi-nusu; toni za Kivietinamu zilitokea baadaye tu, kutokana na konsonanti za mwisho zilizopotea na utamkaji wa sauti wa konsonanti za mwanzo, kama alivyoonyesha hasa Michel Ferlus.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Proto-Vietiki
Vyanzo
- Ferlus (2007) Lexique de racines Proto Viet-Muong
- Nguyễn Tài Cẩn (1995) Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Lugha ya awali (iliyojengwa upya)
| Maana | Proto-Vietiki | Proto-Austroasia | Kimuong | Kioska | Kide'ang cha Rumai | Lugha ya Ishara ya Nikaragua | Kitartessian |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | *ɗaːk /ɗaːk/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | đác /ɗaːk/ | — /—/ | Ɂəm /ʔəm/ | — /—/ | — /—/ |
| Moto | *-laːs /-laːs/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | cúi /kuj/ | — /—/ | ŋaiɁ /ŋaiʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Jua | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | măt tlời /mat tləːj/ | — /—/ | saŋaj /saŋaj/ | — /—/ | — /—/ |
| Mwezi | *b-laŋ /b-laŋ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | tlăng /tlaŋ/ | — /—/ | pakjəː /pakjəː/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyota | *k-raːw /k-raːw/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | khao /kʰaːw/ | — /—/ | laːw /laːw/ | — /—/ | — /—/ |
| Usiku | *teːm /teːm/ | *cəːm /cəːm/ | hôm /hom/ | — /—/ | kasəm /kasəm/ | — /—/ | — /—/ |
| Mvua | *k-maː /k-maː/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | mưa /mɨə/ | — | klaːj /klaːj/ | — | — |
| Udongo | *tət /tət/ | *tiʔ /tiʔ/ | tất /tət/ | teras /teras/ | kataːj /kataːj/ | — | — |
| Mama | *meːʔ /meːʔ/ | *maʔ /maʔ/ | mệ /meː/ | maatúf /maːtof/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baba | *bɔːʔ /bɔːʔ/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | pổ /po/ | patír /patiːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mimi | *soː /soː/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | ho /hɔ/ | egom /eɡom/ | Ɂaw /ʔaw/ | — /—/ | — /—/ |
| Wewe | *miː /miː/ | *miːʔ /miːʔ/ | mầy /məj/ | tú /tuː/ | maj /maj/ | — /—/ | — /—/ |
| Sisi | — /—/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | chúng tôi /cuŋ toj/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Jina | — /—/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | tên /ten/ | númen /nuːmen/ | ʨɨː /tɕɨː/ | — /—/ | — /—/ |
| Mtu | *ŋaːj /ŋaːj/ | *m-raʔ /mraʔ/ | mõl /mɔl/ | — | taɁiː /taʔiː/ | — | — |
| Kichwa | *k-loːk /k-loːk/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | tlốc /tlok/ | — | kən /kən/ | — | — |
| Jicho | *mat /mat/ | *mat /mat/ | măt /mat/ | — /—/ | ŋaːj /ŋaːj/ | — /—/ | — /—/ |
| Sikio | *saːj /saːj/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | thai /tʰaːj/ | — | ʨhok /tɕʰok/ | — | — |
| Pua | *muːs /muːs/ | *muh /muh/ | mũi /muj/ | — | kaduŋmuh /kaduŋmuh/ | — | — |
| Mdomo | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | mồm /mom/ | — | mojɁ /mojʔ/ | — | — |
| Jino | *k-saŋ /k-saŋ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | thăng /tʰaŋ/ | — /—/ | xaːŋ /xaːŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Ulimi | *laːs /laːs/ | *lntaːk /lntaːk/ | lãi /laːj/ | fangva /faŋɡwa/ | sataɁ /sataʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | *siː /siː/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | thay /tʰaːi/ | manim /manim/ | taiɁ /taiʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mguu | *ciɲ /ciɲ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | chân /cən/ | — | ʥɔːn /dʑɔːn/ | — | — |
| Moyo | — /—/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | nỏ /nɔ/ | — /—/ | poŋkanɔh /poŋkanɔh/ | — /—/ | — /—/ |
| Mfupa | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | xiêng /siəŋ/ | — /—/ | kaɁaːŋ /kaʔaːŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Damu | *t-muːʔ /t-muːʔ/ | *mham /mham/ | mảu /maw/ | — /—/ | n̥aːm /n̥aːm/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | thương /tʰɨəŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | *gəl /gəl/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | câl /kəl/ | — /—/ | taŋhɔj /taŋhɔj/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ | *cɔː /cɔː/ | chỏ /cɔ/ | — /—/ | sow /sow/ | — /—/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | mèo /mɛw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Samaki | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ | *kaʔ /kaʔ/ | cả /kaː/ | — /—/ | kaː /kaː/ | — /—/ | — /—/ |
| Ndege | *ciːm /ciːm/ | *ciːm /ciːm/ | chim /cim/ | — | siːm /siːm/ | — | — |
| Yai | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ | *ktam /ktam/ | tlởng /tləːŋ/ | — | bəːn /bəːn/ | — | — |
| Dubu | *c-guːʔ /c-guːʔ/ | — | củ /kuː/ | — | — | — | — |
| Farasi | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ | — | ngữa /ŋɨə/ | — | — | — | — |
| Nyumba | *ɲaː /ɲaː/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | nhà /ɲaː/ | trííbúm /triːbom/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Maziwa | *p-rah /p-rah/ | — | khã /kʰaː/ | — | — | — | — |
| Chumvi | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | bỏi /ɓɔːj/ | — | — | — | — |
| Kula | *ʔan /ʔan/ | *ɟaː /ɟaː/ | ăn /an/ | edum /edum/ | hoːm /hoːm/ | — /—/ | — /—/ |
| Kunywa | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | ỏng /ɔŋ/ | — /—/ | ʨoŋ /tɕoŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | *moːc /moːc/ | *muːj /muːj/ | mộch /moːtʃ/ | — /—/ | Ɂuː /ʔuː/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbili | *haːr /haːr/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | hal /haːl/ | dús /duːs/ | Ɂaː /ʔaː/ | — /—/ | — /—/ |
| Tatu | *paː /paː/ | *peʔ /peʔ/ | pa /paː/ | trís /triːs/ | Ɂoj /ʔoj/ | — /—/ | — /—/ |
| Nne | *poːnʔ /poːnʔ/ | *punʔ /punʔ/ | pổn /pon/ | pettiur /pettiur/ | phon /pʰon/ | — | — |
| Tano | *ɗam /ɗam/ | *pɗam /pɗam/ | đăm /ɗam/ | — | — | — | — |
| Habari | — /—/ | — /—/ | đám rộ /ɗaːm roː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | cám ơn /kaːm ɤn/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | thốch /tʰoc/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mpya | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | mởi /məːj/ | — | tamaːj /tamaːj/ | — | — |
| Nyekundu | *tɔh /tɔh/ | *roːŋ /roːŋ/ | tó /tɔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyeupe | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | tlẳng /tlaŋ/ | — | Ɂiluj /ʔiluj/ | — | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap