Sampur
Kisamburu
Familia ya Nilo-Sahara (tawi la Kiniloti cha Mashariki, kundi la Maa — dada wa Kimaasai (mas))
Kisamburu (Sampur, "wale wanaotuunganisha pamoja") ni lugha ya watu wa Samburu, wafugaji nusu-wahamaji wanaozungumza Kimaa wa Mpaka wa Kaskazini wa Kenya. Kiisimu, Kisamburu ni sehemu ya kundi la Kimaa la lugha za Kinilotiki cha Mashariki pamoja na Kimaasai (mas) — zinaeleweka kwa pande zote mbili kwa kiwango kikubwa lakini zinadumisha utambulisho tofauti wa kikabila. Kihistoria Wasamburu wameshirikiana na Wamaasai kupitia mifumo ya kitamaduni inayoshirikiwa (madaraja ya umri ya wapiganaji, jando la kuwinda simba, ibada zinazohusu mifugo) lakini pia na watu jirani wa Kikushi wa Rendille kupitia biashara na ndoa za kuchanganyikana. Sensa ya mwaka 2009 ilirekodi Wasamburu wa kikabila 310,327, huku wazungumzaji wengi pia wakiwa na lugha mbili wakijua Kiswahili.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kisamburu
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Familia ya Nilo-Sahara (tawi la Kiniloti cha Mashariki, kundi la Maa — dada wa Kimaasai (mas))
| Maana | Kisamburu | Kimasai | Kiateso | Kibari | Kikalenjin | Kiacholi | Kiluo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nkare /ŋkare/ | ɛŋare /ɛŋare/ | akipi /akipi/ | piong /piɔŋ/ | beek /beːk/ | pii /piː/ | pi /pi/ |
| Moto | nkima /ŋkima/ | ɛnkima /ɛŋkima/ | akim /akim/ | kima /kima/ | maat /maːt/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ |
| Jua | lakwa /lakʷa/ | enkolong /eŋkoloŋ/ | akolong /akoloŋ/ | kolor /kolor/ | asis /asis/ | ceng /tʃɛŋ/ | chiengʼ /tʃiɛŋ/ |
| Mwezi | lapa /lapa/ | olapa /olapa/ | elap /elap/ | yapa /japa/ | arawa /arawa/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ |
| Nyota | lakira /lakira/ | olakira /olakira/ | akanyeret /akaɲeret/ | kaserokoti /kaserokoti/ | kokeel /kokeːl/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | sulwe /sulwɛ/ |
| Usiku | kewarie /kɛwarie/ | kewarie /kɛwarie/ | akware /akʷare/ | tukwaje /tukʷaje/ | kemeut /kemeut/ | dyewor /dʲɛwor/ | otieno /otiɛno/ |
| Mvua | nchan /ntʃan/ | ɛnchan /ɛntʃan/ | akiru /akiru/ | kudu /kudu/ | robta /robta/ | kot /kot/ | koth /kɔθ/ |
| Upepo | siwuo /siwuo/ | olkutati /olkʊtati/ | ekwam /ekʷam/ | köbuŋöt /kɔbuŋɔt/ | usoonet /usoːnet/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ |
| Udongo | nkop /ŋkop/ | enkop /eŋkop/ | alup /alup/ | kak /kak/ | ng'ung'unyek /ŋuŋuɲek/ | ngom /ŋɔm/ | lowo /loːwo/ |
| Jiwe | soit /soit/ | osoit /oˈsoit/ | amoru /amoru/ | ŋurupit /ŋurupit/ | koita /koita/ | kidi /kidi/ | kidi /ˈkidi/ |
| Mlima | ldonyuo /ldoɲuo/ | oldoinyo /oldoiɲo/ | emoru /emoru/ | mere /mere/ | tulwet /tulwet/ | got /ɡot/ | got /ɡɔt/ |
| Bahari | mpaso /mpaso/ | enaiposha /enaipoʃa/ | angolol /aŋolol/ | tör na balang /tɔr na balaŋ/ | nyanjet /ɲandʒet/ | nam /nam/ | nam /nam/ |
| Mama | yieyo /jiejo/ | yieyio /jiejio/ | toto /toto/ | ŋote /ŋote/ | kamet /kamet/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ |
| Baba | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | baba /baba/ | kwanda /kwanda/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Binti | ntito /ntito/ | entito /entito/ | akoku /akoku/ | ŋuro nakwan /ŋuro nakʷan/ | chepto /tʃepto/ | nya /ɲa/ | nyar /ɲar/ |
| Mimi | nanu /nanu/ | nanʉ /nanʊ/ | eong /eoŋ/ | nan /nan/ | anee /aneː/ | an /an/ | an /an/ |
| Wewe | iye /ije/ | iyie /ijie/ | ijo /iɟo/ | do /do/ | inyee /iɲeː/ | in /in/ | in /in/ |
| Sisi | iyioo /ijioː/ | iyiook /ijioːk/ | siong /sioŋ/ | yi /ji/ | acheek /atʃeːk/ | wan /wan/ | wan /wan/ |
| Jina | nkarna /ŋkarna/ | enkarna /eŋkarna/ | ekiror /ekiror/ | karin /karin/ | kaina /kaina/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ |
| Mtu | ltungani /ltuŋani/ | oltungani /oltuŋani/ | etunganan /etuŋanan/ | ŋutu /ŋutu/ | chiito /tʃiːto/ | dano /dano/ | dhano /ðano/ |
| Kichwa | nkue /ŋkue/ | ɛlukunya /ɛlʊkʊɲa/ | akou /akou/ | kwe /kʷe/ | metit /metit/ | wic /witʃ/ | wich /witʃ/ |
| Jicho | nkoŋu /ŋkoŋu/ | ɛŋɔŋu /ɛŋɔŋu/ | akongu /akoŋu/ | kongi /koŋɡi/ | konda /konda/ | wang /waŋ/ | wangʼ /waŋ/ |
| Sikio | nkiook /ŋkiˈoːk/ | enkiook /ɛnkiˈoːk/ | akit /akit/ | swot /swot/ | itit /itit/ | it /it/ | it /it/ |
| Pua | nkume /ŋkume/ | enkume /ɛnˈkume/ | ekume /ekume/ | kume /kume/ | serut /serut/ | um /um/ | um /um/ |
| Mdomo | nkutuk /ŋkutuk/ | enkutuk /ɛŋkʊtʊk/ | akituk /akituk/ | kutuk /kutuk/ | kutit /kutit/ | dog /doɡ/ | dhok /ðok/ |
| Jino | lalai /lalai/ | olalai /olalai/ | ekialai /ekialai/ | kele /kele/ | kelet /kelet/ | lak /lak/ | lak /lak/ |
| Ulimi | lngejep /lŋɛɟɛp/ | olngejep /ɔlŋɛɟɛp/ | angajep /aŋaɟep/ | ŋadap /ŋadap/ | ngelyepta /ŋeljepta/ | leb /lɛb/ | lep /lɛp/ |
| Mkono | nkaina /ŋkaina/ | ɛŋaina /ɛŋaina/ | akan /akan/ | könin /kɔnin/ | eut /eut/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwɛdo/ |
| Mguu | nkeju /ŋkedʒu/ | enkeju /ɛnkɛdʒʊ/ | akeju /akeɟu/ | moköt /mokɔt/ | keldo /keldo/ | tyen /tʲɛn/ | tielo /tiɛlo/ |
| Moyo | ltau /ltau/ | oltau /oltau/ | etau /etau/ | töili /tɔili/ | muguleldo /muɡuleldo/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ |
| Mfupa | loito /loito/ | oloito /oloito/ | akoyit /akojit/ | kuyutio /kujutio/ | kowet /kowet/ | cogo /tʃoɡo/ | chogo /tʃoɡo/ |
| Damu | lodo /loɗo/ | osarge /osarɡe/ | awokot /awokot/ | rima /rima/ | korotik /korotik/ | remo /rɛmo/ | remo /rɛmo/ |
| Kinyesi | nkik /ŋkik/ | inkik /iŋkik/ | acin /atʃin/ | korodo /korodo/ | ng'atatek /ŋatatek/ | cet /tʃɛt/ | chieth /tʃiɛθ/ |
| Upendo | eitalu /eitalu/ | eitalu /eitalu/ | akimina /akimina/ | nyar /ɲar/ | chamyet /tʃamjet/ | mar /mar/ | hera /hera/ |
| Mti | lchani /ltʃani/ | olchani /oltʃani/ | ekitoi /ekitoi/ | ködini /kɔdini/ | keetit /keːtit/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ |
| Mbwa | ldia /ldia/ | oldia /oldia/ | ekingok /ekiŋok/ | ’dioŋ /ɗioŋ/ | ses /ses/ | gwok /ɡʷok/ | guok /ɡuok/ |
| Paka | paka /paka/ | paka /paka/ | ekapa /ekapa/ | lupa /lupa/ | paka /paka/ | ngabu /ŋabu/ | paka /paka/ |
| Samaki | singirr /siŋɡirː/ | osingirri /osiŋɡirːi/ | ekoleit /ekoleit/ | sumuti /sumuti/ | njiryot /ndʒirjot/ | rec /rɛtʃ/ | rech /rɛtʃ/ |
| Ndege | nkueenyi /ŋkuɛːɲi/ | motonyi /moˈtoɲi/ | akweny /akʷeɲ/ | kwenti /kʷenti/ | taritiet /taritiet/ | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ |
| Yai | mboliboli /mboliboli/ | olmosori /olmosori/ | abeet /abeet/ | katulukuti /katulukuti/ | mayaiyat /majaijat/ | tong /toŋ/ | tongʼ /toŋ/ |
| Farasi | mbarta /mbarta/ | ɛmbarta /ɛmbarta/ | ebalasit /ebalasit/ | kusan /kusan/ | mbartanyit /mbartaɲit/ | aguragura /aɡuraɡura/ | faras /faras/ |
| Nyumba | nkang /ŋkaŋ/ | engʼaji /ɛŋadʒi/ | etogo /etoɡo/ | kadi /kadi/ | gaa /ɡaː/ | ot /ot/ | ot /ot/ |
| Maziwa | kule /kule/ | kule /kule/ | akile /akile/ | le /le/ | chego /tʃeɡo/ | cak /tʃak/ | chak /tʃak/ |
| Asali | naicho ee lotoro /naitʃo eː lotoro/ | enaisho /enaiʃo/ | asik /asik/ | siwatat /siwatat/ | kumyat /kumjat/ | kic /kitʃ/ | mor kich /mor kitʃ/ |
| Chumvi | nkisiicho /ŋkisiːtʃo/ | ɛmunyan /ɛmuɲan/ | abalang /abalaŋ/ | alang /alaŋ/ | munyek /muɲek/ | kado /kado/ | chumbi /tʃumbi/ |
| Mvinyo | naichuo e lmusabibu /naitʃuo e lmusabibu/ | enaisho oo sabibu /enaiʃo oː sabibu/ | ebino /ebino/ | binyo /biɲo/ | divai /divai/ | bwino /bwino/ | divai /divai/ |
| Chuma | senkei /seŋkei/ | olchuma /ɔltʃʊma/ | asowat /asowat/ | witi /witi/ | karnet /karnet/ | nyonyo /ɲoɲo/ | nyinyo /ˈɲiɲo/ |
| Kitabu | mbuku /mbuku/ | embuku /embuku/ | ekitabo /ekitabo/ | buk /buk/ | bukuit /bukuit/ | buk /buk/ | buk /buk/ |
| Kula | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ | akinyam /akiɲam/ | nyesu /ɲesu/ | am /am/ | cam /tʃam/ | chiemo /tʃiemo/ |
| Kunywa | oŋg /oŋɡ/ | oŋg /oŋɡ/ | akimat /akimat/ | möju /mɔju/ | ee /eː/ | mat /mat/ | madho /maðo/ |
| Kulala | airura /airura/ | airura /airʊra/ | ajo /aɟo/ | doto /doto/ | ru /ru/ | nino /nino/ | nindo /nindo/ |
| Moja | obo /obo/ | obo /obo/ | ediopet /ediopet/ | geleŋ /ɡeleŋ/ | agenge /aɡeŋe/ | acel /atʃɛl/ | achiel /atʃiɛl/ |
| Mbili | aare /aːre/ | aare /aːre/ | iarei /iarei/ | murek /murek/ | aeng /aeŋ/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ |
| Tatu | uni /uni/ | uni /uni/ | iuni /iuni/ | musala /musala/ | somok /somok/ | adek /adek/ | adek /adek/ |
| Nne | ongwan /oŋwan/ | ongwan /oŋwan/ | iwongon /iwoŋon/ | ŋwan /ŋwan/ | angwan /aŋwan/ | angwen /aŋwɛn/ | angʼwen /aŋwɛn/ |
| Tano | imiet /imiet/ | imiet /imiɛt/ | ikany /ikaɲ/ | mukanat /mukanat/ | muut /muːt/ | abic /abitʃ/ | abich /abitʃ/ |
| Mia | ip /ip/ | ip /iːp/ | akwatat /akʷatat/ | mia /mia/ | bogol /boɡol/ | miya /mija/ | mia /mia/ |
| Habari | sopa /sopa/ | sopa /sopa/ | yoga /joɡa/ | madaŋ /madaŋ/ | chamege /tʃameɡe/ | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | misawa /misawa/ |
| Asante | ashe /aʃe/ | ashe /aʃe/ | eyalama /ejalama/ | tinate /tinate/ | kongoi /koŋoi/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ |
| Nzuri | supat /supat/ | sidai /sidai/ | ejok /eɟok/ | ’but /ɓut/ | karaaran /karaːran/ | ber /ber/ | maber /maber/ |
| Mpya | ŋejuk /ŋedʒuk/ | ŋejuk /ŋedʒuk/ | lokitetet /lokitetet/ | ludukotyo /ludukotjo/ | leel /leːl/ | manyen /maɲɛn/ | manyien /maɲien/ |
| Nyekundu | nanyokie /naɲokie/ | nanyokie /naɲokie/ | lokarengan /lokareŋan/ | lotor /lotor/ | birirben /birirben/ | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ |
| Nyeupe | naibor /naiˈbor/ | naibor /naibor/ | akwang /akʷaŋ/ | lokwe /lokwe/ | leel /leːl/ | tar /tar/ | rachar /ratʃar/ |
| Nyeusi | narok /narok/ | narok /narok/ | lokirionon /lokirionon/ | lurwö /lurwɔ/ | tuui /tuːi/ | macol /matʃol/ | ratengʼ /ratɛŋ/ |
| Kijani | nanyori /naɲori/ | nanyori /naɲori/ | — | loŋem /loŋem/ | nyalil /ɲalil/ | atworo /atworo/ | — |
| Buluu | kapatei /kapatei/ | pus /pus/ | lobululu /lobululu/ | lomurye /lomurje/ | arus /arus/ | mabulu /mabulu/ | rambulu /rambulu/ |
| Chai | chai /tʃai/ | shai /ʃai/ | ecai /etʃai/ | — | — | cai /tʃai/ | chai /tʃai/ |
| 99 | ntomoni saal o saal /ntomoni saːl o saːl/ | ntomoni naaudo o naaudo /ntomoni naːudo o naːudo/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ | merya buŋwan wot buŋwan /merja buŋwan wot buŋwan/ | tamanwogik sogol ak sogol /tamanwoɡik soɡol ak soɡol/ | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | piero ochiko gochiko /piero otʃiko ɡotʃiko/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap